Антивирусты қалай таңдау керек: платформа, құрылғы саны, мерзім және қосымша мүмкіндіктер

Көп адам антивирусты ескі компьютерге ғана керек нәрсе деп ойлайды. Шындығында қазір қауіптің көбі телефон арқылы келеді: күдікті сілтеме, банкке ұқсап жасалған жалған сайт, бейтаныс нөмірден келген SMS. Үйде ноутбук, бірнеше смартфон, планшет, кейде смарт-ТВ бар, соның бәрі интернетке қосулы тұр. Бір құрылғыға вирус кірсе, ол файлдарды бүлдіруі, құпиясөздерді ұрлауы немесе жай ғана құрылғыны істен шығарып, біраз уақытыңызды алуы мүмкін.

Бұл гайд өзіне не отбасына антивирус іздеп жүргендерге арналған. Техникалық терминдерге батырмаймыз: қандай параметрлерге қарау керек, лицензиялар бір-бірінен немен ерекшеленеді, адамдар жиі қай жерде қателеседі, соны түсінікті етіп айтамыз. Соңында бізде қазір бар лицензиялар туралы қысқаша жазамыз.

Таңдағанда неге қарау керек

Сырттай қарағанда антивирустардың бәрі ұқсас. Бірақ сипаттамадағы бірнеше жол бәрін шешеді. Соларды ретімен қарап шығайық.

Қай платформаға арналған

Ең бірінші сұрақ: нені қорғайсыз? Компьютерге арналған лицензия мен мобильді құрылғыларға арналған лицензия екі бөлек нәрсе. Windows-қа арналған бағдарлама телефонға орнатылмайды, ал Android-қа арналған нұсқа компьютерді қорғамайды. Сондықтан таңдамас бұрын үйдегі құрылғыларды санап шығып, қайсысы қандай жүйеде істейтінін жазып қойыңыз. Бес минуттық жұмыс, бірақ кейін көп әурешіліктен құтқарады.

Кейбір лицензиялар бірнеше платформаны бірден қамтиды, кейбірі тек біреуін. Сипаттамада «ПК» не «компьютер» деп жазылса, бұл көбіне Windows. «Мобильді құрылғылар» деп жазылса, оған смартфон мен планшет кіреді, кейде Android-тағы теледидар мен ойын приставкасы да қосылады. Нақты тізімді әр өнімнің сипаттамасынан тексеріп алыңыз.

Құрылғы саны

Лицензия бір құрылғыға да, үшеуіне де, бесеуіне де болады. Мұнда бір қарапайым ереже бар: қазір қанша құрылғы бар екенін емес, алдағы бір жылда қанша болатынын ойлаңыз. Мысалы, үйге жаңа планшет не екінші ноутбук алуды жоспарлап жүрсеңіз, оны да есепке қосыңыз. Әйтпесе бірнеше айдан кейін тағы бір лицензия іздеуге тура келеді.

Екінші жағынан, артық орын алудың да мәні жоқ. Жалғыз ноутбукпен жұмыс істейтін адамға бес құрылғылық лицензияның көбі бос тұрады. Ал отбасы үшін керісінше, бір кілтпен бірнеше құрылғыны жапқан ыңғайлы: бәрі бір жерде, мерзімі бір күнде бітеді, есте сақтау да оңай.

Лицензия мерзімі

Мерзім әдетте аймен жазылады: 12, 24 не 36 ай. Ұзақ мерзімнің жақсы жағы, жыл сайын жаңа кілт іздеп, қайта белсендіріп әуре болмайсыз. Қысқа мерзімнің жақсы жағы, бір жылдан кейін басқа өнімге не басқа құрылғы санына оңай ауыса аласыз.

Тағы бір нюанс: кейде мерзім мен құрылғы саны бір-бірімен байланысты болады. Бір нұсқада құрылғы көп, мерзімі қысқа, екіншісінде құрылғы аз, бірақ мерзімі ұзақ. Қайсысы тиімді, ол сіздің жағдайыңызға байланысты. Бір компьютерді жылдар бойы қолданатын адамға ұзақ мерзім ыңғайлы, ал құрылғысы көп отбасы үшін құрылғы саны маңыздырақ.

Жаңа лицензия ма, ұзарту ма

Антивирус лицензиялары екі түрлі болады: жаңа және ұзартуға арналған. Жаңасы бағдарламаны алғаш орнатқанда немесе ескі лицензияның мерзімі әлдеқашан біткенде керек. Ұзарту қазіргі лицензия әлі жұмыс істеп тұрғанда оны жалғастыру үшін алынады. Сипаттамада бұл әдетте нақты жазылады, сол жолды міндетті түрде оқыңыз.

Күмәндансаңыз, жаңа лицензияны таңдаған дұрыс, ол таза бастау үшін жасалған. Ал ұзарту кілтін антивирусы жоқ құрылғыға енгізсеңіз, ол қабылданбай қалуы мүмкін.

Негізгі қорғау: неден сақтайды

Кез келген антивирустың өзегі зиянды бағдарламаларды тауып, бұғаттау. Бірақ қазіргі қауіптер тек «вирус» емес. Сипаттамадан мына сөздерді іздеңіз:

• Нақты уақыттағы қорғау: бағдарлама файл мен сайтты сіз ашқан сәтте тексереді, толық сканерлеуді күтпейді.
• Шифрлаушы бағдарламалардан қорғау: бұл файлдарыңызды құлыптап, ашу үшін төлем талап ететін вирустар. Фотолар мен құжаттар үшін ең қауіптісі осы.
• Фишингтен қорғау: банкке не дүкенге ұқсатып жасалған жалған беттер туралы ескертеді.
• Қауіпті сайттарды бұғаттау: күдікті бетті ашылмай тұрып тоқтатады.
• Желілік шабуылдардан қорғау: интернет арқылы компьютерге сырттан кіру әрекеттерін тосады.

Мұның бәрі бір өнімде болуы шарт емес, бірақ компьютер үшін алғашқы үшеуін минимум деп есептеуге болады.

Тағы бір маңызды нәрсе, вирус базасының жаңаруы. Антивирус өзіне таныс қауіптерді жақсы ұстайды, ал жаңа қауіптер үнемі шығып жатады. Сондықтан лицензия жұмыс істеп тұрғанда жаңартулар өзі келіп тұруы керек. Баптауларда автоматты жаңартудың қосулы екенін бір рет тексеріп қойыңыз.

Қосымша функциялар

Толық пакеттерде антивирустан бөлек пайдалы құралдар да болады. Олар сізге керек пе, жоқ па, өзіңіз шешесіз:

• VPN: кафедегі не әуежайдағы ашық Wi-Fi-ға қосылғанда трафикті шифрлайды. Шектеуі бар-жоғына қараңыз, кейбір пакеттерде көлемі шектеулі, кейбірінде шексіз.
• Құпиясөз менеджері: барлық құпиясөзді бір қорғалған жерде сақтайды, әр сайтқа бөлек күрделі құпиясөз қоюға көмектеседі.
• Файрвол: компьютер мен интернет арасындағы күзетші сияқты, қай бағдарлама желіге шыға алатынын бақылайды.
• Ата-ана бақылауы: отбасындағы құрылғыларда қандай сайттар ашылатынын шектеуге мүмкіндік береді.
• Қоңырау мен SMS сүзгісі: телефонға келетін керексіз қоңыраулар мен хабарламаларды тоқтатады.

Электронды кілт (ESD) дегеніміз не

Қазір антивирустар көбіне қорапсыз, электронды кілт түрінде беріледі. ESD деген жай ғана белсендіру коды: бағдарламаны өндірушінің ресми сайтынан жүктеп аласыз да, кодты енгізесіз. Диск те, қорап та жоқ, бірақ қорғау сол қалпы. Кодты бірден бір сенімді жерге сақтап қойыңыз, жүйені қайта орнатқанда керек болады.

Шешім қабылдауды жеңілдету үшін қысқа кесте:

Жиі кездесетін қателіктер

Платформаны шатастыру. Ең жиі қате осы: компьютерге арналған лицензияны телефонға орнатпақ болу немесе керісінше. Сипаттамадағы «ПК» мен «мобильді құрылғылар» деген сөздерге мән беріңіз.

Жаңа орнатуға ұзарту кілтін алу. Антивирус бұрын болмаған құрылғыға ұзарту лицензиясы келмеуі мүмкін. Алдымен қазір не орнатулы тұрғанын тексеріңіз.

Екі антивирусты қатар қою. «Екеуі бірге жақсырақ қорғайды» деген ой дұрыс емес. Бір компьютердегі екі антивирус бір-біріне кедергі жасап, жүйені баяулатуы мүмкін. Жаңасын орнатпас бұрын ескісін толық өшіріп тастаңыз.

Тегін нұсқамен шектеліп қалу. Тегін антивирустар негізгі тексеруді жасайды, бірақ шифрлаушы бағдарламалардан не фишингтен қорғау сияқты маңызды бөліктер жиі тек толық нұсқада болады.

Телефонды ұмыту. Компьютерге антивирус қойып, телефонды қорғаусыз қалдыру есікті құлыптап, терезені ашық қойғанмен бірдей. Банк қосымшасы, хат-хабар, фотолар, бәрі телефонда тұр.

Белсендіру кодын жоғалту. Кілтті енгіздіңіз, ұмыттыңыз, ал жарты жылдан кейін жүйені қайта орнатуға тура келді. Кодты сол күні-ақ сенімді жерге сақтаңыз.

Мерзімнің біткенін байқамай қалу. Лицензия біткен соң антивирус әдетте жаңартулар алмай қалады, ал жаңартусыз ол жаңа қауіптерді танымайды. Мерзім бітерден бұрын телефонға еске салғыш қойып қойыңыз.

Тек бағаға қарау. Арзанырақ нұсқа құрылғы саны не мерзімі жағынан сізге сай келмесе, ақыры тағы бір лицензия іздеуге тура келеді. Бір құрылғыға және бір айға шаққанда есептеп көріңіз.

Бізде қазір не бар

Қазір каталогта Dr.Web және Kaspersky лицензиялары бар, бәрі электронды кілт түрінде. Мобильді құрылғыларға арналған Dr.Web Security Space Android мен Aurora OS-ты зиянды бағдарламалардан, шифрлаушы вирустардан, қауіпті веб-контенттен, керексіз қоңыраулар мен SMS-тен қорғайды. Смартфонда, планшетте, Android-тағы смарт-ТВ мен ойын приставкаларында жұмыс істейді. Үш нұсқасы бар: 12 айға 3 құрылғы, 24 айға 2 құрылғы және 36 айға 1 құрылғы, үшеуі де жаңа лицензия.

Компьютерге арналған Dr.Web Security Space екі нұсқада бар. 12 айлық, 5 құрылғыға арналғаны вирустардан, шифрлаушы бағдарламалардан, желілік шабуылдардан және фишингтен қорғайды, бұл ұзарту емес, жаңа лицензия. 36 айлық, 1 құрылғыға арналғаны Windows-қа арналған: вирустардан, шифрлаушылардан, фишинг пен қауіпті сайттардан қорғайды, ішінде файрвол мен ата-ана бақылауы бар, әрі жиынтықта Android-қа арналған Dr.Web лицензиясы тегін келеді.

Kaspersky Plus нақты уақытта вирустар мен веб-қауіптерден қорғайды, оған қоса шексіз VPN мен құпиясөз менеджері бар. Лицензия 3 құрылғыға, 1 жылға беріледі.

Көбірек нұсқа — Антивирусы бөлімінде.

Сұрақ-жауап

Windows-тың өзіндегі қорғау жетпей ме?

Кірістірілген қорғау негізгі деңгейді береді, оны жоққа шығаруға болмайды. Бірақ толық антивирус пакеттерінде әдетте қосымша қабаттар болады: шифрлаушы бағдарламалардан арнайы қорғау, фишинг сүзгісі, файрвол, кейде VPN не құпиясөз менеджері. Компьютерде маңызды құжаттар мен банкке кіру деректері сақталса, қосымша қорғау артық етпейді.

Телефонға шынымен антивирус керек пе?

Иә, әсіресе Android-қа. Қосымшаларды тек ресми дүкеннен орнатсаңыз да, қауіп сілтемелер, жалған сайттар мен SMS арқылы келе береді. Мобильді антивирус ондай сілтемелер туралы ашылмай тұрып ескертеді, ал кейбіреулері керексіз қоңырауларды да сүзеді.

Бір лицензияны компьютер мен телефонға бөлуге бола ма?

Бұл нақты өнімге байланысты. Кейбір лицензиялар тек компьютерге не тек мобильді құрылғыларға арналған, кейбірі әртүрлі құрылғыларға таратылады. Сипаттамада қай платформалар аталғанын қараңыз, күмән болса, бізден сұраңыз.

Электронды кілтті қалай белсендіремін?

Әдетте антивирусты өндірушінің ресми сайтынан жүктеп, орнату кезінде не орнатқаннан кейін бағдарламаның ішінде кодты енгізесіз. Нақты қадамдар өндірушіге қарай сәл өзгеше болуы мүмкін.

Мерзім біткенде не болады?

Бағдарлама әдетте алдын ала ескертеді. Мерзім біткен соң қорғау шектеледі, сондықтан жаңа кілтті ертерек дайындап қойған дұрыс. Қай түрі керек екенін жоғарыдағы «Жаңа лицензия ма, ұзарту ма» бөлімінен қараңыз.

Бір құрылғыға екі антивирус қоюға бола ма?

Кеңес бермейміз. Екі антивирус бір-бірінің жұмысына кедергі жасап, құрылғыны баяулатуы мүмкін. Біреуін таңдап, екіншісін толық өшіріп тастаңыз.