Фото мен видеоға аксессуар қалай таңдалады: жарық, вспышка, объектив, бекіткіш және адаптер

Камераңыз да, смартфоныңыз да жақсы болуы мүмкін, бірақ кадрдың шын сапасын көбіне айналасындағы ұсақ заттар шешеді. Жарық дұрыс түспесе, бет сұрғылт шығады, көлеңке қатты түседі. Камераны қоятын сенімді жер болмаса, ең қызық сәт қолдың қимылымен бірге бұлдырап кетеді. Ал кейде түсіргеніңізді үлкен экранға шығарайын десеңіз, бір кішкентай адаптер жетпей қалады да, бүкіл жұмыс тоқтап тұрады.

Бұл гайд алғашқы камерасын алып, енді түсірілімін бір саты жоғары көтергісі келетіндерге арналған. Үйде немесе шағын бөлмеде портрет, тауар суретін түсіретіндерге, видео жазатындарға, экшн-камерамен жолға шығатындарға да пайдалы болады. Мұнда «ең мықты модель» деген әңгіме жоқ. Оның орнына аксессуар таңдағанда нені тексеру керегін, адамдар қай жерде жиі сүрінетінін және артық нәрсе алмау үшін неден бастаған жөн екенін ретімен айтамыз.

Таңдағанда неге қарау керек

Алдымен не түсіретініңізді анықтаңыз

Аксессуарды «бәрі алып жатыр екен» деп емес, өз міндетіңізге қарап таңдаған дұрыс. Өзіңізге үш сұрақ қойып көріңіз. Не түсіремін: адамды, тауарды, табиғатты, әлде өзімді видеоға? Қайда түсіремін: үйде, студияда, далада? Жалғыз жұмыс істеймін бе, әлде қасымда көмекші бар ма? Осы сұрақтарға жауап берсеңіз, ұзын тізімнің жартысы өзінен-өзі түсіп қалады.

Мысалы, үйде портрет түсіретін адамға ең алдымен жарық пен оны жұмсартатын нәрсе керек. Экшн-камерамен велосипед тебетін немесе тауға шығатын адамға жарықтан гөрі камераны мықтап ұстайтын бекіткіш маңыздырақ. Ал видео жазатын адам үшін объективтің зумы қаншалықты бір қалыпты жүретіні бірінші орынға шығады. Міндет анық болса, таңдау да оңай.

Тұрақты жарық па, әлде вспышка ма

Жарық құралдары негізінен екі түрге бөлінеді. Біріншісі — тұрақты жарық, яғни үнемі жанып тұратын светодиодты шамдар. Оның басты артықшылығы — көзбен не көріп тұрсаңыз, кадрда да сол шығады. Видео үшін тек осы түрі жарайды, себебі вспышка видео жазу кезінде көмектеспейді.

Екіншісі — импульсті жарық, яғни вспышка. Ол бір сәтке ғана жарқ етеді, бірақ дәл сол сәтте ықшам тұрақты шамға қарағанда әлдеқайда күшті жарық береді. Сондықтан қозғалысты «қатырып» түсіру керек болса немесе күндізгі күн сәулесімен «таласу» керек болса, вспышка таптырмайды. Тек фото түсіретін болсаңыз, вспышкадан бастауға болады. Фото мен видеоны қатар түсірсеңіз, тұрақты жарықсыз болмайды.

Кейбір вспышкаларда пилоттық жарық деген болады. Бұл ішіне орнатылған шағын шам: ол түсірмес бұрын жарық беттің қай жеріне, қалай түсетінін алдын ала көрсетеді. Жарықпен енді ғана жұмыс істеп жүргендерге бұл көп көмектеседі, сынап-түсіріп отыратын уақыт үнемделеді.

Қуаты мен батареясы

Вспышканың қуатын әдетте ватт-секундпен, яғни Вт·с арқылы көрсетеді: сан неғұрлым үлкен болса, жарық соғұрлым күшті. Бірақ «ең күштісін алайын» деп асықпаңыз. Шағын бөлмеде тым күшті жарықты бәрібір төмендетіп қоясыз. Одан гөрі қуатты қаншалықты ұсақ сатылармен реттеуге болатынына қараңыз: реттеу неғұрлым икемді болса, жарықты дәл келтіру соғұрлым оңай.

Тұрақты шамдарда батареяның сыйымдылығына, яғни mAh көрсеткішіне назар аударыңыз. Розетка жоқ жерде, далада, көлікте немесе кафеде түсіретін болсаңыз, ішінде аккумуляторы бар шам әлдеқайда ыңғайлы. Сымға байланып қалмайсыз, шамды қолмен ұстап, кез келген бұрыштан жарық бере аласыз. Есте сақтайтын бір нәрсе: батарея үлкен болған сайын құрал да ауырлайды, сондықтан ықшамдық пен жұмыс уақыты арасындағы тепе-теңдікті өз міндетіңізге қарап табасыз.

Жарықты жұмсарту: софтбокс және байонет

Жалаң шам немесе жалаң вспышка қатты, өткір көлеңке береді. Бетке түскенде бұл көбіне әдемі көрінбейді: әжімдер, бұдырлар бәрі айқындалып кетеді. Жарықты жұмсарту үшін софтбокс, зонт сияқты модификаторлар қолданылады. Ереже қарапайым: жарық көзі түсіретін нәрсеге қарағанда неғұрлым үлкен әрі жақын болса, жарық соғұрлым жұмсақ түседі.

Софтбокс таңдағанда үш нәрсеге қараңыз. Біріншісі — өлшемі: портретке орташа және үлкен софтбокстар жақсы, ал кішкентай тауарды түсіруге шағыны да жетеді. Екіншісі — жиналу тәсілі: зонт сияқты ашылатын софтбокс тез ашылып, тез жиналады, оны жиі алып жүретін адамға бұл уақытты көп үнемдейді. Үшіншісі және ең маңыздысы — байонет, яғни софтбокстың шамға немесе вспышкаға қалай бекітілетіні.

Байонет сәйкес келмесе, софтбоксты жай ғана кигізе алмайсыз, адаптер іздеуге тура келеді. Bowens — студиялық жарықта кең тараған бекіту стандарты, бірақ соған қарамастан алмас бұрын өз шамыңыздың немесе вспышкаңыздың байонетін міндетті түрде тексеріп алыңыз. Кейбір ықшам вспышкаларға Bowens модификаторын қосу үшін бөлек адаптер керек болуы мүмкін.

Синхрондау және TTL

Вспышканы камераның үстіне қойып қана қоймай, бір жаққа, мысалы софтбокстың ішіне орналастырғыңыз келсе, оны камерамен «байланыстыру» керек. Ол үшін радиосинхрондау қолданылады: камераға шағын пульт-таратқыш қойылады, ал вспышка оның сигналын қабылдайды. Вспышканың ішінде радиоқабылдағыш бар болса, қосымша қабылдағыш алудың қажеті жоқ.

Бірақ бір нәрсе бар: пульт пен вспышка бір жүйеде жұмыс істеуі керек. Бір өндірушінің өзінде бірнеше түрлі жүйе болуы мүмкін, сондықтан жүйенің атауын салыстырып алыңыз. TTL — камера жарықтың қажетті қуатын өзі есептейтін режим. Жаңадан бастағандарға өте ыңғайлы: жарықты қолмен баптауды әлі меңгермесеңіз, TTL көп жағдайда құтқарады. Ал біраз тәжірибе жинағаннан кейін, көбі қолмен режимге көшеді, себебі ол кадрдан кадрға бірдей нәтиже береді.

Түс температурасы

Жарықтың түсі кельвинмен, яғни K арқылы өлшенеді. Сан аз болса, жарық сарғыштау, жылы болады; көп болса, суықтау, көгілдірлеу болады. Вспышкалардың көбі күндізгі жарыққа жақын түс береді, ал үйдегі кәдімгі шамдар көбіне сарғыштау келеді.

Ең маңыздысы — бір кадрда бірнеше жарық көзін қолдансаңыз, олардың түсі бір-біріне сай болуы керек. Әйтпесе беттің бір жағы сарғыш, екінші жағы көгілдір болып шығады, мұны кейін түзету қиын. Сондықтан шам немесе вспышка таңдағанда, түс температурасы көрсетілген бе, ол қаншалықты тұрақты, соған қараңыз. Кейбір светодиодты шамдар түрлі түсті жарық бере алады: бұл атмосфералық, көркем кадрларға керек, ал күнделікті портретке бірқалыпты ақ жарық маңыздырақ.

Объектив: фокус аралығы, зум және тұрақтандыру

Аксессуарлардың ішінде ең ұзақ қызмет ететіні — объектив. Камераны ауыстырсаңыз да, жақсы объективтер көбіне қалады. Таңдағанда алдымен байонетке қараңыз: объектив сіздің камераңызға тікелей сай келе ме, әлде адаптер керек пе. Толық кадрлы ма, әлде кропқа арналған ба, оны да тексеріңіз.

Одан кейін фокус аралығына қараңыз. Кіші сан — кең бұрыш: бөлменің, ғимараттың, топ болып тұрған адамдардың бәрі кадрға сыяды. Үлкенірек сан кадрды жақындатады, портретке ыңғайлы. Зум-объектив бір объективпен бірнеше фокус аралығын жабады, бұл жолда, іс-шара түсіргенде, объективті ауыстыруға уақыт жоқ кезде өте ыңғайлы.

Видео түсіретіндер моторлы зумға, ағылшынша power zoom деп аталатын функцияға назар аударсын. Қолмен зумдағанда кадр сәл секіріп кетуі мүмкін, ал мотор зумды бір қалыпты, баяу әрі тегіс жүргізеді, кадр кинодағыдай көрінеді. Тағы бір маңызды нәрсе — тұрақтандыру: атауында көбіне IS, OIS немесе VR деген әріптермен белгіленеді. Ол қолдың қимылынан болатын бұлдырды азайтады, әсіресе штативсіз түсіргенде пайдасы зор.

Бекіткіштер және экшн-камераға арналған заттар

Экшн-камераның бар қызығы — оны кез келген жерге қоя алатыныңызда. Бірақ ол үшін дұрыс бекіткіш керек. Таңдамас бұрын ойланыңыз: камераны неге бекітесіз? Шлемге, рульге, сөмкенің бауына, ағаштың бұтағына, қоршауға? Тегіс бетке жабысқақ платформа жарайды, ал түзу емес, дөңгелек немесе қисық заттарға иілгіш бекіткіш не қысқыш керек.

Бекіткіштің беріктігіне, қаншалықты тез орнатылатынына және оны қайта-қайта қолдануға болатынына қараңыз. Бір реттік жабысқақтар бір рет қана жұмыс істейді, ал резеңке бау немесе қысқыш талай рет қызмет етеді. Сонымен қатар бекіткіштің дәл сіздің камераңызға сай келетінін тексеріңіз: экшн-камералардың бекіту жүйесі әртүрлі болады, кейде аралық адаптер керек.

Кабельдер, адаптерлер және конвертерлер

Бұл бөлім жиі ұмытылады, бірақ кейде дәл осы ұсақ зат бүкіл жұмысты тоқтатып қояды. Суретті медиаприставкадан, шағын компьютерден немесе басқа құрылғыдан ескі мониторға не проекторға шығару керек болса, порттар сәйкес келмей қалуы мүмкін: құрылғыда HDMI бар, ал экранда тек VGA.

Мұндай жағдайда HDMI-ден VGA-ға конвертер көмектеседі. Бір нәрсені есте сақтаңыз: бұл жай ғана ұштарын ауыстыратын сым емес, цифрлық сигналды аналогқа айналдыратын құрылғы. Сондықтан бағыты маңызды: HDMI шығатын құрылғыдан VGA кіретін экранға. Кейбір құрылғылардың HDMI порты конвертерге жеткілікті қуат бере бермейді, сол үшін қосымша қуат кірісі бар конвертерлер сенімдірек жұмыс істейді. Тағы бір жайт: VGA тек суретті тасымалдайды, дыбыс бөлек жолмен берілуі керек.

Жиі кездесетін қателер

Аксессуар таңдағанда адамдар көбіне бірдей жерден сүрінеді. Төменде ең жиі кездесетіндерін жинадық, біреуін болса да болдырмасаңыз, уақытыңыз бен жүйкеңіз аман қалады.

• Бәрін бірден алу. Жарық, бірнеше объектив, бес түрлі бекіткіш... Алдымен түсірілімге ең көп кедергі келтіретін бір мәселені шешіңіз, қалғанын керек болған кезде қосасыз.
• Байонетті тексермеу. Софтбокс шамға, объектив камераға сай келмей қалса, адаптер іздеп әуре боласыз. Алмас бұрын стандартты салыстырып алыңыз.
• Жарықты жұмсартпау. Вспышканы тікелей адамның бетіне бағыттау — ең жиі қате. Софтбокс немесе жарықты шағылыстыратын бет кадрды бірден өзгертеді.
• Әр түсті жарықты араластыру. Бөлмедегі сары шам мен суық вспышка бір кадрда кездессе, кейін түсін түзету азапқа айналады.
• Видеоға вспышка алу. Вспышка тек фотоға арналған. Видео жазсаңыз, тұрақты жарық керек.
• Батареяны ұмыту. Далада түсірілімнің ортасында шам өшіп қалса, бүкіл күн бекер кетеді. Шығар алдында бәрін толық зарядтап алыңыз.
• Бекіткішке тым сеніп кету. Қатты шайқалатын жерде камераны бекітпес бұрын, алдымен қауіпсіз жерде сынап көріңіз, мүмкін болса қосымша сақтандыратын бау тағыңыз.
• Конвертердің бағытын шатастыру. HDMI-ден VGA-ға конвертер кері бағытта жұмыс істемейді, мұны ескермесеңіз, экран бос қалады.

Қазір бізде не бар

Жарық жағынан үш нәрсе бар. Godox S85T — зонт механизмімен тез жиналатын софтбокс, өлшемі 85 см, байонеті Bowens. Ол жұмсақ әрі біркелкі жарық беруге арналған, студиялық және портреттік түсірілімге, ықшам болғандықтан шағын бөлмеге де ыңғайлы. Godox AD100Pro — қалтаға сыятын TTL-вспышка-моноблок: қуаты 100 Вт·с, 9 сатыда реттеледі, ішінде Godox 2.4G X радиосинхрондау жүйесі мен светодиодты пилоттық жарық бар, вспышканың түс температурасы 5800K ±200K. Godox LC500 Mini — ықшам светодиодты шам, батареясы 2470 mAh. Ол көркем жарыққа, локацияда түсіруге, атмосфералық эффектілерге және тар жерде жұмыс істеуге арналған.

Видео түсіретіндерге Canon RF 20-50 mm F4L IS USM PZ объективі бар. Бұл моторлы зумы бар толық кадрлы объектив: зумды сервопривод арқылы тегіс жүргізуге де, қолмен дәл баптауға да болады. Экшн-камерамен жүретіндерге GoPro Gear Ties иілгіш әмбебап бекіткіші бар. Ол ауыстырылатын, көп рет қолданылатын Nite Ize Gear Tie резеңке бауларымен GoPro-ны таяныштарға, қоршауларға, бұтақтарға және пішіні біркелкі емес басқа заттарға бекітеді. Тез орнатылады, берік әрі иілгіш, түзу емес заттарға орап қоюға болады.

Ал суретті VGA-экранға шығару керек болса, UGREEN MM103 конвертері бар: HDMI-ден VGA-ға, ұзындығы 25 см. Жиынтығында қосымша қуат беретін бөлек micro USB кабелі бар, сондықтан ол HDMI порты бар көп құрылғымен үйлеседі, мысалы Apple TV, Raspberry Pi және Android TV приставкаларымен.

Көбірек нұсқа — Аксессуары для фото и видео бөлімінде.

Сұрақ-жауап

Жаңадан бастаған адам алдымен не алғаны дұрыс?

Бәрі не түсіретініңізге байланысты, бірақ көп жағдайда ең үлкен өзгерісті жарық береді. Бір жарық көзі мен оны жұмсартатын софтбокстың өзі портрет пен тауар суретін танымастай өзгертеді. Видео жазсаңыз, тұрақты шамнан бастаңыз, тек фото түсірсеңіз, вспышка да жарайды.

Софтбокс кез келген шамға келе ме?

Жоқ. Софтбокс байонет арқылы бекітіледі, ал байонет стандарттары әртүрлі. Алмас бұрын өз шамыңыздың немесе вспышкаңыздың байонетін тексеріңіз. Сай келмесе, бөлек адаптер керек болады.

Вспышканы видеоға қолдануға бола ма?

Вспышканың негізгі жарығы бір сәтке ғана жанады, сондықтан видеоға жарамайды. Кейбір вспышкалардағы пилоттық жарық негізінен түсірмес бұрын жарықтың қалай түсетінін көру үшін керек. Видеоға тұрақты светодиодты жарық алған дұрыс.

Моторлы зум фотографқа керек пе?

Фотографқа міндетті емес, бұл көбіне видео түсіретіндерге арналған мүмкіндік. Мотор зумды бір қалыпты, тегіс жүргізеді, кадр секірмейді. Бірақ мұндай объективтерде қолмен зумдауға да болады, сондықтан фото мен видеоны қатар түсіретіндерге ол ыңғайлы.

HDMI-ден VGA-ға конвертер дыбысты да бере ме?

VGA стандартының өзі тек суретті тасымалдайды. Дыбыс керек болса, конвертерде бөлек дыбыс шығысы бар-жоғын сипаттамасынан тексеріңіз, немесе дыбысты бөлек колонка арқылы шығаруды ойластырыңыз.

Экшн-камераның бекіткіші басқа камераға жарай ма?

Әрдайым емес. Экшн-камералардың бекіту жүйелері әртүрлі болады, кейде аралық адаптер керек. Бекіткіш алмас бұрын оның қай камераға арналғанын қарап, өз камераңызбен салыстырыңыз.