Инвертор қалай таңдалады: қуат, синусоида, 12 немесе 24 вольт

Инвертор аккумулятордың тұрақты тогын үйдегі розеткадағыдай 220 В айнымалы токқа айналдырады. Қарапайым тілмен айтсақ, оны көліктің аккумуляторына жалғайсыз да, ноутбукты, шамды, шағын тоңазытқышты немесе электр құралды қоса бересіз. Ол жолда көп жүретіндерге, саяжайда жарығы жиі өшетіндерге, далада демалғанды жақсы көретіндерге керек. Жарық сөнгенде роутер мен шамды өшірмей ұстағысы келетіндерге де пайдалы. Сырттай бәрі бірдей қара қорап сияқты көрінеді, бірақ іші әртүрлі: біреуі телефон зарядтауға ғана жарайды, енді біреуі тоңазытқышты еш қиындықсыз тартады. Бұл гайдта қай параметрге қарау керек, адамдар көбіне қай жерде қателеседі, қазір бізде қандай модельдер бар, соның бәрін ретімен айтып берейін.

Таңдағанда неге қарау керек

Қуат: ватт пен вольт-ампердің айырмасы

Қорапта көбіне екі сан тұрады, мысалы 600 ВА/360 Вт. Көп адам үлкенін көріп, «600 ваттық екен» деп ойлайды. Шын мәнінде құрылғы ұзақ уақыт бере алатын пайдалы қуат ватпен жазылған сан. Вольт-ампер толық қуатты көрсетеді, есептеуде ол көмекші ғана. Сондықтан алдымен ватқа қараңыз.

Қуатты есептеу оңай. Бір уақытта қосылатын құрылғылардың бәрін тізіп жазыңыз. Әрқайсысының қуатын корпусындағы жапсырмадан немесе зарядтағышынан қарап, бәрін қосыңыз. Шыққан санның үстіне шамамен төрттен бір бөлігін қосып қойған дұрыс. Инвертор үнемі шегінде жұмыс істесе, қызып кетеді, қорғанысы жиі іске қосылады, ұзаққа да шыдамайды. Қоры болса, тыныш жұмыс істейді, кейін тағы бір құрылғы қосқыңыз келсе, жаңасын іздеудің керегі болмайды.

Тағы бір нәрсе: электр шайнек, шаш кептіргіш, үтік, электр плита сияқты қыздыратын техника қуатты көп алады. Оларды кішкентай инверторға қосамын деу бекер әурешілік. Мұндай техника керек болса, бірден қуатты модельдерге қараңыз.

Іске қосу тогы және қысқа мерзімді шамадан тыс жүктеме

Ішінде қозғалтқышы немесе компрессоры бар техника, яғни тоңазытқыш, су сорғы, дрель, ара, қосылған сәтте жапсырмада жазылғаннан бірнеше есе көп ток алады. Бұл бір-екі секундқа ғана созылады, бірақ инвертор дәл сол сәтке шыдауы керек. Әйтпесе қорғаныс іске қосылып, құрылғы мүлде қосылмайды.

Сипаттамада мұны шыңдық қуат немесе қысқа мерзімді шамадан тыс жүктеме деп жазады. Осындай техника қосылатын болса, номиналды қуатпен қатар осы санға да қараңыз. Ол көрсетілмесе, номиналды қуатты едәуір қормен алыңыз.

Шығыс кернеудің пішіні: таза синусоида ма, жоқ па

Розеткадағы кернеу тегіс толқын сияқты өзгереді, оны синусоида дейді. Қарапайым инверторлар бұл толқынды сатылап, шамамен ғана қайталайды. Мұны модификацияланған немесе түзетілген синусоида деп атайды. Таза синусоидалы инвертор розеткадағыдай тегіс кернеу береді.

Қай жағдайға қайсысы жарайтынын қысқаша айтайын:

• Түзетілген синусоида жетеді: қыздыру шамдары, телефон мен ноутбуктың зарядтағыштары, қарапайым қыздырғыштар, электр құралдардың бір бөлігі.
• Таза синусоида керек: тоңазытқыш, сорғылар, газ қазандығының автоматикасы, аудиотехника, кейбір теледидарлар мен зарядтағыштар, асинхронды қозғалтқышы бар кез келген техника.

Түзетілген синусоидада қозғалтқыш қызып, ызыңдай бастайды, ал кейбір электроника мүлде істемей қояды. Сондықтан қандай техника қосылатынын нақты білмесеңіз, таза синусоидалы модель алған жөн.

Кіріс кернеуі: 12 В әлде 24 В

Инверторлар қандай аккумулятормен жұмыс істейтініне қарай бөлінеді. Жеңіл көліктердің көбінде 12 вольттық жүйе болады, ал жүк көліктері мен автобустарда көбіне 24 вольт. Инвертордың кіріс кернеуі аккумулятордікімен дәл келуі керек. 12 вольттық модельді 24 вольтқа жалғасаңыз, ол бірден істен шығуы мүмкін, ал керісінше жалғасаңыз, жай ғана қосылмайды.

Үйге немесе саяжайға резервтік жүйе жинасаңыз, 24 вольттың бір артықшылығы бар: қуат бірдей болғанда сымнан өтетін ток екі есе аз болады. Демек сым азырақ қызады, шығын да азаяды. Қуат бірнеше киловатқа жетсе, 24 вольттық жүйе әдетте ыңғайлырақ.

Аккумуляторды зарядтау функциясы

Кейбір инверторлардың ішінде зарядтағыш болады. Желіде ток болғанда ол аккумуляторды толтырып отырады, ал жарық сөнгенде инвертор аккумулятордан 220 В бере бастайды. Бұл жағдайда бөлек зарядтағыш іздеудің қажеті жоқ, ал инвертор мен аккумулятор бірге қарапайым резервтік жүйеге айналады.

Мұндай модельді таңдағанда зарядтау тогына қараңыз. Ток көп болса, аккумулятор тезірек толады, бірақ аккумулятордың өзі де оған шыдауы керек. Кішкентай аккумуляторды үлкен токпен зарядтасаңыз, оның ресурсы азаяды. Зарядтау тогын ауыстыруға болатын модельдер бұл жағынан ыңғайлы. Инвертор қандай аккумулятормен жұмыс істейтінін де тексеріңіз: қорғасын-қышқылды, гельді және литийлі аккумуляторлардың зарядталу режимі әртүрлі.

Розеткалар, USB және дисплей

Ұсақ-түйек сияқты көрінеді, бірақ күнделікті қолданғанда дәл осылар байқалады. Бірнеше құрылғыны қатар қосатын болсаңыз, розетканың саны мен түріне қараңыз. Schuko үлгісіндегі розеткаға кәдімгі үй құрылғыларының ашасы адаптерсіз кіреді. USB порты болса, телефон мен планшетті бөлек зарядтағышсыз тікелей қосасыз. Дисплей немесе индикаторлар аккумулятордың кернеуін, жүктемені және қателерді көрсетеді, сондықтан аккумулятор қашан отыратынын алдын ала байқап отырасыз.

Аккумулятор, сымдар және орналастыру

Инвертор энергияны өзінде сақтамайды, тек түрлендіреді. Қанша уақыт жұмыс істейтіні аккумулятордың сыйымдылығы мен жүктемеге байланысты. Қуатты инверторға кішкентай аккумулятор жалғасаңыз, үлкен жүктемеде ол тез отырып қалады.

Сымдарға да мән беріңіз. Аккумулятордан инверторға дейінгі сымдар қысқа әрі жуан болуы керек. Әйтпесе олар қызады, кернеу түсіп кетеді, инвертор аккумулятор отырды деп ойлап өшіп қалады. Аккумулятордың жанына сақтандырғыш қойған дұрыс. Инверторды ауа айналатын жерге қойыңыз: жұмыс кезінде ол қызады, ал желдеткіші мен саңылауларын жауып тастасаңыз, қызып кетіп өшеді.

Қорғаныс

Жақсы инвертордың бірнеше қорғанысы болады: шамадан тыс жүктемеден, қызып кетуден, қысқа тұйықталудан, аккумулятор кернеуінің тым төмендеуінен. Соңғысы әсіресе көлікте маңызды: инвертор аккумуляторды түбіне дейін отырғызбай, ертерек өшеді, сонда көлігіңіз от алмай қалмайды. Нақты қандай қорғаныс бар екенін әр модельдің сипаттамасынан қараңыз.

Жиі кездесетін қателіктер

Инвертор сатып алғаннан кейін көңіл қалатын жағдайлардың көбі бір-екі қателіктен басталады. Ең жиілері мыналар:

• Вольт-амперді ватпен шатастыру. 600 ВА деп жазылған инвертор 600 ватт бермейді. Жүктемені ватпен есептеңіз.
• Қорсыз алу. Құрылғылардың жалпы қуаты инвертордың шегіне тең болса, ол үнемі шекте жұмыс істеп, қызады да өшіп қалады.
• Іске қосу тогын ұмыту. Тоңазытқыш пен сорғы қосылған сәтте жапсырмасындағыдан әлдеқайда көп ток алады, ал қуаты жетеді деп есептелген инвертор сол сәтте өшіп қалады.
• Компрессорлы техниканы түзетілген синусоидаға қосу. Қосылуы мүмкін, бірақ қызады, шуылдайды, ұзаққа бармайды.
• Кернеуді тексермеу. 12 вольттық инверторды 24 вольттық жүйеге жалғау оны күйдірудің ең оңай жолы.
• Қуатты инверторды темекі тұтатқыш ұясына қосу. Бұл ұя көп ток көтермейді, сақтандырғышы жанып кетеді немесе сымдары қызады. Қуатты модельдер аккумулятордың клеммаларына тікелей жалғанады.
• Қозғалтқыш сөніп тұрғанда аккумуляторды түбіне дейін отырғызу. Таңертең көлік от алмай қалады. Ұзақ қолдансаңыз, қозғалтқышты анда-санда іске қосып тұрыңыз немесе бөлек аккумулятор қолданыңыз.
• Жіңішке, ұзын сым. Кернеу жолда жоғалады, сым қызады, инвертор толық қуат бере алмайды.
• Инверторды жабық, ыстық жерге тығып қою. Ауа айналмаса, қызып кетуден қорғаныс жиі іске қосылады.

Қазір бізде не бар

Каталогта қазір SVC брендінің алты инверторы бар. Үшеуі 600 ВА класындағы, 12 вольттық аккумуляторға арналған, ішінде отырып қалған аккумуляторды желіден зарядтау функциясы бар. DIL-600 моделінің қуаты 600 ВА/360 Вт, ол көбіне үй құрылғыларын көлік аккумуляторынан қоректендіруге қолданылады. DI-600-F-LCD де 12 вольттық көлік аккумуляторынан 220 В айнымалы кернеу береді.

DI-600F-LCD (360 Вт) 12 вольттық көлік немесе басқа қорғасын-қышқылды аккумулятордан синусоида пішіндегі 220 В береді. Номиналды қуаты 600 ВА/360 Вт, қысқа уақытқа 440 Вт-қа дейінгі жүктемеге шыдайды. Ішіндегі зарядтағыштың 10 А, 20 А және MAX зарядтау тогы режимдері бар.

Қуаттырақ модель керек болса, SI сериясына қараңыз. SI-1000 моделінің қуаты 1000 ВА/1000 Вт. Бұл 220 В, 50 Гц айнымалы кернеуді қажет ететін электроника мен құрылғыларға арналған портативті инвертор, USB порты бар. SI-2000 моделінің қуаты 2000 ВА/2000 Вт, ол 12 вольттық аккумулятордан тұрмыстық электроника мен кеңсе техникасын қоректендіреді, шығысында шамамен 220 В (210–240 В аралығында). Онда Schuko үлгісіндегі екі розетка, 5 В/2 А USB порты және дисплей бар.

Ең қуаттысы MP-3024: 3000 ВА/3000 Вт, 24 вольттық аккумуляторға арналған, шығысында таза синусоида. Бұл модель де отырып қалған аккумуляторды желіден зарядтай алады, сондықтан 24 вольттық жүйесі барларға ыңғайлы.

Көбірек нұсқа — Инверторы бөлімінде.

Сұрақтар мен жауаптар

Инверторды темекі тұтатқыш ұясына қосуға бола ма?

Шағын жүктемеге болады: телефон, ноутбук, кішкентай шам. Бірақ ұяның сымдары мен сақтандырғышы көп токқа есептелмеген, сондықтан қуатты инверторлар аккумулятордың клеммаларына тікелей жалғанады. Нақты модельді қалай қосатынын оның нұсқаулығынан қараңыз.

Аккумулятор қанша уақытқа жетеді?

Бұл аккумулятордың сыйымдылығына, күйіне және жүктемеге байланысты. Жүктеме неғұрлым көп болса, аккумулятор соғұрлым тез отырады, оның үстіне инвертордың өзі де біраз энергия жұмсайды. Шамалап есептеу үшін аккумулятордың ампер-сағатын кернеуіне көбейтіп, шыққан ватт-сағатты жүктеменің ватына бөліңіз. Бірақ нақты уақыт бұдан аздау болатынын ескеріңіз: қорғасын-қышқылды аккумуляторды түбіне дейін отырғызуға болмайды.

Тоңазытқышты инвертор арқылы қосуға бола ма?

Болады, бірақ екі шарты бар. Біріншісі қуат қоры: компрессор қосылғанда көп ток алады, инвертор соған шыдауы керек. Екіншісі таза синусоида: түзетілген синусоидада компрессор қызып, шуылдап жұмыс істейді. Тоңазытқыштың жапсырмасындағы қуатты қарап, инверторды едәуір қормен таңдаңыз.

Инвертордың UPS-тен айырмасы неде?

UPS, яғни үздіксіз қоректендіру көзі, аккумуляторымен бірге бір корпуста тұрады. Инверторға аккумулятор бөлек жалғанады, сондықтан оның сыйымдылығын өзіңіз таңдайсыз. Зарядтау функциясы бар инвертор мен аккумулятор бірге UPS-ке ұқсас жүйе болып шығады, ал аккумулятор үлкен болса, ұзағырақ жұмыс істейді. Жарық сөнгенде аккумуляторға қаншалықты тез ауысатынын әр модельдің сипаттамасынан қараған жөн.

Жүк көлігіне 12 вольттық инвертор жарай ма?

Көліктің бортындағы кернеу 24 В болса, жарамайды: инвертордың кіріс кернеуі аккумулятордікімен сәйкес келуі керек. Мұндай көлікке 24 вольттық модель керек. Таңдамас бұрын аккумулятордағы немесе көліктің нұсқаулығындағы кернеуді тексеріңіз.

Инверторды үйдің ішінде ұстауға бола ма?

Болады, тек ауа айналатын, құрғақ, күн түспейтін жер таңдаңыз. Инвертордың желдеткіші мен саңылауларын жаппаңыз. Қорғасын-қышқылды аккумулятор зарядталғанда газ бөлуі мүмкін, сондықтан оны тұйық шкафқа тықпай, желдетілетін жерге қойған дұрыс.