Кіруді бақылау жүйесіне аксессуар таңдау: карта, брелок, пульт және есік жапқыш

Кеңседе, кіреберісте, қойманың есігінде немесе аулада тосқауыл тұрса, онда кіруді бақылау жүйесі бар. Көпшілік оны СКУД деп біледі. Жүйенің негізі — контроллер мен оқу құрылғысы. Бірақ күнде қолға ұстайтынымыз басқа нәрселер: карта, брелок, тосқауылдың пульті, есікті өзі жабатын жапқыш. Осылар дұрыс таңдалмаса, жүйе істеп тұрғанымен, қолдануға ыңғайсыз болады. Карта оқылмайды, есік ашық қалады, пульт тосқауылға жетпейді. Бұл гайд жүйені енді орнатып жатқандарға да, бар жүйеге қосымша карта не брелок алғысы келетіндерге де арналған. Ұзақ теорияға кірмейміз. Таңдағанда нақты неге қарау керегін айтамыз.

Таңдағанда неге қарау керек

Жиілік пен стандарт: 125 кГц па, 13,56 МГц пе

Карта мен брелок таңдағанда алдымен оқу құрылғыңыз қай жиілікте істейтінін біліп алыңыз. Ең көп тараған екі түрі бар. Біріншісі — EM-Marine, ол 125 кГц жиілігінде істейді. Мұндай идентификатордың ішінде тек нөмірі жазылған. Оны оқуға болады, бірақ үстіне ештеңе жаза алмайсыз. Екіншісі — Mifare, 13,56 МГц. Мұндай картаның өз жады бар, оған дерек жазып, кейін қайта жазуға болады.

Ереже қарапайым: оқу құрылғысы 125 кГц-ке арналса, оған Mifare картасы келмейді, керісінше де солай. Кейбір оқу құрылғылары екі стандартты да түсінеді, бірақ мұны құрылғының паспортынан не қорабынан тексеріңіз, болжаммен алмаңыз. Ең оңай жолы — қазір қолданып жүрген картаңызды алып, онда не жазылғанын қарау немесе жүйені орнатқан адамнан сұрау.

Карта ма, брелок па

Ішіндегі технологиясы бірдей болуы мүмкін, айырмашылығы пішінінде ғана. Карта әмиянға, телефон қабына, бейдж ұстағышқа сыяды. Кейбір карталарға логотип не аты-жөнді басып шығаруға болады, сондықтан оларды бейдж ретінде де қолдануға ыңғайлы. Брелок кішкентай, оны кілттің бауына тағып қоясыз. Кілтпен бірге жүргендіктен, оңай жоғалмайды.

Кеңседе әдетте карта алады, себебі қызметкер оны бейдж ретінде тағып жүреді. Тұрғын үйде, кіреберісте брелок ыңғайлырақ: кілт қайда болса, ол да сонда. Бір жүйеде екеуін аралас қолдана беруге болады, тек стандарты бірдей болса болғаны.

Үйлесімділік: стандарты бірдей болса жеткілікті ме

Кейде стандарты бірдей болса да, өндіруші картаның қай оқу құрылғыларымен үйлесетінін бөлек жазады. Мысалы, карта атауында белгілі бір индексі бар оқу құрылғыларына арналған деп көрсетілуі мүмкін. Сондықтан картаның сипаттамасын оқып шығыңыз. Онда сіздегі құрылғының сериясы не белгісі аталса, тіпті жақсы. Аталмаса, алдымен бір-екі дана алып, тексеріп көріңіз, содан кейін ғана көптеп алыңыз.

EM-Marine карталарында EM4100, EM4102 деген белгілерді жиі көресіз, бұлар осы стандарттың түрлері. Оқу құрылғысының сипаттамасында қай түрімен істейтіні жазылса, картадағы белгімен салыстырыңыз. Бұл бес минуттық жұмыс, бірақ кейін бір қорап картаны қайтарып әуре болудан құтқарады.

Оқу қашықтығы және орнату орны

Бесконтактілі карта оқу құрылғысына тигізбей-ақ оқылады, бірақ бұл алыстан оқылады деген сөз емес. Әдетте картаны оқу құрылғысына бірнеше сантиметрге дейін жақындату керек. Өндіруші қашықтықты жазса, соған сүйеніңіз. Бірақ іс жүзінде ол оқу құрылғысының өзіне, қай жерге орнатылғанына, айналасында металл бар-жоғына байланысты. Металл есікке не металл қаптамаға орнатылған құрылғы картаны тек жақыннан сезуі мүмкін.

Картаның қай жерде қолданылатынын да ойлаңыз. Кейбір карталар ғимарат ішінде қолдануға арналған деп жазылады. Сыртта тұрған оқу құрылғысына карта алсаңыз, сипаттамасында бұл туралы не айтылғанын қараңыз.

Тосқауыл пульті

Аулада не тұраққа кіре берісте тосқауыл тұрса, көлікпен келетіндерге пульт керек. Мұнда ең маңыздысы — пульт сіздің тосқауылыңыздың нақты сериясына арналған болуы керек. Әмбебап деп сатылатын пульттер де бар, бірақ олармен әуреленгенше, тосқауыл өндірушісінің өз пультін алған сенімдірек.

Батырма санына қараңыз: батырма көп болса, тосқауылды бір батырмамен ғана емес, бөлек-бөлек басқаруға болады. Әр батырманың нақты не істейтіні тосқауылдың нұсқаулығында жазылады. Әрекет ету қашықтығына да мән беріңіз: пультті көліктің ішінен, тосқауылға жақындап келе жатып басасыз, сондықтан қашықтық неғұрлым үлкен болса, соғұрлым ыңғайлы.

Есік жапқыш: есіктің салмағы мен ені

Кіруді бақылау жүйесі бар есікке жапқыш міндетті деуге болады. Себебі қарапайым: есік ашық қалса, электр құлып жабылмайды, сонда карта да, оқу құрылғысы да босқа тұр. Жапқыш есікті әр жолы өзі жауып, құлыптың ілінуіне көмектеседі.

Жапқышты есіктің салмағы мен еніне қарап таңдайды. Өндірушілер әдетте жапқыш қандай салмақ пен енге арналғанын жазады. Жеңіл есікке тым күшті жапқыш қойсаңыз, есікті ашу ауыр болады, ол тарс етіп жабылады. Ауыр есікке әлсіз жапқыш қойсаңыз, есік соңына дейін жабылмай, құлып ілінбей қалады. Есікті өлшеп, салмағын шамамен біліп алыңыз. Оны материалы мен қалыңдығына қарап есептеуге немесе есікті орнатқан адамнан сұрауға болады.

Сипаттамада EN сыныбы жиі кездеседі. Ол жапқыштың жабу күшін көрсетеді: саны неғұрлым үлкен болса, жапқыш соғұрлым күшті, яғни ауыр әрі кең есікке арналған.

Реттеулер, ашылу бұрышы, корпус

Жақсы жапқышта жабылу жылдамдығын реттеуге болады. Кейбір модельдерде жолдың соңғы бөлігі бөлек реттеледі: есік алдымен еркін жабылып, соңында ақырын жетеді, құлып та жайлап ілінеді. Мұндай жапқыш тарсылдатпайды, есік пен рама да ұзақ шыдайды.

Есіктің қанша кең ашылуы керегін ойлаңыз. Жүк тасылатын, адам көп жүретін жерде кең ашылатын есік ыңғайлы. Жапқыштың сол және оң жақ есікке сай келетінін де тексеріңіз. Көп модельдер екеуіне де келеді, бірақ алмас бұрын көз жеткізген артық емес.

Корпусы мен механизміне де қараңыз. Металл корпус пен гидравликалық механизм жиі ашылатын есікке шыдамды келеді. Ал кіруді бақылау жүйесі бар есік күні бойы ашылып-жабылып тұрады.

Қанша дана алу керек

Карта мен брелокты адам санымен дәлме-дәл алмаңыз. Біреуі жоғалады, біреуі сынады, жаңа адам жұмысқа келеді. Біраз қор болса, әр жолы жаңа тапсырыс беріп күтіп отырмайсыз. Тек қордағы карталарды жүйеге алдын ала тіркеп қоймаңыз. Біреуге берген кезде ғана тіркеңіз.

Жиі кездесетін қателер

• Жиілікті тексермей алу. Ең көп кездесетін қате осы. Адам «ақ карта» деп алып келеді, ал ол оқу құрылғысына мүлде сай келмейді. Алмас бұрын 125 кГц пе, 13,56 МГц пе, соны анықтап алыңыз.
• Сыртқы түріне қарап таңдау. Екі ақ карта бір-біріне ұқсас болғанымен, бірі EM-Marine, екіншісі Mifare болуы мүмкін. Сырт көзбен айыра алмайсыз, тек сипаттамасынан білесіз.
• Үйлесімділік туралы жазуды елемеу. Өндіруші картаның қандай оқу құрылғыларымен үйлесетінін жазса, бұл жай жазу емес. Соны оқыңыз да, өз құрылғыңызбен салыстырыңыз.
• Жапқышты шамамен алу. Есіктің салмағын білмей, «қайсысы болса да жабады» деп алу көбінесе не тарсылмен, не жабылмай қалған есікпен бітеді.
• Жапқышты орнатып, реттемей қою. Зауыттық баптау сіздің есігіңізге сай келмеуі мүмкін. Орнатқаннан кейін жылдамдығын реттеп, есіктің толық жабылып, құлып ілінетінін тексеріңіз.
• Пультті басқа серияға алу. Тосқауылдың моделін білмей алынған пульт көп жағдайда жұмыс істемейді. Алдымен тосқауылдың сериясын қараңыз.
• Жоғалған картаны жүйеден өшірмеу. Карта не брелок жоғалса, оны контроллерден бірден өшіріңіз. Әйтпесе оны тапқан кез келген адам есікті ашады.
• Бір-ақ дана алу. Тексеру үшін бір дана жақсы, бірақ жүйе істей бастағанда қор болмаса, кейін асығыс іздеуге тура келеді.

Қазір бізде не бар

Карта мен брелоктан үш нұсқа бар. iPower EMKey-1 брелогы — EM-Marine стандартында, 125 кГц жиілігінде істейді. Корпусы көк пластиктен, өлшемі 30 × 4 мм, кілт бауына тағуға ыңғайлы. EM-Marine протоколын қолдайтын оқу құрылғыларымен қолданылады. Dahua ID-EM картасы да EM-Marine стандартында: 125 кГц, EM4100/4102. Өндіруші оны атауында «-D» индексі бар оқу құрылғыларымен үйлесімді деп көрсетеді. Hikvision FM11RF08-M1 — Mifare картасы, 13,56 МГц, ішінде 1 Кбит жады бар. Оған оқуға, жазуға, қайта жазуға болады, әр картаның өз UID нөмірі бар. Оқу және жазу қашықтығы 10 см-ге дейін. Түсі ақ, үстіне логотип басуға болады, ғимарат ішінде қолдануға арналған.

Есік жапқыштан екі модель бар, олар екі түрлі есікке арналған. Dahua ASF045L салмағы 45–64 кг, ені 1200 мм-ге, биіктігі 2400 мм-ге дейінгі есікке арналған. Жабылу жылдамдығы мен күші реттеледі, соңында есікті ақырын жабатын функциясы бар, сол жақ та, оң жақ та есікке келеді. Hikvision DS-K4DC105 — ауыр есікке арналған: салмағы 80–120 кг, ені 1250 мм-ге дейін. Жабу күшінің сыныбы EN5, есікті 180°-қа дейін ашуға болады. Корпусы алюминий қорытпасынан құйылған, механизмі толық гидравликалық, екі бөлек реттеуі бар.

Тосқауылға арналған Hikvision DS-TMG012-A1 пульті де бар. Ол сымсыз, үш батырмалы, Hikvision-ның DS-TMG51 сериялы тосқауылына арналған. Тосқауылды 50 метрге дейінгі қашықтықтан басқарады.

Көбірек нұсқа — Аксессуары для СКУД бөлімінде.

Сұрақ-жауап

Қолымдағы карта қай стандартта екенін қалай білемін?

Картаның өзінде не қорабында жазылуы мүмкін. 125 кГц, EM-Marine, EM4100 деп жазылса — бір түрі, 13,56 МГц, Mifare деп жазылса — екіншісі. Ештеңе жазылмаса, оқу құрылғысының паспортын қараңыз немесе жүйені орнатқан адамнан сұраңыз. Сырт көзбен ажырату мүмкін емес.

Брелок пен картаны бір жүйеде қатар қолдануға бола ма?

Иә, екеуі де оқу құрылғыңыз түсінетін стандартта болса, болады. Мысалы, EM-Marine брелогы мен EM-Marine картасы 125 кГц оқу құрылғысында қатар істей береді. Әрқайсысы жүйеге өз нөмірімен тіркеледі.

Жаңа картаны жүйеге қалай қосамын?

Бұл картаға емес, контроллер мен оның бағдарламасына байланысты. Әдетте картаны оқу құрылғысына жақындатып, нөмірін жүйеге тіркейді немесе нөмірін қолмен енгізеді. Нақты қалай істелетіні контроллердің нұсқаулығында жазылған. Жүйені маман орнатса, соған хабарласқан оңай.

Есіктің салмағын білмесем, жапқышты қалай таңдаймын?

Есікті өлшеп, неден жасалғанына қараңыз: ағаш, металл, шыны есіктердің салмағы әртүрлі. Шамамен болса да, есіктің салмағы мен ені жапқыштың сипаттамасында жазылған шекке сыюы керек. Есік екі модельдің ортасына түсіп тұрса, күштірегін алған дұрыс, тек кейін жабылу жылдамдығын мұқият реттеңіз.

Картаға логотип басуға бола ма?

Кейбір карталарға болады, оларда ақ бет қалдырылады. Бізде бар Hikvision FM11RF08-M1 картасының сипаттамасында логотип басуға болатыны жазылған. Басқа карталар туралы олардың сипаттамасын қараңыз.

Тосқауылға кез келген пульт келе ме?

Жоқ. Пульт тосқауылдың белгілі бір сериясына арналады. Мысалы, бізде бар Hikvision DS-TMG012-A1 пульті DS-TMG51 сериясына арналған. Алмас бұрын тосқауылдың моделін тексеріңіз, сонда пульт іске жарамай қалмайды.