Коммутатор қалай таңдалады: үйге, кеңсеге және бейнебақылауға

Коммутатор — желідегі құрылғылардың бәрін бір-бірімен жалғайтын қорап. Роутерде әдетте төрт-бес қана LAN порт болады. Ал үйде не кеңседе компьютер, принтер, теледидар, приставка, IP-камералар көбейгенде порт жетпей қалады. Сол кезде коммутатор керек: роутерден оған бір кабель тартасыз, қалған құрылғылардың бәрін соған қосасыз. Wi-Fi қанша жақсы болса да, кабель тұрақтырақ, сондықтан көп нәрсені сыммен қосқан дұрыс.

Бұл гайд үйдегі желісін кеңейткісі келетіндерге, шағын кеңсе не дүкен ашып жатқандарға, бейнебақылау орнатып жатқандарға арналған. Сырттай қарасаңыз, коммутаторлардың бәрі бірдей: бір қорап, бір қатар порт. Бірақ іші әртүрлі. Біреуі тек трафикті таратады, екіншісі камераларды кабель арқылы қоректендіреді, үшіншісі желіні бөліктерге бөлуге мүмкіндік береді. Төменде неге қарау керегін ретімен айтамыз, сосын жиі кездесетін қателерге тоқталамыз.

Таңдағанда неге қарау керек

Порт саны

Алдымен желіге кабельмен қанша құрылғы қосылатынын санап шығыңыз. Әр компьютер, принтер, камера, Wi-Fi нүктесі бір порт алады. Роутерге баратын кабельге тағы бір порт кетеді, мұны көп адам ұмытып қалады. Сосын шыққан санға қор қосыңыз: шамамен үштен бір. Желі әрқашан өседі. Жарты жылдан кейін тағы бір принтер, тағы екі камера пайда болады, ал жанына тағы бір коммутатор қою — артық кабель, артық розетка, артық әуре.

Үйге көбіне 5–8 порт жетеді. Шағын кеңсеге 8–24 порт керек болады. Камерасы көп объектіге немесе бірнеше бөлмелі кеңсеге 24–48 порттық модельге қараған жөн.

Порт жылдамдығы

Бүгінгі негізгі стандарт — 1 Гбит/с, яғни гигабит. 100 Мбит/с порттар қазір көбіне камераға арналған модельдерде қалды: бір IP-камераға бұл жылдамдық жеткілікті. Ал компьютерге, желілік дискіге немесе файл алмасуға бұл аз. Интернетіңіз 100 Мбит/с-тан жылдам болса не компьютерлер арасында файл жиі тасысаңыз, тек гигабит порттары бар модель алыңыз.

Одан кейінгі саты — 2.5G мультигигабит порттар. Олар жылдам желілік диск, қуатты жұмыс компьютері немесе жаңа Wi-Fi нүктелері бар жерде пайдалы: оларға гигабит тар болып қалуы мүмкін. Бірақ бір шарты бар — кабельдің екі ұшы да 2.5G-ді қолдауы керек. Компьютердің желі картасы гигабит болса, ол бәрібір гигабитпен жұмыс істейді, коммутатор оны жылдамдата алмайды.

Басқарылатын ба, басқарылмайтын ба

Басқарылмайтын коммутатор — қостыңыз да, ұмыттыңыз. Баптауы жоқ: кабельді жалғадыңыз, жұмыс істеп кетті. Үйге және бес-он құрылғысы бар шағын кеңсеге көбіне осы жетеді.

Басқарылатын коммутатордың баптау интерфейсі болады. Онда желіні VLAN-дарға бөлуге болады: камераларды бөлек, қонақтарға арналған Wi-Fi-ды бөлек, бухгалтерияны бөлек ұстайсыз, бір бөліктегі ақау екіншісіне әсер етпейді. Трафикке басымдық беру (QoS), порттардың күйін бақылау, қай порттан не өтіп жатқанын көру сияқты мүмкіндіктер де осында. Әр модельде функциялар жиыны әртүрлі, сондықтан не керек екенін алдын ала біліп алған дұрыс.

Сипаттамада L2 және L2+ деген белгілерді жиі көресіз. L2 — канал деңгейінде жұмыс істейтін коммутатор: VLAN, порттар, MAC-адрестер. L2+ — соған қоса кейбір маршруттау мүмкіндіктері бар, бірақ толыққанды L3 емес. Smart деп аталатын модельдер — арасындағы нұсқа: басқаруы бар, бірақ қарапайымдау.

PoE: кабель арқылы қоректендіру

PoE дегеніміз — желі кабелі арқылы деректермен бірге электр қуатын беру. IP-камера, Wi-Fi нүктесі, IP-телефон бөлек қоректендіру блогын да, розетканы да қажет етпейді: бір кабель, болды. Бейнебақылау мен кеңсе Wi-Fi-ы үшін бұл өте ыңғайлы, әсіресе камера төбеде не ғимараттың сыртында тұрса.

Стандартқа қараңыз. 802.3af (PoE) бір портқа шамамен 15 Вт береді, 802.3at (PoE+) — 30 Вт-қа дейін. Қарапайым камералар мен телефондарға PoE жетеді, ал қуатты Wi-Fi нүктелері мен бұрылатын камераларға көбіне PoE+ керек. Құрылғының өзі қанша сұрайтынын оның сипаттамасынан қарап алыңыз.

Ең маңызды цифр — жалпы PoE бюджеті. «Әр порт 30 Вт береді» деген сөз барлық порт бір мезгілде 30 Вт береді деген емес. Мысалы, бюджет 62 Вт болса, 30 Вт-тық екі құрылғыдан кейін қуат біте бастайды. Сондықтан барлық PoE құрылғыңыздың тұтынуын қосып шығып, үстіне аздап қор қалдырыңыз. Тағы бір жайт: кейбір модельдерде PoE барлық портта емес, тек бір бөлігінде ғана болады.

Аплинк және SFP порттар

Аплинк — коммутаторды роутерге, басқа коммутаторға немесе серверге жалғайтын порт. Камера коммутаторында қолданушы порттары 100 Мбит/с болуы мүмкін, бірақ аплинк міндетті түрде гигабит болуы керек. Әйтпесе барлық камераның трафигі бір тар жерге тіреліп қалады да, тіркегішке бейне үзіліп жетеді.

SFP — оптикалық немесе басқа модуль салынатын ұя. Оптика ғимараттар арасында не мыс кабель жетпейтін ұзақ қашықтықта керек. Combo порт деп жазылса, ол портты не RJ-45, не SFP ретінде пайдаланасыз, екеуін бірдей емес. SFP модульдері әдетте бөлек алынады, мұны да есепке алыңыз.

Кабель ұзындығы

Әдеттегі мыс кабельмен Ethernet шамамен 100 метрге дейін жетеді. Камера одан алыс тұрса, аралық коммутатор, оптика немесе ұзақ қашықтыққа арналған режимі бар коммутатор керек. Кейбір камера коммутаторларында осындай режим бар: онда жылдамдық төмендейді, есесіне кабель ұзарады. Бейнебақылауда бұл жиі көмектеседі, өйткені бір камераға көп жылдамдық керек емес.

Корпус, орнату және шу

Настольный коммутатор үстелге, сөреге қойылады немесе қабырғаға ілінеді. Серверлік шкафқа 19 дюймдік стойкаға арналған модельдер бекітіледі, 24 және 48 порттық коммутаторлардың көбі осындай. Металл корпус пластикке қарағанда берік әрі жылуды жақсырақ шығарады.

Шуды да ойлаңыз. Желдеткіші бар коммутатор жұмыс үстелінің қасында мазаны алуы мүмкін. Қуатты PoE модельдері көбіне желдеткішпен келеді, сондықтан оларды бөлек бөлмеге не шкафқа қойған дұрыс. Желдеткішсіз модельдер тыныш, бірақ оларға да ауа айналатын бос орын керек: шкафтың түбіне тығып қойсаңыз, қызып кетеді.

Қысқаша: кімге қандай коммутатор

Жиі кездесетін қателер

• Порт санын дәл бүгінгі қажеттілікке қарай алу. Қор қалдырмасаңыз, бірінші жаңа құрылғыда-ақ порт жетпей қалады.
• PoE бюджетін есептемеу. Порт жетеді, бірақ камералардың біреуі қосылмайды немесе өшіп-жанып тұрады. Себебі көбіне жалпы қуаттың жетпеуі.
• Камераға арналған 100 Мбит/с модельді компьютерлерге қою. Файл көшіру мен желілік дискімен жұмыс созылып кетеді.
• Аплинкті ұмыту. Көп камералы жүйеде аплинк гигабит болмаса, бүкіл трафик сонда тіреледі.
• Басқарылатын коммутаторды баптамай қалдыру. Ол баптаусыз да жұмыс істейді, бірақ сонда артықшылығы пайдаланылмайды. Әкімші құпия сөзін зауыттық күйде қалдыру — қауіпсіздік жағынан жаман әдет.
• Керегі жоқ функцияны қуу. Үйдегі бес құрылғыға VLAN мен L2+ керек емес, қарапайым басқарылмайтын гигабит модель жетіп жатыр.
• Шуды ескермеу. Желдеткішті коммутатор кеңседе күні бойы гуілдеп тұрса, бәрі шаршайды.
• Желіде тұйық шеңбер жасау. Бір коммутатордың екі портын кабельмен бір-біріне жалғау немесе екі коммутаторды екі кабельмен қосу бүкіл желіні тоқтатып тастауы мүмкін. Басқарылмайтын модельдерде мұндайдан қорғаныс болмауы мүмкін.

Қазір бізде не бар

Үйге және шағын кеңсеге. Tenda TEG1008M — басқарылмайтын коммутатор, 8 гигабит порт, настольный, корпусы металл. Қостыңыз да, ұмыттыңыз деген жағдайға дәл келеді. Grandstream GWN7700MP — басқарылмайтын PoE коммутатор, 2.5G мультигигабит порттары бар, үй кеңселері мен шағын және орта бизнеске арналған.

PoE мен бейнебақылауға. TP-Link TL-SG2008P — L2 деңгейлі басқарылатын гигабит коммутатор: 8 порт RJ-45 10/100/1000 Мбит/с, оның төртеуі PoE+ (802.3af/at), жалпы PoE бюджеті 62 Вт. IP-камераларды, Wi-Fi нүктелерін, IP-телефондарды тікелей кабель арқылы қоректендіре алады. TP-Link TL-SL1218MP IP-бейнебақылауға арналған: 16 порт 10/100 Мбит/с PoE+, әр портқа 30 Вт-қа дейін, жалпы бюджет 192 Вт, SFP-мен комбо болып келетін 2 гигабит аплинк. Extend режимі PoE қашықтығын 250 м-ге дейін ұзартады.

Үлкен жүйелерге. Dahua DH-CS4228-24GT-240 — L2 басқарылатын коммутатор: 24 гигабит RJ-45 порт PoE-мен, бюджеті 240 Вт, аплинкке 2 гигабит RJ-45 және 2 SFP 1000 Мбит/с порт. Қоректендіру адаптері жиынтықта бар. Huawei S310-48P4S — L2+ басқарылатын PoE+ коммутатор: 48 гигабит порт, 4 SFP GE, PoE+ бюджеті 380 Вт. Корпоративтік желілерге, кеңселерге, сауда нүктелеріне және бейнебақылау жүйелеріне арналған.

Көбірек нұсқа — Коммутаторы бөлімінде.

Сұрақ-жауап

Коммутатор мен роутердің айырмашылығы неде?

Роутер сіздің желіңізді интернетке шығарады және құрылғыларға адрес таратады. Коммутатор бір желінің ішіндегі құрылғыларды бір-бірімен жалғайды. Әдетте екеуі бірге жұмыс істейді: роутер интернетке жауап береді, коммутатор порт санын көбейтеді.

Роутерде Wi-Fi бар болса, коммутатор керек пе?

Кабельмен қосатын құрылғыларыңыз роутердің портынан көп болса, керек. Компьютер, теледидар, приставка, желілік диск кабельмен тұрақтырақ жұмыс істейді, ал камералар мен Wi-Fi нүктелеріне PoE коммутатор бір кабельмен әрі желі, әрі қуат береді.

PoE коммутаторға PoE қолдамайтын құрылғыны қосуға бола ма?

802.3af/at стандартты коммутатор қуат берер алдында құрылғыны тексереді. Құрылғы PoE сұрамаса, порт қарапайым желі порты ретінде жұмыс істейді. Тек пассивті PoE-мен абай болыңыз: ол тексерусіз қуат береді, сондықтан құрылғыға сәйкес келетінін алдын ала біліп алыңыз.

Басқарылмайтын коммутаторды кейін баптауға бола ма?

Жоқ, оның баптау интерфейсі жоқ. Болашақта VLAN немесе трафикті бақылау керек болатынын болжасаңыз, басқарылатын не smart модельді бірден алған дұрыс.

Екі коммутаторды бір-біріне жалғауға бола ма?

Болады, бір кабельмен. Бірнеше коммутатор болса, оларды тізбектеп емес, бір негізгі коммутаторға жұлдызша етіп қосқан дұрыс. Екі коммутаторды екі кабельмен жалғамаңыз: тұйық шеңбер пайда болып, желі тоқтап қалуы мүмкін.

Гигабит интернетке 2.5G коммутатор керек пе?

Тек интернет үшін міндетті емес, гигабит порттар жетеді. 2.5G желінің ішінде пайдалы: жылдам желілік дискіден файл тасығанда немесе 2.5G порты бар Wi-Fi нүктесі мен компьютерлерді қосқанда.