Ламинатор қалай таңдаймыз: формат, пленка қалыңдығы және жиі кездесетін қателер
Ламинатор қарапайым құрылғы сияқты көрінеді. Бірақ форматты не пленканы қате таңдасаңыз, ол сөреде қолданылмай тұрып қалады. A4 мен A3-тің айырмашылығын, ыстық пен суық ламинацияны, біліктер саны мен жылдамдықтың не беретінін қарапайым тілмен түсіндіреміз.
Ламинатордың жұмысы қарапайым: парақты пленканың ішіне саласыз, құрылғыдан өткізесіз. Шыққан құжат қатаяды, жылтырайды, оған су да, кір де жұқпайды. Бірақ дүкенге келген адамдардың көбі дәл осы жерде шатасады. Біреу A4 ламинатор алады да, кейін үлкен кестені сыйғыза алмай қиналады. Енді біреу қалың пленка әкеледі, ал ламинаторы оны тартпайды. Сондықтан бұл гайдта ламинатор таңдағанда неге қарау керегін ретімен айтып берейін.
Ламинатор кімге керек? Мұғалімдерге карточка, кесте, көрнекі құрал жасау үшін керек. Кеңседе онымен нұсқаулықтарды, ішкі телефондар тізімін, есікке ілетін жазуларды ламинациялайды. Кафе мен дүкенде мәзір мен тақтайшаларды қаптайды, олар күнде қолдан-қолға өтеді. Копия орталықтары мен баспаханалар үшін ламинациялау күнделікті жұмыс. Үйге де пайдасы бар: фото, сертификат, маңызды қағаздар ұзақ сақталады, бүктелмейді, сиясы жайылып кетпейді.
Ламинаторлардың бәрі бір принциппен жұмыс істейді: ішіндегі біліктер пленканы қыздырып, қысып, парақпен жапсырады. Айырмашылығы мынада: қандай форматты қабылдайды, қандай қалыңдықтағы пленканы көтереді, қаншалықты жылдам және қанша уақыт тоқтамай жұмыс істей алады. Осының бәрін төменде бір-бірлеп талдаймыз.
Таңдағанда неге қарау керек
Формат: A4 әлде A3
Ең бірінші сұрақ: қандай көлемдегі қағазды ламинациялайсыз? Форматты ламинатордың парақ кіретін саңылауының ені анықтайды. A4 ламинаторға кәдімгі кеңсе парағы және одан кішісі сыяды. A3 ламинаторға одан екі есе үлкен парақ, яғни плакат, кесте, үлкен мәзір кіреді.
Бір нюанс бар: A3 ламинатор A4 парақты да, визитканы да, фотоны да оңай өткізеді. Керісінше болмайды. Сондықтан A3 жылына бір-екі рет қана керек болса да, бірден A3 алған дұрыс. Тек оның үстелде көбірек орын алатынын ескеріңіз.
Егер тек құжат, анықтама, карточка және фото ламинациялайтын болсаңыз, A4 жетеді. Ол ықшам, жеңіл, шкафқа оңай сыяды, қажет кезде алып шығып, жұмыс біткен соң қайта жинап қоясыз.
Пленка қалыңдығы
Пленка қалыңдығы микронмен (мкм) өлшенеді. Ламинатордың сипаттамасында әрқашан «80–125 мкм» сияқты аралық жазылады. Бұл құрылғы қандай пленкамен жұмыс істей алатынын көрсетеді. Осы аралықтан шыққан пленканы салмаған дұрыс.
Шамамен былай бағдарлауға болады:
- 75–80 мкм: жұқа әрі иілгіш пленка. Нұсқаулыққа, жиі парақталатын қағаздарға, бүгілуі керек құжаттарға лайық.
- 100 мкм: орташа нұсқа. Үйде де, кеңседе де ең көп қолданылатыны осы.
- 125 мкм: қаттырақ пленка. Мәзірге, карточкаға, көп ұсталатын парақтарға жарайды.
- 150–250 мкм: өте қатты пленка, ламинацияланған парақ пластик картаға ұқсап қалады. Бейдж, рұқсатнама, жылдар бойы сақталатын нәрселерге қолданылады. Мұндай пленканы тек кәсіби ламинатор тартады.
Есте сақтаңыз: пленка қалыңдығы әдетте бір жағына қарап айтылады. Конверттің екі жағы бар, сондықтан ламинатордан өтетін жалпы қалыңдық екі есе көп болады.
Ең жиі кездесетін жағдай мынадай: ламинатор 125 мкм-ге дейін ғана көтереді, ал адам 175 немесе 250 мкм пленка алып келеді. Нәтижесінде пленка толық жабыспайды, ақшыл тартып қалады немесе ішінде кептеліп қалады. Пленка сатып алмас бұрын ламинатордың сипаттамасын бір қарап шығыңыз.
Ыстық және суық ламинация
Ең көп тараған тәсіл ыстық ламинация. Біліктер қызады, пленканың ішкі желімі еріп, параққа мықтап жабысады. Нәтижесі берік, мөлдір болады және ұзақ сақталады. Үйге және кеңсеге арналған ламинаторлардың көбі осылай жұмыс істейді.
Суық ламинацияда қыздыру жоқ. Өздігінен жабысатын пленка қолданылады, ал біліктер оны тек қысып шығады. Бұл режим ыстыққа шыдамайтын материалдарға керек: кейбір фотоқағаздарға, термоқағазға басылған беттерге, жылудан бүлінетін басқа да заттарға.
Үйге және шағын кеңсеге ыстық ламинация жеткілікті. Ал фотомен, полиграфиямен, әртүрлі материалдармен жұмыс істейтін жерге екі режимі бар ламинатор ыңғайлы: бір құрылғымен көп тапсырманы жабасыз.
Біліктер саны
Біліктер (валдар) — пленканы қыздырып, қысып өткізетін роликтер. Қарапайым ламинаторларда әдетте екі білік болады. Кәсіби модельдерде төрт, алты немесе одан да көп білік болады.
Біліктер неғұрлым көп болса, пленка соғұрлым біркелкі қызады және қысылады. Соның арқасында көпіршік, толқын, бұлыңғыр жерлер азаяды, қалың пленка да таза жабысады. Үйге және анда-санда қолдануға екі білікті ламинатор толық жетеді. Күнде ондаған парақ өтетін жерге көп білікті модель алған жөн.
Жылдамдық
Жылдамдық минутына қанша миллиметр немесе сантиметр өтетінімен өлшенеді. Мысалы, 300 мм/мин дегеніміз 30 см/мин. Яғни A4 парағы ұзын жағымен шамамен бір минутта өтеді.
Үйге жылдамдықтың онша маңызы жоқ: бірнеше парақ ламинациялау үшін бір-екі минут күту қиын емес. Ал копия орталығында кезек тұрса, әр минут есепте. Жылдам ламинатор тапсырыстарды тезірек бітіруге көмектеседі.
Қызу уақыты және дайындық шамы
Ыстық ламинатор қосылған бойда жұмыс істей бермейді, алдымен біліктері қызуы керек. Қарапайым модельдерде бұл бірнеше минутқа созылады. Ыңғайлы болуы үшін көп ламинаторда шам бар: ол жанса, құрылғы дайын, пленканы салуға болады.
Шам жанбай тұрып пленка салмаңыз. Әлі қызбаған біліктен өткен пленка жабыспай, ақ дақ болып қалады. Мұндай парақты қайта түзету көбіне мүмкін емес, жаңасын басып шығаруға тура келеді.
Кептелуден босату функциясы
Пленка қисық кіріп кетсе немесе бүктеліп қалса, ішінде кептеліп қалады. Мұндайда кері айналдыру немесе кептелуден босату функциясы көп көмектеседі: пленканы құрылғыны ашпай, оны бүлдірмей шығарып аласыз. Ламинаторды бірнеше адам қолданатын кеңседе бұл функция әсіресе пайдалы, себебі кептелу жиірек болады.
Салмағы мен көлемі
Ламинатор бір жерде тұрақты тұра ма, әлде қажет кезде шкафтан алып шығасыз ба? Екінші жағдайда жеңіл, ықшам модель әлдеқайда ыңғайлы. A3 ламинатор табиғи түрде енділеу болады, ал көп білікті кәсіби модельдер ауырырақ. Оларға алдын ала тұрақты орын дайындап қойған жөн.
Жүктеме: үйге ме, кеңсеге ме, баспаханаға ма
Бұл ең маңызды сұрақ, қалған параметрлердің бәрі осыдан шығады. Үйде айына бірнеше парақ өтеді, ал копия орталығында күн сайын жүздеген парақ өтеді. Бұл екі жағдайға екі түрлі құрылғы керек. Төмендегі кестені бағдар ретінде қолдана беріңіз:
| Кім үшін | Формат | Пленка | Біліктер | Режим |
|---|---|---|---|---|
| Үй, анда-санда қолдану | A4 | 80–125 мкм | 2 | ыстық |
| Шағын кеңсе, мектеп | A4 немесе A3 | 80–125 мкм | 2 және одан көп | ыстық |
| Үлкен кеңсе, копия орталығы | A3 | 250 мкм-ге дейін | 4–6 | ыстық, кейде суық |
| Баспахана, фотомен жұмыс | A3 және одан үлкен | қалың пленка | көп | ыстық және суық |
Жиі кездесетін қателер
- Форматты «кейін көреміз» деп таңдау. A4 алынады, бір айдан кейін A3 кесте не мәзір ламинациялау керек болады. Екінші құрылғы алмас үшін алдымен жылдың ішінде қандай парақтар керек болатынын ойлап көріңіз.
- Ламинатор көтермейтін пленканы алу. Қалың пленка сапалырақ сияқты көрінеді, бірақ ламинатордың аралығынан шықса, нәтижесі нашарлайды. Пленканы әрқашан құрылғыға қарап таңдаңыз.
- Қызып болуын күтпеу. Асығып, шам жанбай тұрып пленка салу ақ дақтар мен жабыспай қалған жиектерге әкеледі. Бірнеше минут күткен дұрыс.
- Конвертті дұрыс салмау. Пленка конверті жабық жағымен алға қаратып салынады. Ашық жағымен салсаңыз, жоғарғы қабаты жылжып, қатпарланып, кептеліп қалуы мүмкін.
- Парақты пленкаға қисық салу. Парақ конверттің ортасында, жиектерінен бірдей қашықтықта тұруы керек. Әйтпесе бір жиегі жабыспай қалады.
- Ламинацияланған парақты тым тақап кесу. Пленканы қағаздың шетімен тең етіп кессеңіз, уақыт өте келе қабаттары ажырап кетеді. Айналасына бірнеше миллиметр жиек қалдырыңыз.
- Қыстырғышы бар қағазды өткізу. Степлер скобасы, қыстырғыш немесе қалың жапсырма біліктерді бүлдіреді. Ламинатордан тек жалпақ парақ өткізіңіз.
- Үйге арналған модельге кеңсенің жүктемесін түсіру. Қарапайым ламинатор күні бойы тоқтамай жұмыс істеуге арналмаған. Ол жиі үзіліс сұрайды, тез тозады. Жүктеме көп болса, бірден кәсіби модель қараңыз.
- Біліктерді тазаламау. Уақыт өте келе біліктерде желім қалдығы жиналып, жаңа парақтарда із қалдырады. Жұмыс біткен соң нұсқаулықтағы кеңестерге сай күтім жасап тұрыңыз.
Қазір бізде не бар
Қазір каталогта COMIX пен Sysform ламинаторлары бар. Олардың арасында үй мен кеңсеге арналған қарапайым модельдер де, кәсіби құрылғылар да кездеседі.
A4 форматында екі COMIX бар. F9099W ыстық ламинация жасайды, 75–125 мкм пленкамен жұмыс істейді. Жылдамдығы минутына 300 мм-ге дейін, салмағы 0,7 кг-ға дейін. Онда кептелуден босату функциясы мен энергия үнемдейтін технология бар. F9050 — үй мен кеңсеге арналған бастапқы деңгейдегі модель. Онда екі білік бар, 80, 100 және 125 мкм пленканы қабылдайды, жылдамдығы минутына 30 см. Ешқандай баптауды қажет етпейді: қосқаннан кейін 3–5 минутта көк шам жанып, жұмысқа дайын екенін білдіреді.
A3 керек болса, COMIX-тің екі моделін қараңыз. F9062 үй мен кеңсеге арналған қарапайым ламинатор. 80, 100 және 125 мкм пленкамен жұмыс істейді, қосқаннан кейін 3–5 минутта жасыл шам жанады. F9071 кәсіби ламинатор, онда алты білік бар, 80–250 мкм пленканы тартады. Ол үлкен кеңселердегі, копия орталықтары мен баспаханалардағы қарқынды жұмысқа арналған.
Sysform LM-360N және LM-650N кәсіби ламинаторлары ыстық та, суық та ламинация жасайды. LM-360N құжаттар мен әртүрлі материалдарға арналған, кеңселерге, копия орталықтары мен полиграфия кәсіпорындарына лайық. LM-650N құжаттарды, фотоларды және полиграфиялық өнімдерді ламинациялайды, кеңселерге, баспаханалар мен копия орталықтарына арналған.
Көбірек нұсқа — Ламинаторы бөлімінде.
Сұрақ-жауап
A4 мен A3 ламинатордың айырмашылығы тек көлемінде ме?
Негізгі айырмашылығы — парақ кіретін саңылаудың ені. A3 ламинатор A4 мен одан кіші парақтарды да өткізеді, ал A4 ламинаторға A3 сыймайды. Бірақ бір формат ішінде де деңгейлер бар: A3 ламинатордың бірі үйге арналған қарапайым модель болса, екіншісі көп білікті кәсіби құрылғы болуы мүмкін. Сондықтан форматтан бөлек пленка аралығы мен біліктер санына да қараңыз.
Бастау үшін қандай пленка алған дұрыс?
Алдымен ламинатордың сипаттамасындағы аралықты тексеріңіз. Үйге және кеңсеге 100 мкм пленка ең әмбебап нұсқа: аса жұқа да, аса қатты да емес. Мәзір мен карточкаға 125 мкм алыңыз. Одан қалыңы тек оны көтеретін ламинаторға керек.
Фотоны ламинациялауға бола ма?
Болады, бұл ламинаторлардың жиі атқаратын жұмыстарының бірі. Бірақ кейбір фотоқағаздар ыстыққа сезімтал келеді. Ондай фотоға суық ламинация қауіпсізірек. Мұндай фото жиі ламинацияланатын болса, екі режимі бар модельді қараған жөн.
Пленка ішінде кептеліп қалса, не істеу керек?
Пленканы күшпен тартпаңыз, біліктерді бүлдіріп алуыңыз мүмкін. Ламинаторда кептелуден босату немесе кері айналдыру функциясы болса, соны қолданыңыз. Мұндай функция жоқ болса, құрылғыны өшіріп, нұсқаулықта жазылғандай әрекет етіңіз.
Ламинацияланған парақты кесуге бола ма?
Болады, бірақ қағаздың шетінен бірнеше миллиметр пленка қалдырыңыз. Пленканы дәл қағаздың шетімен тең кессеңіз, жиегі ашылып, уақыт өте келе қабаттары ажырап кетеді. Бұрыштарын сәл дөңгелектеп кессеңіз, олар қайырылмайды.
Ламинатор неге парақта ақ дақ қалдырады?
Көбіне екі себебі болады: ламинатор әлі қызып болмаған немесе пленка құрылғы көтеретін қалыңдықтан қалың. Дайындық шамы жанғанша күтіп, пленка қалыңдығын ламинатордың сипаттамасымен салыстырып көріңіз.
