Mesh Wi-Fi жүйесін қалай таңдау керек: модуль саны, стандарт, порттар және жиі қателер

Көп үйде жағдай бірдей. Роутер дәлізде не кіре берісте тұрады, оның қасында интернет жақсы, ал жатын бөлмеде, балконда не екінші қабатта видео қатып қалады, бейнеқоңырау үзіліп кетеді. Роутерді қуаттырағына ауыстырсаңыз да, қабырға мен қашықтық бәрібір өзінікін істейді. Осындай кезде mesh Wi-Fi жүйесі көмектеседі.

Mesh дегеніміз — бір үлкен роутердің орнына үйдің әр жеріне бірнеше модуль қойып, олардан бір ортақ желі құру. Модульдер бір-бірімен өздері байланысады, желінің аты мен құпиясөзі біреу ғана болады. Телефон не ноутбук бөлмеден бөлмеге өткенде ең жақын модульге өзі ауысады, сізге қолмен ештеңе қосып-ажыратудың керегі жоқ.

Бұл гайд үлкен пәтерде, жеке үйде не бірнеше қабатты үйде тұратындарға керек. Кеңсеге не шағын дүкенге Wi-Fi жасап жатсаңыз да, үйде қосылатын құрылғы көбейіп, қазіргі роутер шыдамай жүрсе де пайдасы бар. Төменде неге қарау керегін, адамдар жиі қай жерде қателесетінін және қазір бізде не барын ретімен айтамыз.

Таңдағанда неге қарау керек

Аумақ және модуль саны

Ең алдымен үйіңізге қанша модуль керек екенін шамалап алыңыз. Қораптағы 1-pack, 2-pack немесе 3 шт деген жазу жинақта неше модуль барын көрсетеді. Жалғыз модуль әлі mesh емес, ол кәдімгі роутер сияқты жұмыс істейді. Оны кейін басқа модульдермен толықтыруға не бұрыннан бар жүйеге қосуға болады.

Шамамен былай ойлаңыз: екі-үш бөлмелі пәтерге көбіне екі модуль жетеді, үлкен пәтерге не бір қабатты үйге екі-үш модуль керек, ал бірнеше қабатты үйде әр қабатқа кемінде біреуден қойған дұрыс. Бірақ бұл тек бағдар. Нақты саны қабырғаға байланысты: бетон мен кірпіш сигналды гипсокартоннан әлдеқайда көп жұтады, айна, үлкен металл шкаф, тоңазытқыш та кедергі жасайды.

Модульді кейін де қосуға болатынын ұмытпаңыз. Басында екеуін алып, бір бұрышта сигнал әлі әлсіз болса, үшіншісін сол жерге қоясыз. Бастысы — жаңа модуль сіздегі жүйемен үйлесетінін алдын ала тексеру.

Wi-Fi стандарты: 5, 6 немесе 7

Қазір сатылымда көбіне Wi-Fi 6 (оны 802.11ax деп те жазады) және жаңа Wi-Fi 7 (802.11be) жүйелері кездеседі. Wi-Fi 5 (802.11ac) әлі де бар, бірақ жаңадан алғанда оған тоқтаудың мәні аз.

Wi-Fi 6 бүгінгі үй үшін ең түсінікті таңдау. Телефон, ноутбук, теледидар, ойын консолі бір уақытта қосылғанда желі жақсырақ ұстайды, кідіріс азаяды. Wi-Fi 7 одан да жылдам, 6 ГГц диапазонымен де жұмыс істейді, бірақ оның артықшылығын толық сезу үшін құрылғыларыңыз да Wi-Fi 7-ді қолдауы керек. Ескі телефон жаңа жүйеге бәрібір қосылады, тек өз мүмкіндігінің шегінде жұмыс істейді.

Қарапайым ереже: қолыңыздағы құрылғыларға және интернет тарифіңізге қараңыз. Тариф орташа болса, Wi-Fi 6 жеткілікті. Тариф жоғары, құрылғылар жаңа, ойын не үлкен файлдармен жұмыс көп болса, Wi-Fi 7 туралы ойлануға болады.

Диапазондар: екі жолақты және үш жолақты

Екі жолақты жүйе 2,4 ГГц және 5 ГГц диапазонында жұмыс істейді. 2,4 ГГц алысқа жетеді, қабырғадан жақсы өтеді, бірақ жылдамдығы төмен, көрші желілермен де жиі қабаттасады. 5 ГГц жылдамырақ, бірақ қашықтыққа әлсіздеу.

Үш жолақты жүйеде тағы бір диапазон бар: кей модельдерде бұл екінші 5 ГГц, ал Wi-Fi 7 жүйелерінде көбіне 6 ГГц. Mesh үшін үшінші диапазонның пайдасы зор: модульдер бір-бірімен соның арқылы сөйлесе алады, ал басқа диапазондар сіздің құрылғыларыңызға бос қалады. Модульдер сымсыз байланысатын үлкен үйде бұл айырма анық сезіледі.

Жылдамдық класы: AX1500, AX3000, BE11000

Қораптағы AX1500, AX3000 немесе BE11000 деген белгі — барлық диапазондардың ең жоғары жылдамдығын қосып шыққандағы сан. Мысалы, AX3000 класындағы бір жүйенің сипаттамасында 5 ГГц үшін 2402 Мбит/с, 2,4 ГГц үшін 574 Мбит/с көрсетілген, 3000 деген сан осыдан шығады. Бір құрылғы бұл санның бәрін ешқашан алмайды: телефон бір уақытта бір диапазонға ғана қосылады, оның өз антенналары мен мүмкіндігі де шектеулі.

Сондықтан бұл санды жүйелерді бір-бірімен салыстыру үшін ғана қолданыңыз. AX1500 класы әдетте қарапайым тариф пен орташа үйге жетеді, AX3000 құрылғы көп үйге ыңғайлы, ал BE11000 сияқты Wi-Fi 7 класы жоғары тарифке және алдағы жылдарға қор жинағысы келетіндерге арналған.

Модульдер арасындағы байланыс: ауа арқылы немесе кабельмен

Модульдер бір-бірімен сымсыз да, кабель арқылы да байланыса алады. Сымсыз нұсқа ыңғайлы: розеткаға қостыңыз, болды. Бірақ әр қабырға мен әр метр қашықтық жылдамдықтың бір бөлігін жеп отырады.

Үйде бөлмелерге тартылған желілік кабель болса, модульдерді сол арқылы қосқан дұрыс, мұны Ethernet backhaul дейді. Сонда модульдер арасындағы байланыс тұрақты болады, ал Wi-Fi толығымен сіздің құрылғыларыңызға қызмет етеді. Жөндеу жасап жатсаңыз, кабельді алдын ала тартып қойыңыз — кейін көп бас ауыртпайсыз.

Порттар

Әр модульде неше желілік порт барын және олардың жылдамдығын қараңыз. Гигабиттік порт (10/100/1000) бүгінгі көп тарифке жетеді. Тарифіңіз 1 Гбит/с-тан жоғары болса не үйде желілік сақтау құрылғысы тұрса, 2,5 Гбит/с порты бар модельдерге назар аударыңыз.

Порттар компьютерді, теледидарды, ойын консолін кабельмен қосу үшін де керек. Кабель әрқашан Wi-Fi-дан тұрақтырақ, сондықтан ойын мен жұмыс үшін бір-екі бос порттың болғаны артық емес. Кейбір модельдерде порттар WAN мен LAN-ды өзі анықтайды: провайдер кабелін қай портқа қоссаңыз да, жүйе өзі түсінеді.

PoE қоректену

PoE — қуатты желілік кабель арқылы беру. Мұндай модульге бөлек розетка іздеудің керегі жоқ: бір кабель әрі интернетті, әрі қуатты жеткізеді. Модульді төбеге, дәлізге, қоймаға не кеңсенің бұрышына, яғни розетка жоқ жерге қою керек болғанда бұл өте ыңғайлы.

Тек бір шарты бар: желіде PoE беретін коммутатор не инжектор болуы керек, әрі ол модуль сұрайтын стандартты қолдауы тиіс, мысалы 802.3at. Мұны алдын ала тексеріңіз, әйтпесе қуат көзін кейін іздеп жүресіз.

Баптау және күнделікті ыңғайлылық

Көп mesh жүйе телефондағы қосымша арқылы бапталады: модульді қосасыз, қосымшаның қадамдарын орындайсыз, болды. Таңдамас бұрын өндірушінің қосымшасын қарап шыққан пайдалы: қонақ желісі бар ма, құрылғыларды бөлек басқаруға бола ма, жаңартулар қалай орнатылады. Бұл мүмкіндіктер әр модельде әртүрлі, сондықтан нақты модельдің сипаттамасынан тексеріңіз.

Жиі кездесетін қателер

• Шағын пәтерге mesh алу. Бір-екі бөлмелі пәтерде жақсы бір роутер көбіне жетіп жатады. Mesh шынымен сигнал жетпей жатқан жерде ғана өзін ақтайды.
• Модульдерді тым алыс қою. Екінші модульді сигнал мүлде жоқ жерге қойсаңыз, оның өзі әлсіз байланыс алады да, әрі қарай да әлсіз таратады. Оны негізгі модуль мен сигнал жетпейтін аймақтың ортасына, сигнал әлі жақсы жерге қойыңыз.
• Модульді шкафқа не теледидардың артына тығу. Модуль ашық жерде, еденнен биігірек тұрса, жақсырақ таратады. Жиһаз бен металл бөгет болады.
• Тек жылдамдық санына қарау. AX3000 мен BE11000 — жиынтық сан. Тарифіңіз шектеулі болса, ең үлкен сан интернетті жылдамдатпайды.
• Провайдердің роутерін сол күйі қалдыру. Ескі роутер де, mesh те маршрутизатор болып тұрса, желі екі қабат болады. Бұл кейде ойындарда, бейнебақылауда, үйдегі құрылғыларға сырттан қосылғанда кедергі жасайды. Не ескі роутерді көпір режиміне ауыстырыңыз, не mesh-ті кіру нүктесі режиміне қойыңыз.
• Әртүрлі жүйелерді араластыру. Бір өндірушінің модульдері де әр сериядан болса, бірге жұмыс істей бермеуі мүмкін. Жаңа модуль қосар алдында үйлесімділігін тексеріңіз.
• Тартылған кабельді пайдаланбау. Үйде желілік кабель бар бола тұра, модульдерді тек ауа арқылы байланыстыру — жылдамдықты бекер жоғалту.

Бізде қазір не бар

Бастау үшін не бар жүйені толықтыру үшін бір модульден тұратын екі жинақ бар. TP-Link Deco X10 желінің аумағын кеңейтуге арналған: модульдер бір-бірімен оңай байланысып, ортақ желі құрады, ал пайдаланушы бір модульден екіншісіне автоматты түрде ауысады. TP-Link Deco X50 — Wi-Fi 6, AX3000 класындағы жүйе, 2,4 және 5 ГГц диапазонында жұмыс істейді, жиынтық жылдамдығы 3 Гбит/с-қа дейін: 5 ГГц-те 2402 Мбит/с, 2,4 ГГц-те 574 Мбит/с, төрт ағынмен.

Бірден бірнеше модуль керек болса, Mercusys Halo H60X жинағында үш модуль бар: бұл AX1500 класындағы екі жолақты бесшовный mesh-жүйе, 2,4 және 5 ГГц, кіріс порты гигабиттік (10/100/1000BASE-TX), түсі ақ. ASUS BD4 жинағында екі модуль бар, өндіруші оны үлкен үйлерге, кеңселерге және коммерциялық үй-жайларға тұрақты әрі жылдам байланыс үшін ұсынады.

Күрделірек жағдайларға арналған екі жинақ та бар, екеуінде де екі модульден. TP-Link Deco X50-PoE кабель арқылы қуат алады (PoE 802.3at), Wi-Fi 6 стандартында жұмыс істейді: 5 ГГц-те 2402 Мбит/с-қа дейін, 2,4 ГГц-те 574 Мбит/с-қа дейін. Онда бір 2,5 Гбит/с порты және бір гигабиттік порты бар, WAN мен LAN-ды өзі анықтайды, бесшовный роумингті қолдайды. TP-Link Deco BE65 — Wi-Fi 7 жүйесі, BE11000 класында, 6 ГГц-ті қоса алғанда үш диапазонда жұмыс істейді, үйге де, кеңсеге де жарайды.

Көбірек нұсқа — Mesh Wi-Fi системы бөлімінде.

Сұрақтар мен жауаптар

Mesh жүйенің кәдімгі күшейткіштен айырмасы неде?

Күшейткіш бар сигналды қабылдап, қайта таратады. Көбіне ол бөлек желі құрады не жылдамдықты екіге бөледі, ал телефон алыс күшейткішке жабысып қалып, жақын роутерге ауыспай жатады. Mesh-те барлық модуль бір жүйе ретінде жұмыс істейді: желінің аты біреу, құрылғы ең жақсы модульге өзі ауысады, ал модульдер өзара байланысты өздері реттейді.

Бір модульдік жинақ алсам, mesh бола ма?

Бір модуль өздігінен кәдімгі роутердей жұмыс істейді. Mesh екінші модуль қосылғанда пайда болады. Бір модульдік жинақ бастау үшін де, бұрыннан бар жүйеге тағы бір нүкте қосу үшін де ыңғайлы, тек жаңа модуль сіздегі жүйемен үйлесетінін алдын ала тексеріңіз.

Wi-Fi 7 жүйесі үшін барлық құрылғым Wi-Fi 7 болуы керек пе?

Жоқ. Ескі стандарттағы телефон, ноутбук, теледидар жаңа жүйеге бәрібір қосылады, тек өз стандартының жылдамдығымен жұмыс істейді. Wi-Fi 7-нің толық мүмкіндігі осы стандартты қолдайтын құрылғыларда ғана ашылады, бірақ модульдер арасындағы байланыс бәрібір жақсарады.

Модульдерді қалай орналастырған дұрыс?

Негізгі модульді провайдер кабелі кіретін жерге қойыңыз. Келесісін сигнал әлі жақсы, бірақ әлсірей бастаған жерге, шамамен негізгі модуль мен алыс бөлменің ортасына қойыңыз. Модульдерді ашық жерге, еденнен биігірек қойып, қалың қабырға мен металл заттардан алыс ұстаңыз. Көп қосымша сигнал сапасын көрсетеді, соған қарап орнын түзетуге болады.

Провайдердің роутерін не істеймін?

Екі нұсқа бар. Біріншісі — провайдер роутерін көпір режиміне ауыстырып, бүкіл желіні mesh-ке беру. Екіншісі — провайдер роутерін сол күйі қалдырып, mesh-ті кіру нүктесі режиміне қою. Екеуі де жұмыс істейді, бастысы — желіде екі маршрутизатор қатар тұрмауы керек.

Mesh интернет тарифімді жылдамдата ма?

Жоқ, тарифтен жоғары жылдамдық болмайды. Mesh басқа нәрсені шешеді: сіз төлеп отырған жылдамдық үйдің бір бұрышында ғана емес, барлық бөлмеде жетеді. Роутердің қасында бәрі жақсы, ал алыс бөлмеде нашар болса, mesh дәл осы айырманы жояды.