Патч-панельді қалай таңдауға болады: порт саны, категория, экран және монтаж
Патч-панель — желі шкафындағы тәртіптің негізі. Порт санын, категорияны, экранды және артқы жақтағы қосылу түрін қалай таңдау керегін қарапайым тілмен түсіндіреміз. Жиі кездесетін қателер мен сұрақтарға жауап та осында.
Патч-панель желі шкафында онша көзге түспейді, бірақ ең көп жұмыс істейтін бөлшектің бірі сол. Кеңседе, дүкенде, қоймада, тіпті үлкен пәтерде де кабель көбейген кезде шкафты ашасыз да, ішінен шатасқан «спагетти» көресіз. Қай сым қай бөлмеге баратынын ешкім білмейді. Патч-панель дәл осындай жағдай болмауы үшін керек. Бөлмелерден келген кабельдер панельдің артына бір рет бекітіледі де, орнынан қозғалмайды. Свитчке алдыңғы жақтағы порттар мен қысқа патч-кордтар арқылы қосыласыз. Бір компьютерді басқа портқа ауыстыру керек болса, қысқа кордты ғана ауыстырасыз, қабырғадағы кабельге тиіспейсіз. Бұл гайд кеңсе желісін өзі жинап жүргендерге, жүйелік әкімшілерге, монтажшыларға және шкафтағы тәртіпті ойлайтындардың бәріне арналған. Төменде қандай параметрге қарау керегін, көбіне қай жерде қателесетінін және бізде қазір қандай панельдер бар екенін айтамыз.
Таңдағанда неге қарау керек
Патч-панельдердің сырты бір-біріне ұқсайды: металл жолақ, алдында порттар, артында кабель бекітетін орын. Айырмашылық ұсақ-түйекте жатыр. Төмендегі параметрлерді ретімен қарап шықсаңыз, қате таңдау мүмкіндігі әжептәуір азаяды.
Порт саны
Ең алдымен қанша нүкте қосылатынын санап шығыңыз: компьютерлер, принтерлер, IP-камералар, Wi-Fi нүктелері, IP-телефондар. Сосын үстіне қор қосыңыз. Кеңседе нүкте саны азаймайды, тек көбейеді: жаңа қызметкер келеді, тағы бір камера қосылады, жиналыс бөлмесіне экран қойылады. Сондықтан бүгін, мысалы, 18 нүкте керек болса, 24 порттық панель алыңыз. 30–40 нүкте болса, 48 порттық панельді немесе екі 24 порттық панельді қараңыз.
48 порттық бір панель шкафта орын үнемдейді. Екі 24 порттық панельдің де өз артықшылығы бар: оларды қабат не бөлім бойынша бөлуге болады, екіншісін кейін қосуға болады, ал арасына свитч не органайзер қойсаңыз, патч-кордтар қысқа әрі ретті болады.
Категория: 5e, 6 немесе 6a
Категория панель қандай жылдамдыққа есептелгенін көрсетеді. Мынаны есте сақтаңыз: желі ең әлсіз буынының деңгейінде жұмыс істейді. Кабель 6 категориялы, ал панель 5e болса, бүкіл желі 5e деңгейінде қалады. Сондықтан панель, кабель, розеткалар және патч-кордтар бір категориядан болуы керек.
| Категория | Әдетте не үшін алады | Неге назар аудару керек |
|---|---|---|
| 5e | Кеңсе мен үйдегі гигабиттік желі | Ең кең тараған әрі қарапайым нұсқа, монтажы оңай |
| 6 | Қоры бар гигабит, қысқа трассада 10 гигабит | Кабелі жуандау, мұқият монтаж керек |
| 6a | Толық ұзындықта 10 гигабит, серверлік бөлмелер | Көбіне экранды болады, кабелі жуан, шкафта көп орын алады |
Жаңа кеңсеге кабель тартып жатсаңыз, 6 категорияны қарастырған жөн: кабель қабырғаға бір рет салынады, ал оны кейін ауыстыру жөндеу жүргізгенмен бірдей. Бар желіге бір-екі нүкте ғана қоссаңыз, қазір тартылған кабельдің категориясын қарап, панельді соған сай таңдаңыз.
UTP па, экранды панель ме
UTP деп экраны жоқ нұсқаны айтады. Кеңсенің көбіне осы жетеді: монтажы қарапайым, жерге тұйықтау қажет емес. Экранды панель сырттан кедергі көп келетін жерде керек болады: қуатты электр жабдығы бар өндірістік үй-жайда, серверлік бөлмеде, кабель күштік сымдармен қатар өтетін жерде.
Бір маңызды шарты бар: экранды панель экранды кабельмен, экранды патч-кордтармен және шкаф дұрыс жерге тұйықталғанда ғана пайда береді. UTP кабельді экранды панельге қоссаңыз, артық шығыннан басқа ештеңе бермейді. Ал толық экранды жүйені жерге тұйықтамай қалдырсаңыз, экран керісінше кедергіні жинап алуы мүмкін.
Өлшемі және шкафқа орнату
Кеңсеге арналған патч-панельдердің көбі 19 дюймдік стандартта жасалады, яғни кез келген стандартты серверлік не желілік шкафқа, ашық стойкаға бекітіледі. Биіктігі юнитпен өлшенеді: 24 порттық панель әдетте 1U, 48 порттық панель 2U орын алады. Жаңа шкаф таңдағанда да, барына панель қосқанда да бос юнит санын алдын ала есептеп, кабель органайзеріне де орын қалдырыңыз.
Тереңдігіне де қараңыз: панельдің артынан кабельдер шығады, оларды бүгіп, бекітіп, буып қою керек. Тар әрі таяз шкафта кабельдерді тым қатты бүгуге тура келеді, ал бұл жылдамдыққа әсер етуі мүмкін.
Артқы жақтағы қосылу: IDC, 110 және KRONE
Кабель панельге IDC контактілері арқылы бекітіледі: әр сымды ұяшыққа салып, арнайы кросс пышағымен басып кіргізесіз. Пышақ сымды бекітеді де, артығын кесіп тастайды. Мұндай контактінің кең тараған екі түрі бар, 110 және KRONE. Әрқайсысына өз пышағы керек.
Dual IDC деп жазылған панельге екі пышақтың кез келгенімен сым бекітуге болады. Монтажшыда қай пышақ барын алдын ала білмесеңіз не бригада ауысып тұрса, бұл ыңғайлы: қолдағы құралмен жұмысты аяқтай бересіз.
Маркировка және күнделікті ыңғайлылық
Жақсы панельде порттар нөмірленген, ал артында сымдардың түсі T568A және T568B схемалары бойынша белгіленген. Монтажда қате азаяды: қай сым қай ұяшыққа баратыны көз алдыңызда тұрады. Тағы бір пайдалы нәрсе — порттарды топқа бөлетін түсті блоктар. Шкаф алдында тұрған әріптесіңізге «он бесінші портты» іздетіп әуре қылғанша, «көк блоктың үшінші порты» деу оңайырақ.
Кейбір панельдердің порттары 45 градус бұрышпен орналасқан. Мұндай панельде патч-корд бірден бүйірге қарай кетеді, қатты бүгілмейді, шкаф есігіне де аз кедергі келтіреді. Тығыз шкафта бұл ұсақ-түйек емес. Порт нөмірлерін жазатын жапсырма орнына да мән беріңіз: бір жылдан кейін сол жазуға өзіңіз рақмет айтасыз.
Қысқаша айтсақ, таңдауды бастамас бұрын мына сұрақтарға жауап дайындап алыңыз:
- Қанша нүкте қосылады, қанша порт қорға қалады?
- Кабель қай категорияда тартылған не тартылады?
- Экран керек пе, шкаф жерге тұйықталған ба?
- Шкафта қанша бос юнит бар?
- Монтажшыда қай кросс пышағы бар?
Жиі кездесетін қателер
- Категорияларды араластыру. 6 категориялы кабельді 5e панельге қосады да, жылдамдық неге күткендей емес деп таңғалады. Бүкіл тізбек бір категорияда болуы керек.
- Экранды панельді жерге тұйықтамау. Жерге тұйықталмаған экранды жүйеден пайда жоқ, кейде тіпті зиян келеді. Экран керек емес жерде UTP-мен қалғаныңыз дұрыс.
- Портты дәл есеппен алу. Бүгінгі нүкте санына дәл келетін панель алады да, жарты жылдан кейін бос порт қалмайды. Бірнеше портты міндетті түрде қорға қалдырыңыз.
- A мен B схемаларын араластыру. Панель бір схемамен, розеткалар басқа схемамен жиналса, жұптар ауысып кетеді, ал мұндай желіні кейін түсіну қиын. Объектіде бір схеманы таңдап, барлық жерде соны ұстаныңыз.
- Ширатпаны тым көп ашу. Сымдарды ұяшыққа салғанда жұптардың ширатпасын қажетінен көп жазып жібереді. Ширатпа контактіге дейін мүмкіндігінше сақталуы керек, әсіресе 6 және 6a категорияда.
- Маркировкасыз монтаж. Бәрі жұмыс істеп тұрады, бірақ қай порт қай бөлмеге баратыны ешқайда жазылмаған. Алғашқы ақаулықта бүкіл желіні қайта тексеріп шығуға тура келеді.
- Тексермей жабу. Монтаждан кейін әр желіні кабель тестерімен тексеріп шығыңыз. Нашар контакт кейін емес, дәл қазір табылса, уақыт әлдеқайда аз кетеді.
- Органайзерді ұмыту. Панель мен свитч арасында патч-кордтар салбырап тұрса, бір айдан кейін шкаф қайтадан шатасады. Кабель органайзері мен ұзындығы сай кордтар бұл мәселені шешеді.
Қазір бізде не бар
Қазір каталогта SHIP брендінің бірнеше патч-панелі бар. P197-24C — 5e категориялы, 24 порттық UTP панель, 19 дюймдік, 1U. Артында Dual IDC контактілері бар, яғни 110 пышағымен де, KRONE пышағымен де жұмыс істейді. Порттары төрт түсті блокқа бөлінген, маркировкасы T568A және T568B бойынша жасалған. P197-24D де 24 порттық, порттары 45 градус бұрышпен орналасқан, төрт блоктың әрқайсысы өз түсіне боялған. Тығыз шкафқа қолайлы нұсқа.
P197-24M мен P199-24 — алдыңғы жағында RJ45 порттары бар 24 порттық коммутациялық панельдер. Олар қабаттағы (горизонталь) кабель жүйесінің кабельдерін бір жерге жинап, коммутация мен әкімшілендіруді жеңілдетуге арналған.
Порт көп керек болса не жылдамдыққа қор қалдырғыңыз келсе, P197-48A-ны қараңыз: 48 порт, 6 категория, UTP, 19 дюйм, 2U, артында Dual IDC. Серверлік шкафқа экранды шешім керек болса, P200-24 бар: экранды, 24 порттық, 6a категориялы, 19 дюймдік, 1U панель.
Көбірек нұсқа — Патч-панели бөлімінде.
Сұрақ-жауап
Патч-панельсіз, кабельді тікелей свитчке қоса салсам болмай ма?
Бірнеше компьютері бар шағын желіде болады. Бірақ кабель көбейген сайын қиындай береді: қабырғадан келген кабельді жиі қозғай берсеңіз, контакт бұзылады, ал свитчті ауыстырғанда бәрін қайта қосуға тура келеді. Панель тұрақты бөлікті, яғни қабырғадағы кабельді, жиі ауысатын бөліктен, яғни патч-кордтан бөледі. Сол себепті желі ұзақ әрі ретті жұмыс істейді.
5e панельге 6 категориялы кабель қосуға бола ма?
Көбіне қосуға болады, бірақ мағынасы аз: тізбек бәрібір 5e деңгейінде жұмыс істейді. Оның үстіне 6 категориялы кабель жуандау, кейбір 5e панельдердің ұяшығына қиын кіруі мүмкін. Кабель мен панельдің категориясы бірдей болғаны дұрыс.
T568A не T568B: қайсысын таңдау керек?
Екеуі де жұмыс істейді, айырмашылығы сымдардың түс ретінде ғана. Бастысы, бір объектіде бір схеманы ұстану: панель де, розеткалар да бірдей жиналуы керек. Бар желіні кеңейтсеңіз, бұрын қайсысы қолданылғанын қарап, соны жалғастырыңыз.
Үйге патч-панель керек пе?
Үйде шағын желілік шкаф тұрса және бөлмелерге бірнеше кабель тартылса, иә, керек. Панель кабельдерді ретке келтіреді, ал жаңа құрылғыны бір патч-кордпен қоса саласыз. Бір роутер мен екі-үш кабель болса, панельсіз де жүре береді.
Экранды панель әрқашан жақсы ма?
Жоқ. Экранды панель экранды кабельмен, экранды кордтармен және дұрыс жерге тұйықтаумен бірге ғана өзін ақтайды. Күштік кабельдерден алыс тартылған кәдімгі кеңсе желісіне UTP жетеді, монтажы да оңай.
Кросс пышағы міндетті ме?
Иә, IDC контактісіне сымды дұрыс бекіту үшін арнайы пышақ керек. Бұрағышпен не қолмен басып кіргізсеңіз, контакт сапасы бұзылуы мүмкін. Панельдегі контакт түріне қарап, 110 не KRONE пышағын алыңыз. Dual IDC панельге екеуі де жарайды.
