Плоттерге қағаз қалай таңдалады: тығыздық, рулон ені, ұзындығы және втулка

Плоттерге қағаз алғанда көбі тек рулонның еніне қарайды. Бірақ тығыздық, рулон ұзындығы мен втулка да маңызды. Бұл гайдта әр параметр нені білдіретінін, адамдар қай жерде жиі қателесетінін және қандай рулон кімге ыңғайлы екенін айтамыз.
Плоттер қағазы бір қарағанда қарапайым нәрсе: рулонға оралған ақ қағаз, басқа не керек. Бірақ рулонды ойланбай алсаңыз, ол плоттерге сыймай қалуы мүмкін. Сызба күңгірт шығуы немесе қағаз ең керек кезде, тапсырар алдында бітіп қалуы да мүмкін. Бұл гайд сызба, схема, жоспар, кесте және техникалық құжаттама басатындарға арналған. Олар жобалау бюроларында, сәулет шеберханаларында, инженерлік бөлімдерде, оқу орындарында немесе көшіру орталықтарында жұмыс істейді. Кеңсеге жаңа ғана плоттер әкеліп, оған қандай қағаз керегін әлі ешкім білмесе, бұл гайд сол кезде де көмектеседі.
Төменде қандай параметрлерге қарау керегін, адамдар қай жерде жиі шатасатынын, қазір бізде қандай рулондар бар екенін жаздық. Соңында жиі қойылатын сұрақтарға жауап береміз. Ұзақ теорияға кетпейміз, таңдауға шынымен әсер ететін нәрселерді ғана айтамыз.
Таңдағанда неге қарау керек
Плоттер қағазын таңдағанда бірнеше нәрсе шешеді: тығыздық, рулонның ені мен ұзындығы, втулканың диаметрі, қағаздың ақтығы мен түрі және қаптамасы. Бұлардың әрқайсысы бір-біріне байланысты. Мысалы, ені дұрыс болғанымен, втулкасы сәйкес келмесе, рулонды плоттерге орната алмайсыз. Сондықтан біреуіне ғана емес, бәріне қараған дұрыс. Ретімен талдап шығайық.
Тығыздық: 80 пе, 90 бе
Тығыздық г/м²-мен көрсетіледі. Бұл бір шаршы метр қағаздың салмағы. Сан неғұрлым үлкен болса, қағаз соғұрлым қалың әрі берік. Плоттерлерде ең көп тараған тығыздық 80 және 90 г/м².
80 г/м² күнделікті жұмысқа арналған. Жұмыс сызбаларына, схемаларға, тексеруге жіберілетін нұсқаларға, оқу материалдары мен макеттерге осы жетеді. Мәтін анық оқылады, сызықтар таза шығады. Қағаз жеңіл болғандықтан бүктеуге де, папкаға салуға да ыңғайлы. Көп басатын жерде 80 г/м² ең тиімді таңдау. Әсіресе бір сызбаны бірнеше рет түзетіп, қайта шығаратын кезде бұл анық байқалады.
90 г/м² сәл қалыңырақ. Парақ қолда тығыз тұрады, тез мыжылмайды, бірнеше рет ашып-жапқанда жыртылмайды. Тапсырысшыға көрсететін, қорғауға апаратын, қабырғаға ілетін немесе қолдан-қолға көп өтетін сызбаларға 90 г/м² алған дұрыс. Сия көп кететін парақтарда, мысалы толтырылған аймағы көп жоспарларда, қалыңырақ қағаз аз толқындайды.
Қысқасы, көп басасыз және оның көбі жұмыс нұсқасы болса, 80 г/м² алыңыз. Басылған парақты адамдарға көрсетсеңіз немесе ұзақ сақтасаңыз, 90 г/м² ыңғайлырақ.
Рулон ені
Бұл жерде қателесуге болмайды. Рулонның ені плоттердің ең үлкен басу енінен аспауы керек, әйтпесе ол жай ғана сыймайды. Ен метрмен де, дюймен де жазылады, сондықтан екеуін салыстыра білген жөн. Ең жиі кездесетін үш ен:
| Рулон ені | Дюйммен | Неге ыңғайлы |
|---|---|---|
| 0,610 м | 24 дюйм | A1 форматына дейінгі сызбалар |
| 0,841 м | 33 дюйм | A0 парағының қысқа жағына дәл келеді |
| 0,914 м | 36 дюйм | A0 және жиегі бар ірі форматтар |
Ені 0,610 м рулон шағын плоттерлерге және A1-ден аспайтын сызбаларға жетеді. A1 парағының қысқа жағы 594 мм, сондықтан ол мұндай рулонға тігінен сыяды. 0,841 м рулон A0-мен көп жұмыс істейтіндерге ыңғайлы. A0 парағының қысқа жағы дәл 841 мм, сондықтан артық жиек қалмайды және кесуге уақыт кетпейді. 0,914 м 36 дюймдік плоттерлердің стандартты ені. Оған A0 да, ұзын кестелер мен жиегі бар парақтар да сыяды.
Бір кеңес: плоттеріңіз 36 дюймдік болса, оған тар рулон да салуға болады. Кейде солай тиімдірек. Мысалы, көбіне A1 бассаңыз, 0,610 м рулонда қалдық азырақ болады.
Рулон ұзындығы
Ұзындық бір рулонға қанша парақ сыятынын көрсетеді. Плоттерлерде ең жиі кездесетіні 45,7 м, бұл 150 фут. Мұндай рулон салыстырмалы түрде жеңіл, ауыстыру оңай және көп кеңсе плоттеріне келеді.
175 м сияқты ұзын рулондар көп басатын жерге арналған: жобалау бюроларына, көшіру орталықтарына, үлкен инженерлік бөлімдерге. Рулонды сирек ауыстырасыз, жұмыс ортасында қағаз бітіп қалуы да сирек болады. Бірақ ұзын рулон ауыр әрі жуан, сондықтан оны кез келген плоттер қабылдай бермейді. Алдымен құрылғы нұсқаулығынан рулонның ең үлкен диаметрі мен салмағын қараңыз.
Втулка диаметрі
Втулка дегеніміз қағаз оралған картон түтікше. Оның ішкі диаметрі плоттердегі білікке сәйкес келуі керек. Ең жиі кездесетіні 50,8 мм, яғни 2 дюйм. Көп кеңсе және инженерлік плоттерлер осы өлшеммен жұмыс істейді. Үлкен инженерлік жүйелерде 3 дюймдік втулка да кездеседі.
Втулка сәйкес келмесе, рулонды мүлде орната алмайсыз немесе адаптер іздеуге тура келеді. Сондықтан қағаз таңдамас бұрын плоттердің білігін немесе ескі рулонның втулкасын өлшеп алыңыз. Бір минуттық жұмыс, бірақ кейін көп уақыт үнемдейді.
Ақтығы
Ақтық пайызбен жазылады. Ол қағаздың көзге қаншалықты ақ көрінетінін білдіреді. Ақтығы жоғары қағазда қара сызық пен түсті белгілер айқынырақ шығады, сызба тазарақ көрінеді. Жұмыс сызбаларында бұл онша маңызды емес, ал тапсырысшыға көрсетілетін парақтарда айырмашылық байқалады. Бұл көрсеткішті барлық өндіруші жаза бермейді. Жазылса, салыстыруға пайдалы.
Әмбебап па, инженерлік пе және плоттер түрі
Сатуда «әмбебап қағаз» және «инженерлік қағаз» деген атауларды көресіз. Екеуі де сызба, схема, жоспар және техникалық құжаттама басуға арналған. Атаулары өндірушіге қарай өзгереді, сондықтан тек атауына сеніп шешім қабылдамаған жөн. Тығыздығына, еніне, ұзындығына, втулкасына және плоттеріңізге сәйкес келетініне қараңыз.
Плоттердің түрі де маңызды. Сиялы плоттерлер мен лазерлі не LED негізіндегі инженерлік жүйелер қағазға әртүрлі талап қояды. Қағаздың сипаттамасында немесе қаптамасында әдетте қай құрылғыларға арналғаны жазылады. Оны міндетті түрде оқыңыз, әсіресе бұрын басқа қағаз қолданып келсеңіз.
Жеке рулон ба, жиынтық па
Қағаз бір рулоннан да, бірнеше рулоннан тұратын жиынтықпен де сатылады. Сирек басатын болсаңыз, бір рулон жеткілікті. Ал плоттер күнде жұмыс істесе, жиынтық ыңғайлырақ. Қосалқы рулон әрдайым қолыңызда болады, қағаздың біткенін байқамай қалып, жұмыс тоқтап тұрмайды.
Жиі кездесетін қателер
Рулонды плоттерге емес, сызбаға қарап таңдау. «Бізге A0 керек, демек 0,914 м аламыз» деп шешеді, ал плоттердің өзі 24 дюймдік болып шығады. Алдымен құрылғының ең үлкен басу енін біліңіз, содан кейін ғана сызба форматына қараңыз.
Втулканы тексермеу. Ені де, тығыздығы да дұрыс, бірақ рулон білікке кимейді. Бұл ең жиі кездесетін әрі ең ашуландыратын жағдай, өйткені оны кеңсеге әкелгенде ғана байқайсыз. Ескі рулонның втулкасын өлшеу бір минут қана алады.
Бәріне бір қағаз қолдану. Біреулер бәрін 90 г/м²-ге басады, күніне бірнеше рет түзетіліп, қоқысқа кететін жұмыс нұсқаларын да. Енді біреулер, керісінше, тапсырысшыға апаратын парақтарды да ең жұқа қағазға шығарады. Жұмыс нұсқасы мен таза нұсқаны бөліп, әрқайсысына өз қағазын қолданған ыңғайлы. Рулонды ауыстыру көп уақыт алмайды.
Ұзын рулонның салмағы мен диаметрін ескермеу. 175 метрлік рулон 45,7 метрлік рулоннан әлдеқайда ауыр әрі жуан. Кейбір шағын плоттерлерге мұндай рулон сыймайды немесе олар қағазды біркелкі тарта алмайды. Ұзын рулон алмас бұрын нұсқаулықтан рулонның ең үлкен диаметрін тексеріңіз.
Қағазды дұрыс сақтамау. Қағаз ылғалды тез тартады. Дымқыл қоймада, терезе жанында немесе батарея үстінде тұрған рулон толқындап кетеді. Плоттерде қисайып жүруі, сия жайылуы мүмкін. Рулондарды қаптамасымен, жатқызып, құрғақ әрі салқын жерде сақтаңыз. Суықтан әкелінген рулонды салмас бұрын бөлме температурасына жеткенше бірнеше сағат күтіңіз.
Қорды есептемеу. Бір ғана рулон алып, тапсыру күні қағазсыз қалу жобалау бюроларында жиі болатын жағдай. Айына шамамен қанша метр басатыныңызды есептеп, кемінде бір қосалқы рулон ұстаған дұрыс. Көп басатын жерге жиынтық немесе ұзын рулон ыңғайлырақ.
Драйверде қағаз параметрлерін өзгертпеу. Жаңа қағаз салдыңыз, ал баптауларда ескі ен немесе басқа қағаз түрі тұр. Сызба шеттен кесілуі немесе сия қағазға дұрыс сіңбеуі мүмкін. Рулонды ауыстырған сайын драйверден енін және қағаз түрін тексеріп шығыңыз.
Қазір бізде не бар
Күнделікті жұмысқа ALBEO-ның 80 г/м² әмбебап қағазы бар. Ұзындығы 45,7 м, ені екі түрлі: 0,610 м және 0,841 м. Екеуі де сызба, схема, жоспар, кесте, техникалық құжаттама, оқу материалдары мен жұмыс макеттерін басуға арналған. 0,841 м рулон ірі материалдарға ыңғайлы, оның сипаттамасында презентацияға арналған парақтар да аталады.


Қалыңырақ қағаз керек болса, ALBEO-ның 90 г/м² әмбебап қағазы бар. Біріншісі 0,914×45,7 м рулон, втулкасы 50,8 мм (2 дюйм). Ол кәсіби және инженерлік басуға, қазіргі кең форматты плоттерлерге арналған. Екіншісі 0,610×45,7 м мультипак: бір қаптамада 6 рулон бар, втулкасы да 50,8 мм. Мультипактың ақтығы 146%, сипаттамасында HP C6035A және Xerox 450L90004 қағаздарының аналогы деп көрсетілген.


Көп басатындарға арналған ALBEO-ның 80 г/м² инженерлік қағазы да бар, ұзындығы 175 м. Біреуі 0,914×175 м жеке рулон, екіншісі екі рулоннан тұратын 0,841×175 м жиынтық. Олар сызба, схема, жоспар, техникалық құжаттама мен жобалық парақтарды басуға арналған. Сипаттамасында жобалау бюролары, сәулет шеберханалары, инженерлік бөлімдер, оқу орындары және көшіру орталықтары аталады.


Көбірек нұсқа — Бумага для плоттеров бөлімінде.
Сұрақ-жауап
80 г/м² мен 90 г/м² арасындағы айырмашылық қолға байқала ма?
Иә, байқалады. 90 г/м² парақ қолда тығызырақ тұрады, бүктеп-жайғанда берігірек болады. Күнделікті сызбаларда мәтін мен сызық сапасының айырмашылығы онша көп емес, сондықтан жұмыс нұсқаларына 80 г/м² жетеді. Қалың қағаздың артықшылығы көбіне сызбаны жиі ұстағанда, көрсеткенде немесе ұзақ сақтағанда сезіледі.
Плоттерім 36 дюймдік. Оған 0,610 м немесе 0,841 м рулон салуға бола ма?
Көп жағдайда болады, кең плоттер өзінен тар рулондарды да қабылдайды. Бірақ әр модельдің өз қолдайтын ендерінің тізімі бар. Оны нұсқаулықтан немесе драйвер баптауларынан тексеріңіз. Тар рулон салғанда драйверде қағаз енін дұрыс көрсетуді ұмытпаңыз, әйтпесе сызба кесіліп қалуы мүмкін.
Втулка диаметрін қалай білуге болады?
Ең оңай жолы плоттердегі ескі рулонның втулкасын сызғышпен өлшеу. Ішкі диаметрі шамамен 5 см болса, бұл 2 дюймдік втулка, яғни 50,8 мм. Шамамен 7,6 см болса, 3 дюймдік. Плоттердің нұсқаулығында да білікке қандай втулка келетіні жазылады.
Ақтық 146% деген қалай, ол 100%-дан аса ма?
Иә, бұл қалыпты жағдай. Қағаздың ақтығы әдетте CIE шкаласымен беріледі, ол 100-мен шектелмейді. Сан жоғары болған сайын қағаз ақырақ көрінеді, сызықтар мен түсті белгілер айқынырақ шығады. Сипаттамада шкала көрсетілмесе, сандарды бір өндірушінің қағаздары арасында ғана салыстырған сенімдірек.
Сипаттамадағы «аналог» деген жазу нені білдіреді?
Бұл қағаздың тығыздығы, ені, ұзындығы, втулкасы сияқты негізгі параметрлері көрсетілген түпнұсқа артикулға сәйкес келетінін білдіреді. Плоттеріңіздің нұсқаулығында белгілі бір артикул ұсынылса, аналогты осы параметрлер бойынша таңдауға болады. Дегенмен енін және втулкасын бәрібір өз құрылғыңызбен салыстырып алыңыз.
Бір рулон қанша параққа жетеді?
Бұл қандай форматта басатыныңызға байланысты. Есептеу оңай: рулонның ұзындығын бір парақтың ұзындығына бөлесіз. Мысалы, 0,914 м рулонға A0 парағын тігінен бассаңыз, бір парақ шамамен 1,19 м алады. Сонда 45,7 метрлік рулоннан шамамен 38 парақ, 175 метрлік рулоннан шамамен 147 парақ шығады. Кесуге және жиектерге кететін қалдықты ескеріп, нақты санды сәл азырақ деп есептеңіз.


