RFID оқығышты қалай таңдау керек: жиілік, интерфейс және корпус
RFID оқығыш таңдағанда алдымен үш нәрсеге қараңыз: картаның жиілігі, контроллерге қосылатын интерфейс және корпустың қорғанысы. Гайдта бәрін ретімен түсіндіреміз, жиі кететін қателерді айтамыз, бізде бар модельдерге тоқталамыз.
Кеңсеге, қоймаға, кіреберіске не жеке үйге карта арқылы кіруді орнатсаңыз, бәрі бір кішкентай құрылғыдан басталады. Ол — RFID оқығыш, орысша «считыватель» дейді. Есіктің жанында тұрады, картаны не брелокты таниды да, кодын контроллерге жібереді. Есікті ашу-ашпауды контроллер шешеді. Сырттай бәрі бір-біріне ұқсайды: пластик қорап, ішінде антенна, жыпылықтап тұрған шам. Бірақ қате таңдасаңыз, оқығыш қолдағы карталарды көрмей қалады, контроллермен тіл табыспайды, болмаса алғашқы жаңбырдан кейін істен шығады. Бұл гайд жүйені жаңадан құрып жатқандарға да, ескі оқығышты ауыстырғысы келетіндерге де арналған. Неге қарау керек, қай жерде жиі қателеседі, қазір бізде не бар — бәрін ретімен айтамыз.
Таңдағанда неге қарау керек
Жиілік және карта түрі
Ең бірінші сұрақ: сізде қандай карталар бар. RFID оқығыштар негізінен екі жиілікте жұмыс істейді — 125 кГц және 13,56 МГц. 125 кГц-те EM-Marine деп аталатын ескі, қарапайым карталар мен брелоктар жүреді. Олар әлі де көп жерде бар: тұрғын үйлерде, ескі кеңселерде, домофон брелоктарында. 13,56 МГц — Mifare отбасы, кейде оны IC-карта не M1 деп те жазады. Бұл жаңарақ стандарт: картаның ішінде нөмірден бөлек жады бар, деректер секторларға бөлініп сақталады.
Ережесі қарапайым: оқығыш сіздің картаңыздың жиілігін білуі керек. Тек 125 кГц-ке арналған оқығыш Mifare картасын мүлде көрмейді, керісінше де солай. Карта түрін білмесеңіз, ескі оқығыштың құжатын не картаның өзіндегі жазуды қараңыз, болмаса карталарды кімнен алсаңыз, содан сұраңыз. Ұжымда екі түрлі карта аралас жүрсе, екі жиілікті де оқитын модель алған ыңғайлы: ауысу кезеңінде ешкім есік алдында қалмайды.
| Нені салыстырамыз | 125 кГц (EM) | 13,56 МГц (Mifare) |
|---|---|---|
| Картаның ішінде не бар | Тек нөмір | Нөмір және жады секторлары |
| Көшіру | Оңай көшіріледі | EM-ге қарағанда қиынырақ |
| Қай жерде жиі кездеседі | Ескі жүйелер, тұрғын үйлер | Жаңа жүйелер, кеңселер |
Қауіпсіздік: карта көшіріліп кетпей ме
EM картасында тек нөмір жазылған, ешқандай шифр жоқ. Оны көшіретін құрылғы қолжетімді, сондықтан біреу сіздің картаңызды бірнеше секундқа ұстап тұрса, көшірмесін жасап алуы мүмкін. Жалпы кіреберіске бұл онша қорқынышты емес, бірақ серверлік бөлмеге, қоймаға, құжат сақталатын кабинетке тек EM картамен шектелу — тәуекел.
Mifare карталарын көшіру қиынырақ, бірақ оның да қорғанысын мінсіз деп айтуға болмайды. Сондықтан маңызды бөлмелерге екінші қорғаныс қосқан дұрыс: пернетақтадағы PIN-код не саусақ ізі. Сонда картаны біреу тауып алса да, кодты не саусақты қоса алмай, есік ашылмайды.
Интерфейс: Wiegand, RS-485, OSDP
Оқығыш есікті өзі ашпайды, ол картаның нөмірін контроллерге береді. Сол «әңгіме» қай тілде жүретіні — интерфейс. Ең кең тарағаны Wiegand. Оның W26 және W34 деген нұсқалары бар: сан картаның нөмірі қанша битпен берілетінін көрсетеді. Контроллер мен оқығыш бір форматта сөйлеуі керек, әйтпесе нөмір бұрмаланып келеді де, жүйе картаны танымайды.
RS-485 ұзын кабельге шыдамдырақ және бір желіге бірнеше құрылғыны қатар қосуға мүмкіндік береді. OSDP — RS-485 үстінде жұмыс істейтін жаңарақ протокол. Онда байланыс екі жақты: контроллер оқығыштың тірі екенін үнемі тексеріп отырады, ал деректерді шифрлап жіберуге де болады. Wiegand-та мұндай мүмкіндік жоқ: сымды біреу ажыратып тастаса, жүйе мұны бірден біле бермейді.
Тағы бір бөлек түрі бар — USB арқылы компьютерге қосылатын үстел оқығышы. Ол есікке емес, карталарды тіркеуге арналған. Ол туралы төменде бөлек айтамыз.
Корпус және IP қорғаныс дәрежесі
Оқығыш көшеде, қақпада не жылытылмайтын кіреберісте тұратын болса, корпусына ерекше мән беріңіз. IP белгісіндегі бірінші сан шаңнан, екіншісі судан қорғанысты білдіреді. IP65 дегеніміз — шаң ішке кірмейді, су шашыраса да шыдайды. Көшедегі есікке кем дегенде осындай деңгей керек. Ғимараттың ішіне, дәлізге қоятын болсаңыз, бұған онша қатты қарамасаңыз да болады.
Корпус көбіне пластиктен жасалады. PC+ABS қоспасы жиі кездеседі: ол соққыға да, күнге де төзімді. Кейбір модельдердің алдыңғы панелі PMMA, яғни мөлдір қатты пластик. Сонымен қатар жұмыс температурасына қараңыз: қысы аязды, жазы ыстық жерде оқығыш екеуіне де шыдауы керек. Өндіруші бұл диапазонды көрсетсе, міндетті түрде тексеріңіз.
Пернетақта керек пе
Кейбір оқығыштарда пернетақта болады. Ол екі жағдайда пайдалы. Біріншісі — картасыз, тек PIN-кодпен кіру: мысалы, қонаққа не уақытша жұмысшыға карта беріп әуре болмайсыз. Екіншісі — «карта және код» режимі: картаны жоғалтып алса да, кодсыз ешкім кіре алмайды. Пернетақта механикалық не сенсорлы болады. Механикалық батырманы басқанда анық сезіледі, қыста қолғаппен де басуға ыңғайлырақ.
Оқу қашықтығы және жауап беру уақыты
RFID оқығыштың оқу қашықтығы бар болғаны бірнеше сантиметр. Бұл кемшілік емес: карта қалтада жатқанда кездейсоқ оқылып, есік өзінен-өзі ашылып кетпейді. Картаны оқығышқа жақындатсаңыз болды. Бір ескеретін жайт: оқығышты металл бетке тікелей орнатсаңыз, қашықтық қысқарып кетуі мүмкін. Жауап беру уақыты да маңызды: таңертең көп адам бір уақытта келетін кіреберісте әр кідіріс кезек жасайды.
Дыбыс, жарық және тампер
Зуммер мен жарық индикаторы картаның оқылғанын не оқылмағанын адамға бірден білдіреді. Онсыз адам картасын қайта-қайта тигізіп, есік неге ашылмағанын түсінбей тұрады. Тампер — оқығышты қабырғадан жұлып алуға не корпусын ашуға тырысқанда контроллерге дабыл жіберетін датчик. Көшеде, бақылаусыз жерде тұрған оқығышқа бұл артық болмайды.
Саусақ ізі
Кейбір модельдер картадан бөлек саусақ ізін де оқиды. Картаны үйде ұмытып кетсе де, біреуге беріп жіберсе де, жүйе адамды өзінен таниды. Мұндай оқығышты көбіне ғимараттың ішіне, жауынға ұшырамайтын жерге қояды. Алдын ала контроллеріңіз бен бағдарламаңыз саусақ ізін қабылдай ала ма, соны тексеріп алыңыз.
Тіркеу оқығышы
Жаңа карталарды жүйеге енгізу үшін әр картаны есіктегі оқығышқа апарып, нөмірін қолмен көшіріп жазудың қажеті жоқ. Ол үшін үстелге қойылатын, USB арқылы компьютерге қосылатын тіркеу оқығышы бар. Картаны соған жақындатасыз, нөмірі бағдарламаға бірден түседі. Қызметкер көп болса, бұл біраз уақыт үнемдейді және нөмірді қате теру деген мәселе жойылады.
Контроллермен үйлесімділік
Wiegand — жалпы стандарт, сондықтан әр түрлі өндірушінің оқығышы мен контроллері көбіне бір-бірімен жұмыс істей береді. Ал RS-485 не OSDP арқылы қосқанда, әсіресе өндірушінің өз бағдарламасымен жұмыс істегенде, контроллер мен оқығыш бір брендтен болса, баптау әлдеқайда оңай. Сондықтан оқығыш алмас бұрын контроллеріңіздің құжатын ашып, қандай интерфейс пен форматты қолдайтынын қарап алыңыз.
Жиі кететін қателер
Жиілікті тексермей алу. Ең көп кездесетін жағдай: Mifare оқығышын әкеліп орнатады, ал қолдағы карталардың бәрі EM болып шығады. Нәтижесінде не оқығышты, не барлық картаны ауыстыруға тура келеді.
Wiegand форматын шатастыру. Контроллер W26 күтіп тұрады, оқығыш W34 жібереді. Карта оқылады, зуммер шырылдайды, бірақ есік ашылмайды. Екі жақтың баптауын бір форматқа келтіру керек.
Көшеге ішкі оқығыш қою. Корпусы қорғалмаған оқығыш бірінші жаңбырдан не қардан кейін ақаулана бастайды. Көшеге IP65 және одан жоғары деңгейдегі модель таңдаңыз.
Металл бетке тікелей орнату. Темір есікке не металл қақпаға тікелей бекітілген оқығыш картаны нашар оқиды. Арасына қалыңдатқыш қойыңыз не орнын ауыстырыңыз.
Кабельді ойламау. Wiegand ұзын кабельге онша шыдамайды. Оқығыш контроллерден алыс тұрса, RS-485 не OSDP қолдайтын модель қарастырған жөн.
Тамперді қоспау. Датчик бар, бірақ контроллерге жалғанбаған. Біреу оқығышты жұлып кетсе, ешкім білмей қалады.
Маңызды бөлмені тек EM картамен қорғау. Карта оңай көшіріледі. Серверлікке, қоймаға пернетақта не саусақ ізі арқылы екінші қорғаныс қосыңыз.
Тіркеу оқығышын ұмыту. Әр жаңа картаның нөмірін қолмен теру — уақыт пен қателер. Жүйеде он-жиырмадан көп адам болса, үстел оқығышы өзін ақтайды.
Қазір бізде не бар
Hikvision-ның DS-K1802M моделі екі жиілікті де оқиды: 125 кГц EM және 13,56 МГц Mifare. Атауында пернетақта көрсетілген, интерфейсі Wiegand, корпусы PC+ABS, қорғанысы IP65, ішінде зуммер бар. DS-K1107AE тек 125 кГц EM карталарына арналған: RS-485, Wiegand W26/W34 және OSDP протоколдарын қолдайды, 32 биттік процессоры, тамперге дабылы және зуммері бар, атауында IP65 жазылған.
Mifare карталарына Hikvision-ның тағы екі моделі бар. DS-K1107AMK — 13,56 МГц, механикалық пернетақтасы бар, RS-485, Wiegand 26/34 және OSDP протоколдарын қолдайды, қорғанысы IP65, корпусы пластик, 32 биттік процессоры мен тамперге дабылы бар. DS-K1103M — 13,56 МГц, корпусы PC+ABS, панелі PMMA, зуммері бар, RS-485 және Wiegand арқылы қосылады.
Dahua-ның екі моделі де Mifare-мен жұмыс істейді. DHI-ASM100 — карта тіркейтін үстел оқығышы: компьютерге USB арқылы қосылады, 13,56 МГц, оқу қашықтығы 3–6 см-ге дейін, 32 биттік процессоры мен зуммері бар, қуаты 5 В / 100 мА, −30-дан +60 °C-ге дейін жұмыс істейді. DHI-ASR1102A(V3) картадан бөлек саусақ ізін де оқиды: датчигі оптикалық, жауап беру уақыты 0,1 секунд, картаны 0–5 см қашықтықтан оқиды, зуммері бар.
Көбірек нұсқа — Считыватели RFID бөлімінде.
Сұрақтар мен жауаптар
Ескі EM карталарымды Mifare оқығышымен қолдана аламын ба?
Жоқ. EM карталары 125 кГц-те, Mifare 13,56 МГц-те жұмыс істейді, тек Mifare-ға арналған оқығыш EM картаны көрмейді. Не екі жиілікті де оқитын модель алыңыз, не карталарды біртіндеп Mifare-ға ауыстырыңыз.
W26 пен W34-тің айырмашылығы неде?
Екеуі де Wiegand, айырмашылығы — картаның нөмірі қанша битпен берілетінінде. W34 ұзынырақ нөмір жібереді. Ең бастысы: контроллер мен оқығыш бір форматқа бапталуы керек, әйтпесе карта оқылғанмен, есік ашылмайды.
Көшедегі есікке IP65 жете ме?
IP65 шаңнан толық қорғайды және су шашырағанда шыдайды, көшедегі оқығышқа әдетте осы деңгей алынады. Дегенмен оқығыштың үстіне шағын күнқағар қойсаңыз, жаңбыр мен қар тікелей түспейді, құрылғы ұзағырақ жұмыс істейді.
Тіркеу оқығышы міндетті ме?
Міндетті емес. Карта нөмірін есіктегі оқығыш арқылы да, қолмен теріп те енгізуге болады. Бірақ адам көп болса, USB арқылы компьютерге қосылатын үстел оқығышы жұмысты әлдеқайда жеңілдетеді: карта нөмірі бағдарламаға бірден түседі.
OSDP керек пе, әлде Wiegand жеткілікті ме?
Кішігірім кеңсе мен жеке үйге Wiegand жеткілікті. OSDP байланыс екі жақты болуы керек, оқығыштың жұмысын бақылау маңызды немесе деректерді шифрлау қажет болатын жерде пайдалы. Ол үшін контроллердің де OSDP-ді қолдауы шарт.
Пернетақтасы бар оқығыш алған жөн бе?
Маңызды бөлмелерге — иә: «карта және код» режимі картаны жоғалтып алған жағдайда да қорғайды. Карта берілмейтін қонақтарға да PIN-кодпен кіру ыңғайлы. Жай ғана кіреберіс болса, пернетақтасыз модель де жеткілікті.
