Үстел шамы мен кіріктірілген шамды қалай таңдаймыз: кельвин, люмен, тесік диаметрі
Жөндеу біткенде төбедегі тесікке шам керек болады, ал кешке жұмыс үстеліне жарық жетпей қалады. Кельвин, ватт, люмен, тесіктің диаметрі және IP белгісі не білдіретінін, жиі кездесетін қателерді және бізде қазір қандай шам бар екенін ретімен айтып береміз.
Шамды көбіне ең соңында ойлаймыз. Жөндеу бітеді, төбеде тесіктер дайын тұрады, сосын «енді осыған бірдеңе қою керек» деген сәт келеді. Үстел шамы да солай: кешке ноутбукпен отырып, жарық жетпейтінін сонда ғана байқаймыз. Бұл гайд үйін жөндеп жатқандарға, кеңсенің не дүкеннің жарығын жаңартқысы келетіндерге және жұмыс үстеліне ыңғайлы шам іздеп жүргендерге арналған.
Үстел шамы мен төбеге кіріктірілетін шам екі бөлек зат сияқты. Бірақ таңдау жолы ұқсас: жарық қаншалықты жарқын, қандай реңкте, көзді шағылыстырмай ма, қалай орнатылады, қай жерде тұрады. Төменде осыларды ретімен талдаймыз, сосын жиі кездесетін қателерді айтамыз, ең соңында бізде қазір қандай шамдар бар екенін көрсетеміз.
Таңдағанда неге қарау керек
Жарықтың түсі: кельвин деген не
Қорапта не сипаттамада 3000K, 4000K, 6500K деген жазуды көресіз. Бұл жарықтың реңкі, яғни түс температурасы. Саны аз болса, жарық сарғыштау, жылы болады. Саны көбейген сайын жарық ағарады, 6500K шамасында сәл көгілдір тартады. Қайсысы жақсы, қайсысы жаман деп айтуға болмайды, бәрі бөлмеге және сол жерде не істейтініңізге байланысты.
| Түс температурасы | Жарық қандай | Қай жерге жиі қояды |
|---|---|---|
| 2700–3000K | Жылы, сарғыштау | Жатын бөлме, қонақ бөлме, демалатын бұрыш |
| 4000K | Бейтарап ақ | Ас үй, дәліз, жұмыс үстелі, кеңсе |
| 6500K | Суық ақ, жарқын | Кеңсе, қойма, техникалық бөлме, кіреберіс |
Бір кеңес: бір бөлмеге әр түрлі кельвиндегі шамдарды араластырмаңыз. Төбенің бір жағы сары, екінші жағы көгілдір болып тұрса, жөндеу қанша жақсы болса да, бөлме шалағай көрінеді.
Қуат пен жарық ағыны: ватт пен люмен
Бұрын шамды ваттпен таңдайтынбыз: көп ватт болса, жарығы көп. LED шамдарда бұл ереже онша жұмыс істемейді. Ватт шамның қанша электр жейтінін көрсетеді, ал қанша жарық беретінін люмен көрсетеді. Сондықтан өндіруші люменді жазса, алдымен соған қараңыз.
Люмен жазылмаса, бір сериядағы шамдарды ватт бойынша салыстыруға болады: бір өндірушінің бір желісінде қуаты көп модельдің жарығы да көбірек болады. Ал әр брендтің шамдарын тек ватт бойынша салыстыру дұрыс емес.
Тесіктің диаметрі: кіріктірілген шам үшін ең маңыздысы
Кіріктірілген шам гипсокартон не аспалы төбедегі тесікке кіргізіледі. Сондықтан ең бірінші қарайтын параметр — ойық диаметрі, яғни төбеге қандай тесік керек. Сыртқы диаметрі емес, дәл осы тесік өлшемі.
- Тесік бұрын тесілген болса, жаңа шам соған дәл келуі керек. Үлкен болса сыймайды, кіші болса шамның шеті тесікті жаппай, саңылау көрініп тұрады.
- Ескі шамды ауыстырсаңыз, оны шығарып, тесіктің өзін рулеткамен өлшеңіз. Ескі шамның жиегін өлшеп, қателесу жиі болады.
- Төбе әлі дайын болмаса, алдымен шамды таңдап алыңыз, сосын шебер соның өлшемімен тессін.
Жыпылықтау және шағылысу
Кейбір LED шамдар байқалмайтындай жиі жыпылықтайды. Көзбен көрмеуіңіз мүмкін, бірақ телефон камерасын шамға бағыттасаңыз, экранда жолақтар жүгіріп тұрғанын көресіз. Ұзақ уақыт сондай жарықпен отыру ыңғайсыз. Сипаттамада «жыпылықтамайды» не «пульсациясы байқалмайды» деп жазылғанына назар аударыңыз.
Шағылысу да маңызды. Шам тым ашық, жарық тікелей көзге түссе, төбеге қарау жайсыз болады. Өндіруші шағылыспайды деп көрсетсе, бұл жақсы белгі. Үстел шамында да солай: жарық бетке емес, үстелдің үстіне түсуі керек.
Ылғал мен шаңнан қорғау: IP белгісі
Шамды ванна бөлмесіне, кіреберіске, балконға не сыртқа қойсаңыз, IP белгісіне міндетті түрде қараңыз. Одан кейін екі сан тұрады: біріншісі шаңнан, екіншісі судан қорғауды көрсетеді. Сан неғұрлым көп болса, қорғау соғұрлым мықты.
Мысалы, IP54 шаңнан біршама қорғалғанын және жан-жақтан шашыраған судан қорқпайтынын білдіреді. Үйдің ішіндегі құрғақ бөлмеге IP көрсетілмеген шам да жарай береді. Ал ылғал, бу, жаңбыр тиетін жерге IP көрсетілмеген шамды қоймаған дұрыс.
Корпус және орнату
Кіріктірілген шамда драйвер болады, яғни желідегі токты LED-ке керек токқа айналдыратын блок. Ол корпустың ішінде тұрса, орнату оңайырақ: төбенің ішінде сымға ілініп тұрған бөлек қорап болмайды. Клемма блогы болса, сымды бұрап не қысып қосасыз, шиыршықтап, лентамен орап әуре болмайсыз.
Корпус материалына да қараңыз. Пластик корпус жеңіл, төбеге салмақ түсірмейді, гипсокартонға ыңғайлы. Түсі де маңызды: ақ төбеге ақ корпус көзге түспей, біркелкі көрінеді.
Үстел шамы: қуат көзі және бұрылуы
Үстел шамын таңдағанда екі нәрсені ойлаңыз: ол қайдан қуат алады және жарықты қаншалықты еркін бағыттай аласыз.
- Розеткадан немесе аккумулятордан. Аккумуляторлы шам розетка алыс тұрса, үстелде артық сым керек болмаса, шамды бір бөлмеден екіншісіне алып жүрсеңіз ыңғайлы. Бірақ оны уақытында зарядтап отыру керек.
- Басы бұрыла ма. Иілетін, бұрылатын шамның жарығын кітапқа да, пернетақтаға да, қабырғаға да бағыттауға болады. Қатып тұрған шам бір ғана жағдайға жарайды.
- Қалай тұрады. Өз тұғырымен тұратын шамды үстелдің кез келген жеріне қоя саласыз. Қысқышпен бекітілетін шам орын үнемдейді, бірақ үстелдің шетіне ғана бекиді.
Жиі кездесетін қателер
- Тесікті өлшемей алу. Ең жиі қате осы. Шам әдемі, қуаты дұрыс, бірақ тесікке сыймайды не саңылау қалдырады. Сатуға дейін емес, таңдауға дейін өлшеңіз.
- Бір бөлмеде әр түрлі кельвин. Бір дүкеннен 4000K, екіншісінен 6500K алып, бір төбеге қояды. Нәтижесінде жарық ала-құла болады.
- Тек ваттқа қарау. LED шамдарда ватт жарықтың мөлшерін толық көрсетпейді. Люмен жазылса, соған сүйеніңіз.
- Ылғалды жерге IP-сіз шам қою. Ваннаға, кіреберіске не далаға кәдімгі шамды қойсаңыз, ол ұзаққа бармауы мүмкін. IP көрсетілген шамды іздеңіз.
- Тым суық жарықты демалатын бөлмеге қою. 6500K кеңседе, қоймада жақсы, ал кешке отыратын бөлмеде көбіне тым ақ, «ауруханадай» көрінеді. Ондай жерге жылырақ реңк лайық.
- Үстел шамының жарығын бетке түсіру. Шам дұрыс қойылмаса, жарық көзге түседі де, үстел көлеңкеде қалады. Шамды жұмыс істейтін қолға қарсы жаққа қойып, басын үстелге қарай бұрыңыз.
- Электрді өзі қосу, бірақ тәжірибесіз. Клемма блогы орнатуды жеңілдетеді, бірақ электрмен жұмыс істеп көрмесеңіз, электрикті шақырыңыз. Бастамас бұрын тоқты міндетті түрде өшіріңіз.
Бізде қазір не бар
Кіріктірілген шамдардан бізде Philips Meson сериясы бар. Бұлар LED шамдар, корпусы ақ пластиктен, драйвер мен клемма блогы корпустың ішіне орнатылған, сондықтан орнату оңай. Өндіруші бұл шамдар шағылыстырмайды және жыпылықтауы байқалмайды деп жазады. Ең кішісі 90 мм тесікке арналған: 5 Вт, 4000K, яғни бейтарап ақ жарық. Келесісі 105 мм тесікке арналған, 7 Вт, жарық ағыны 530 люмен. Бұл модельдің түс температурасы атауында 4000K, ал сипаттамасында 6500K деп жазылған, сондықтан карточкадан тексеріп алыңыз.
Сол сериядағы үлкенірек екі модель 6500K суық ақ жарық береді: 125 мм тесікке 13 Вт және 175 мм тесікке 21 Вт. Бұларда да корпус пластик, драйвер мен клемма блогы іште. Бір сериядағы шамдар болғандықтан оларды ватт бойынша салыстыруға болады: 21 Ватты шам 13 Ваттыдан жарығырақ болады. Жарық көп керек кеңсеге, дәлізге не техникалық бөлмеге осындай шамдар жиі алынады.
Philips WT045C — үйдің ішіне де, сыртына да қоюға болатын LED шам, ылғал мен шаңнан IP54 деңгейінде қорғалған. Өндіруші оны дәлізге, кіреберіске, баспалдаққа, аулаға, тұрғын бөлмеге және өндірістік аймаққа ұсынады. Үстелге бізде Xiaomi Flexible Rechargeable бар. Ол ақ түсті, өз тұғырымен тұрады, аккумулятормен жұмыс істейді, магнитті саптамасы бар, басы бірнеше бағытқа бұрылады. Өндіруші жарығы жыпылықтамайды деп көрсетеді, көк жарық бойынша RG0 тобына жатады.
Көбірек нұсқа — Настольные лампы и встраиваемые светильники бөлімінде.
Сұрақ-жауап
4000K мен 6500K-нің айырмасы қандай?
4000K бейтарап ақ жарық, сарғыш та емес, көгілдір де емес. Ас үйге, дәлізге, жұмыс үстеліне жақсы келеді. 6500K одан ақ, суықтау болады, жарығы жарқынырақ көрінеді. Оны көбіне кеңсеге, қоймаға, техникалық бөлмеге қояды. Үйде тұрғын бөлмеге 6500K кейде тым суық көрінеді, сондықтан алдымен бір шамды қойып, қарап көрген дұрыс.
Төбедегі тесік шамға сәйкес келмесе, не істеу керек?
Тесік шамнан кіші болса, оны үлкейтуге болады: гипсокартонды керек диаметрге дейін кеңейтіп тесе салады. Ал тесік үлкен болса, қиындау: шам сыймай түсіп кетеді не саңылау қалады. Сондықтан ең оңай жолы — тесіктің өзін өлшеп, дәл сол диаметрге арналған шамды таңдау. Кіріктірілген шамның сипаттамасында ойық диаметрі әрдайым жазылады.
Кіріктірілген шамды ванна бөлмесіне қоюға бола ма?
Ол шамның IP деңгейіне байланысты. Сипаттамада ылғалдан қорғау көрсетілмесе, ванна сияқты бу көп жерге қоймаған дұрыс. Ылғалды жерлерге IP белгісі бар шамды іздеңіз. Мысалы, Philips WT045C-де IP54 көрсетілген, өндіруші оны ішке де, сыртқа да ұсынады.
Аккумуляторлы үстел шамы несімен ыңғайлы?
Сым керек емес. Шамды розеткаға қарамай, үстелдің кез келген жеріне қоюға, қажет болса басқа бөлмеге алып кетуге болады. Үстелде сым шатасып жатпайды. Есте ұстайтын бір нәрсе: оны уақытында зарядтап тұру керек, әйтпесе ең керек кезде өшіп қалуы мүмкін.
Кіріктірілген шамды өзім орната аламын ба?
Драйвер мен клемма блогы корпустың ішінде болса, орнату шынымен оңай: сымды клеммаға қосып, шамды тесікке кіргізесіз. Бірақ бұл бәрібір электрмен жұмыс. Тәжірибеңіз болмаса, электрикті шақырыңыз. Өзіңіз істесеңіз, алдымен щиттен тоқты өшіріп алыңыз.
Бір бөлмеге бір сериядағы шамдарды алу неге маңызды?
Бір сериядағы шамдардың жарығының реңкі мен жарқындығы бірдей болады, сыртқы түрі де ұқсас. Әр жерден әр түрлі шам алсаңыз, тіпті кельвині бірдей болса да, реңкі сәл ерекшеленуі мүмкін, ал төбеде бұл бірден көзге түседі. Сондықтан бір бөлмеге керек шамдарды бір сериядан, бірден алған дұрыс.
