Үйге жарық қалай таңдалады: шам, таспа, сөндіргіш — неге қарау керек

Жарықты көбіне ең соңында ойлаймыз: жөндеу бітті, жиһаз келді, енді шам ілу керек. Дүкенге барасың, сөреде жүздеген шам тұр, бәрі бір-біріне ұқсайды. Біреуін алып, үйге әкеліп қоссаң, бөлме не кеңсе дәлізіндегідей көкшіл, суық болып шығады, не керісінше сарғыш әрі күңгірт. Сосын тағы дүкенге барасың.

Бұл гайд үйіне, пәтеріне не шағын кеңсесіне жарық таңдап жүргендерге арналған. Қорапта жазылған сандардың қайсысы шын маңызды, ақылды шамның кәдімгі шамнан айырмашылығы неде, жарық таспасы мен ақылды сөндіргіш не үшін керек, гаражға қандай жарық алған ыңғайлы — бәрін ретімен айтамыз. Мақсат біреу: бір рет дұрыс алып, кейін ауыстырып әуре болмау.

Таңдағанда неге қарау керек

Жарық ағыны: ваттқа емес, люменге қараңыз

Бұрын шамды ватпен таңдайтынбыз: 60 ватт қалыпты, 100 ватт жарық деп. Светодиодты шамдарда бұл есеп енді жүрмейді. Ватт шамның қанша электр тартатынын көрсетеді, ал қаншалықты жарық беретінін люмен (лм) көрсетеді. Бірдей ватты екі шамның бірі екіншісінен әлдеқайда жарық болуы әбден мүмкін.

Бағдар ретінде: түнгі шамға не бра үшін бірнеше жүз люмен жетеді, ал бөлменің негізгі жарығына E27 цокольді әдеттегі шамдардың көбі 800 люмен шамасында береді. Бөлме үлкен болса, бір қуатты шам іздегеннен гөрі бірнеше жарық нүктесін қойған дұрыс: төбеде бір, үстел жанында бір, диван қасында бір. Сонда жарық біркелкі түседі, бұрыштар қараңғы қалмайды.

Қорапта люмен мүлде жазылмаса, ол шамды алмай-ақ қойған жөн. Өндіруші ең басты көрсеткішті жасырып тұрса, қалғанына да сену қиын.

Түс температурасы: жылы, бейтарап, суық

Түс температурасы кельвинмен (K) өлшенеді және жарықтың «жылы» не «суық» екенін көрсетеді. Сан неғұрлым аз болса, жарық соғұрлым сарғыш; неғұрлым көп болса, соғұрлым ақшыл, көгілдір болады. Бұл жарықтың қаншалықты күшті екеніне әсер етпейді, тек реңкін өзгертеді.

Бір бөлмеде әртүрлі температураны араластырмаңыз. Бір шам сарғыш, екіншісі көкшіл болса, бөлме жамау-жасқау сияқты көрінеді, қабырғаның түсі де бір жерде бір түрлі, екінші жерде басқаша болып кетеді. Түс температурасы реттелетін ақылды шам бұл мәселені өзі шешеді: күндіз ақшыл етіп жұмыс істейсіз, кешке жылы реңкке ауыстырасыз.

Цоколь мен пішін

Шам алмас бұрын шамшырақтағы ескі шамды бұрап алып, цоколін қараңыз немесе телефонға суретке түсіріп алыңыз. Ең көп тарағаны — E27, яғни үлкен бұрандалы цоколь. Одан кішісі — E14, ол көбіне бра мен кішкене шамшырақтарда болады. Ал түйреуіш тәрізді GU10 мен G9 көбіне споттарда кездеседі. Цоколь сәйкес келмесе, қалғанының бәрі бекер.

Пішіні де маңызды. Шар тәрізді кәдімгі шам жарықты жан-жаққа таратады, жабық плафонға жақсы. Филаментті шамның ішінде жіңішке жарық жіптері бар, сырт келбеті ескі қыздыру шамына ұқсайды. Ол ашық плафонда, шам көрініп тұратын жерде әдемі тұрады. Ал ұзын сызықты шамшырақтар кеңсе, дәліз, сауда залы сияқты ұзын кеңістікке жарықты біркелкі жаяды.

Түсті беру және жыпылықтау

Қорапта Ra не CRI деген көрсеткіш болады. Ол жарық астында заттардың түсі қаншалықты шынайы көрінетінін білдіреді. Ra төмен болса, тамақ та, киім де, қабырғадағы бояу да бозғылт, сұрғылт көрінеді. Үйге әдетте 80 және одан жоғары жеткілікті, ал ас үй мен айна алдына жоғарырақ болғаны жақсы.

Тағы бір нәрсе — жыпылықтау. Кей шамдар көзге байқалмайтын жиілікпен жыпылықтап тұрады. Тексеру оңай: телефон камерасын жанып тұрған шамға бағыттаңыз. Экранда жолақтар жүгірсе, шам жыпылықтап тұр. Видео түсіретін, кешке экран алдында көп отыратын адамдарға бұл айырмашылық бірден сезіледі.

Ақылды жарық: қалай қосылады

Ақылды шамды телефоннан, дауыспен не кесте бойынша басқаруға болады: таңертең өзі жанады, кешке өзі жылы реңкке ауысады, үйден шыққанда бәрін бір түймемен өшіресіз. Бірақ алдымен оның немен қосылатынына қараңыз:

• Wi-Fi — шам тікелей үйдегі роутерге қосылады, бөлек хаб керек емес. Көп құрылғы тек 2,4 ГГц желіде жұмыс істейді, роутерде осы жиілік қосулы тұрғанын тексеріңіз.
• Zigbee — құрылғылар өзара желі құрады, роутерді жүктемейді, бірақ әдетте хаб не шлюз қажет.
• Matter — түрлі өндірушілердің құрылғыларын бір жүйеге жинауға арналған стандарт. Кейін басқа брендтің құрылғысын қосқыңыз келсе, ыңғайлы.

Үйде бір-екі ақылды шам ғана болса, Wi-Fi әбден жеткілікті. Ал ондаған құрылғы жоспарласаңыз, хабы бар жүйені алдын ала ойластырған дұрыс: бәрін бір роутерге тықпалау желіні баяулатуы мүмкін.

Басқару: сөндіргішті ұмытпаңыз

Ақылды шамның бір қызық жері бар: оны қабырғадағы кәдімгі сөндіргішпен өшірсеңіз, ол желіден шығып қалады да, қолданба мен дауыспен басқару істемей қалады. Сондықтан екі жол бар. Не сөндіргішті үнемі қосулы ұстап, бәрін телефоннан басқарасыз, не қабырғаға ақылды сөндіргіш қоясыз. Екінші жол үйдегілердің бәріне түсінікті: қонақ келсе де, телефон қолда болмаса да, жарықты қабырғадан қоса аласыз.

Қай жерге қоясыз

Ванна бөлмесі, балкон, гараж үшін ылғал мен шаңнан қорғанысқа қараңыз. Ол IP деген таңбамен және екі цифрмен жазылады: бірінші цифр шаңнан, екіншісі судан қорғанысты көрсетеді, сан неғұрлым жоғары болса, қорғаныс соғұрлым жақсы. Бөлмеде көңіл-күй жасау үшін жарық таспасы ыңғайлы: оны теледидардың артына, сөренің астына, кереуеттің етегіне жапсырасыз.

Шеберхана мен гаражда тағы бір нәрсе керек болады — қолда ұстайтын не магнитпен бекітілетін жұмыс шамы. Көліктің астына, шкафтың ішіне, қалқанның артына төбедегі шамның жарығы жетпейді, ал екі қолың бос болуы керек.

Жиі кездесетін қателер

Жарық таңдағанда көп адам бірдей қателіктерді қайталайды. Ең жиілерін тізіп шықтық, дүкенге барар алдында бір қарап алыңыз.

• Ватпен таңдау. Екі шам бірдей ватты болуы мүмкін, бірақ бірі екіншісінен анағұрлым жарық. Тек люменге қараңыз.
• Бір бөлмеде түрлі реңк. Люстрада сарғыш, брада көкшіл шам тұрса, бөлме ретсіз көрінеді. Бір бөлмеге бір түс температурасын ұстаныңыз.
• Цокольді тексермеу. E14 орнына E27 әкелу — ең кең тараған қате. Ескі шамды суретке түсіріп алу бір минут қана алады.
• Ақылды шамды кәдімгі сөндіргішпен өшіру. Шам желіден шығады, кесте де, дауыспен басқару да жұмыс істемейді.
• Ескі диммерге ақылды шам қою. Ақылды шамның жарықтығы өз ішінде реттеледі, оны сырттағы диммермен басқаруға тырыспаңыз.
• Бүкіл бөлмеге жалғыз шам. Төбедегі бір люстра бөлменің ортасын жарық қылады, бұрыштар көлеңкеде қалады. Бра, үстел шамы не таспа қосыңыз.
• Роутердің жиілігін ескермеу. Роутер тек 5 ГГц таратса, 2,4 ГГц-ке арналған шам қосылмай қояды.
• Таспаны өлшемей алу. Алдымен қай жерге жапсыратыныңызды метрмен өлшеңіз және розетканың қайда екенін ойлаңыз: қуат блогына дейін сым жетуі керек.

Қазір бізде не бар

Яндекстің екі ақылды шамы да E27 цокольді және шамамен 806 люмен береді, яғни кәдімгі бөлме шамының орнына бұрап қоя саласыз. YNDX-00551 Wi-Fi (2,4 ГГц) және Matter over Wi-Fi арқылы жұмыс істейді, 9 ватт тұтынады, түс температурасы 2700-ден 6500 К-ге дейін реттеледі. Диаметрі 60 мм, биіктігі 115 мм. YNDX-00554 — филаментті шам, ашық плафонға жарасатын түрі. Оны қолданбадан не Алиса бар құрылғылар арқылы дауыспен басқарасыз, жарықтығын өзгертуге болады.

Бөлмеге көңіл-күй қосқыңыз келсе, TP-Link Tapo L920-5 жарық таспасын қараңыз. Онда 50 жеке реттелетін аймақ бар, сондықтан таспаның әр бөлігі өз реңкімен жана алады. Сырты полиуретан қабықпен қапталған, хаб керек емес — тікелей Wi-Fi желісіне қосылады, қажет ұзындыққа қысқартып алуға болады. Басқаруды қабырғаға шығарғыңыз келсе, Aqara Display Switch V1 EU бар: бұл сенсорлы дисплейі бар қабырға сөндіргіші, әрі басқару панелі, әрі ақпарат шығаратын экран. Zigbee 3.0 хаттамасымен жұмыс істейді.

Кеңсе, сауда залы не дәліз үшін Philips WT035C G2 сызықтық шамшырағы бар: үлкен кеңістікке арналған, жарықты біркелкі әрі тұрақты береді, электрді үнемді жұмсайды. Ал гараж бен шеберханаға Camelion SL5240N-3R6PD12 жұмыс шамы ыңғайлы: магнитпен бекітіледі, AA батареяларымен жұмыс істейді, 220 люмен береді, 4 сағатқа дейін жанады. Светодиодының ресурсы 50 000 сағат, салмағы 0,11 кг.

Көбірек нұсқа — Освещение бөлімінде.

Сұрақ-жауап

Бөлмеге қанша люмен керек?

Нақты сан бөлменің көлеміне, қабырғаның түсіне және не істейтініңізге байланысты. Қарапайым бағдар: орташа бөлменің негізгі жарығына 800 люмен шамасындағы бір-екі шам жетеді, ал оқу, тігу, тамақ дайындау сияқты жұмыстарға үстіне жергілікті жарық қосқан дұрыс. Қабырғасы күңгірт бөлмеге жарық көбірек керек болады.

Ақылды шамға міндетті түрде хаб керек пе?

Жоқ, бәрі шамның қалай қосылатынына байланысты. Wi-Fi шамдар тікелей роутерге қосылады, хабсыз жұмыс істейді. Zigbee құрылғыларына әдетте хаб не шлюз керек. Үйде құрылғы аз болса, Wi-Fi жеткілікті, көп болса — хабы бар жүйені ойластырыңыз.

Жылы жарық па, суық жарық па — қайсысы дұрыс?

Бәріне бірдей жауап жоқ. Жатын бөлме мен қонақ бөлмеге жылы жарық жайлы, ас үй мен жұмыс үстеліне бейтарап ақ ыңғайлы, ал шеберхана мен гаражда суық ақшыл жарық ұсақ бөлшектерді көруге көмектеседі. Шешім қабылдай алмасаңыз, түс температурасы реттелетін ақылды шам алыңыз.

Ақылды шамды кәдімгі шамшыраққа қоюға бола ма?

Болады, тек цоколь сәйкес келсе болғаны. Есте сақтайтын екі нәрсе бар: қабырғадағы сөндіргішті қосулы ұстаңыз, әйтпесе шам желіден шығып қалады, және ескі диммердің артына қоймаңыз. Жарықтықты қолданбадан не дауыспен реттейсіз.

Жарық таспасын қалай дұрыс жапсырады?

Алдымен беттің таза әрі құрғақ екеніне көз жеткізіңіз, шаңды, майды сүртіп алыңыз. Ұзындықты алдын ала өлшеп, розетканың орнын ойластырыңыз. Таспаны тым қатты бүкпеңіз, бұрыштарда жайлап айналдырыңыз. Теледидар не сөре артына жапсырсаңыз, жарық қабырғаға шағылып, жұмсақ түседі.

Филаментті шамның ерекшелігі неде?

Ол ең алдымен сыртқы келбетімен ерекшеленеді: ішіндегі жіңішке жарық жіптері ескі қыздыру шамын еске салады. Сондықтан оны шам көрініп тұратын жерге — ашық плафонға, асып қоятын шамшыраққа, лофт стиліндегі интерьерге алады. Жабық плафон ішінде бұл әдемілік көрінбей қалады.