Wi-Fi күшейткішін қалай таңдау керек: үйдегі «өлі аймақтардан» құтылудың қарапайым жолы

Үйде не кеңседе жиі болатын жағдай: роутер дәлізде не бір бұрышта тұрады, ал ең алыс бөлмеге сигнал жетпейді. Ас үйде видео қатып қалады, балконда телефон желіні әрең көреді, екінші қабатта бейнеқоңырау үзіле береді. Көп адам мұндайда бірден жаңа роутер алу керек деп ойлайды. Бірақ көбіне Wi-Fi күшейткіші жетіп жатыр. Оны репитер, ретранслятор, extender деп те атайды. Ол роутердің сигналын қабылдап алып, әрі қарай таратады, сөйтіп интернет жетпейтін «өлі аймақтар» азаяды. Ең бастысы, ештеңені қайта баптап, кабель тартудың қажеті жоқ, көп жағдайда розеткаға қосып, бір батырманы басу жеткілікті.

Бұл гайд пәтері үлкен, қабырғасы қалың, үйі екі қабатты немесе роутерді ыңғайлы жерге қоюға мүмкіндігі жоқ адамдарға пайдалы. Шағын кеңсеге, қоймаға, аулаға не үйдің жанындағы бөлек ғимаратқа сигнал жеткізгісі келетіндерге де керек болады. Төменде алдымен қандай параметрлерге қарау керегін айтамыз, содан кейін жиі кездесетін қателерді талдаймыз, ал соңында бізде қазір қандай құрылғылар бар екенін қысқаша көрсетеміз.

Таңдағанда неге қарау керек

Жиілік: тек 2.4 ГГц па, әлде 2.4 және 5 ГГц па

Wi-Fi негізінен екі диапазонда жұмыс істейді. 2.4 ГГц қабырғадан жақсы өтеді, алысқа жетеді, бірақ бұл диапазонда көршілердің желісі өте көп, сондықтан кептеліс жиі болады, жылдамдығы да шектеулі. 5 ГГц әлдеқайда жылдам, кедергісі аз, бірақ қабырға мен еденнен өткенде тез әлсірейді.

Роутеріңіз екі диапазонды болса, күшейткіштің де екі диапазонды болғаны дұрыс. Сонда жаңа телефон мен ноутбук 5 ГГц-ке қосылып, тезірек жұмыс істейді, ал ескі құрылғылар 2.4 ГГц-те қала береді. Ал роутер тек 2.4 ГГц-ті ұстаса және сізге мессенджер, әлеуметтік желі, жаңалық оқу, музыка тыңдау жетсе, қарапайым бір диапазонды модель де жеткілікті болады. Мұндай жағдайда артық төлеудің мәні жоқ, бәрібір роутердің мүмкіндігінен асып кете алмайсыз.

Wi-Fi стандарты: Wi-Fi 4, Wi-Fi 5, Wi-Fi 6

Қорапта әдетте 802.11n, 802.11ac немесе 802.11ax деп жазылады. Қарапайым тілмен айтсақ, n дегеніміз Wi-Fi 4, ac дегеніміз Wi-Fi 5, ал ax дегеніміз Wi-Fi 6. Стандарт неғұрлым жаңа болса, соғұрлым жылдам жұмыс істейді және бір уақытта көп құрылғыны жақсырақ көтереді. Үйде телефон, планшет, теледидар, ноутбук, ақылды колонка қатар қосылып тұрса, бұл айырма бірден сезіледі.

Бірақ бір маңызды нәрсені ұмытпаңыз: желі ең әлсіз буынның деңгейінде жұмыс істейді. Роутеріңіз Wi-Fi 4 болса, Wi-Fi 6 күшейткіш алсаңыз да, роутер мен күшейткіштің арасындағы байланыс бәрібір ескі стандартта қалады. Сондықтан алдымен роутердің қорабына, астындағы жапсырмаға не баптауларына қарап алыңыз. Жақын арада роутерді ауыстыруды жоспарласаңыз, күшейткішті алдын ала жаңарақ стандартпен алған жөн: кейін екеуі бір деңгейде жұмыс істейді.

Жылдамдық: қораптағы сандарды қалай оқу керек

N300, AC1200, AX3000 деген белгілер барлық диапазондардың теориялық ең жоғары жылдамдығын қосып шыққандағы сан. Мысалы, 300+867 Мбит/с деген жазу 2.4 ГГц-те 300 Мбит/с-қа дейін, ал 5 ГГц-те 867 Мбит/с-қа дейін дегенді білдіреді. Бір құрылғы бұл екі санды бірден ешқашан алмайды.

Шын өмірде жылдамдық әрдайым қораптағыдан төмен болады: қабырға, қашықтық, көршілердің желісі, тіпті ас үйдегі техника да әсер етеді. Оның үстіне қарапайым репитер сигналды әрі қабылдап, әрі таратып отырады, сондықтан жылдамдықтың бір бөлігі жолда кетеді. Сондықтан бұл сандарды модельдерді бір-бірімен салыстыру үшін ғана пайдаланған дұрыс, нақты жылдамдықтың уәдесі деп қабылдамаңыз.

Тағы бір жайт: күшейткіш интернетті тарифтен жылдам ете алмайды. Ол тек роутердегі бар жылдамдықты алыстағы бөлмеге жеткізеді. Тарифіңіз баяу болса, ең қымбат күшейткіш те оны жылдамдатпайды.

Mesh қолдауы

Қарапайым репитер көбіне өзінің жеке желісін жасайды немесе роутердің желісін қайталайды. Сонда телефон бөлмеден бөлмеге өткенде ескі, әлсіз нүктеге «жабысып» қалуы мүмкін: сигнал бар сияқты, бірақ беттер ашылмайды. Mesh жүйесінде роутер мен күшейткіш бір желі сияқты жұмыс істейді. Атауы мен құпиясөзі біреу, ал телефон не ноутбук өзі жақын нүктеге ауысып отырады. Үйді аралап жүріп сөйлессеңіз немесе видео көрсеңіз, бұл өте ыңғайлы.

TP-Link-те бұл технология OneMesh деп аталады, Keenetic құрылғыларында Mesh-ретранслятор режимі бар. Бірақ Mesh толыққанды жұмыс істеуі үшін роутер де сол технологияны қолдауы керек, сондықтан көбіне бір брендтің құрылғыларын таңдаған оңай. Әр өндірушінің сайтында үйлесімді модельдердің тізімі болады, алдын ала соны тексеріп қойыңыз. Роутер Mesh-ті қолдамаса, күшейткіш қарапайым репитер ретінде жұмыс істей береді, тек бір желіге біріктіру мүмкіндігі болмайды.

Ethernet порты

Кейбір күшейткіштерде LAN порт болады. Ол екі жағдайда керек. Біріншісі, үйде тек сыммен қосылатын құрылғы бар болса: ескі теледидар, приставка, үстел компьютері. Күшейткішті соның жанына қойып, кабельмен жалғайсыз, сонда Wi-Fi модулі жоқ құрылғы да интернетке шығады. Екіншісі, күшейткішті роутерге кабельмен қосып, қосымша кіру нүктесі ретінде қолданғыңыз келсе. Бұл ең тұрақты нұсқа, өйткені жылдамдық эфирде жоғалмайды.

Порттың жылдамдығына да қараңыз. 100 Мбит/с-қа дейінгі порт видео көру, сайт ашу, бейнеқоңырау сияқты күнделікті тапсырмаларға жетеді. Ал тарифіңіз жылдам болса және кабель арқылы ауыр файл жүктегіңіз келсе, гигабиттік порты бар модель ыңғайлырақ.

Пішіні мен орнатылуы

Көп күшейткіш тікелей розеткаға қосылады, бөлек сым мен тұғырдың керегі жоқ. Ықшам модельдер көзге көп түспейді, жанындағы розетканы да жаппайды. Сыртқы антенналары бар модельдер үлкенірек, бірақ антенналарды бұрып, сигналды керек жаққа бағыттауға болады.

Алмас бұрын үйдегі розеткалар қай жерде екенін қарап шығыңыз. Күшейткішті ыңғайлы жерге емес, сигнал жақсы жететін жерге қою керек. Кейде ең дұрыс нүктеде розетка болмай шығады, сонда ұзартқыш қолдануға тура келеді. Мұны алдын ала білген жақсы.

Қосымша функциялар

Ата-ана бақылауы, WPS батырмасы арқылы жылдам қосу, телефондағы қосымша арқылы баптау, сигнал деңгейін көрсететін индикатор, мұның бәрі күнделікті қолдануды жеңілдетеді. Әсіресе индикатор пайдалы: күшейткішті қай жерге қойған дұрыс екенін соның түсіне қарап оңай табасыз. Ата-ана бақылауы балалардың қай уақытта интернетке шыға алатынын реттеуге көмектеседі. Бұл функциялар міндетті емес, бірақ таңдау кезінде екі ұқсас модельдің арасында шешім қабылдауға жақсы көмектеседі.

Күшейткіш пе, әлде сыртқы антенна ма

Үйге арналған күшейткіш пен кіру нүктесіне арналған сыртқы антенна екі бөлек нәрсе. Антенна өздігінен ештеңе таратпайды: оны үйлесімді кіру нүктесіне жалғайды, ал ол сол нүктенің сигналын керек аумаққа жеткізеді. Бағытсыз, яғни omni антенна сигналды айнала барлық жаққа таратады, сондықтан ашық алаңға, аулаға, үлкен залға ыңғайлы.

Мұндай жүйені әдетте желіні жақсы түсінетін адам немесе маман жинайды: кіру нүктесін таңдау, антеннаны биікке бекіту, баптау керек. Пәтерде бір-екі бөлмені «жабу» ғана керек болса, розеткаға қосылатын кәдімгі күшейткіш әлдеқайда оңай әрі түсінікті.

Жиі кездесетін қателер

• Күшейткішті сигнал мүлде жоқ жерге қою. Күшейткіш жоқ сигналды күшейте алмайды, ол тек бар сигналды әрі қарай жеткізеді. Оны роутер мен «өлі аймақтың» ортасына, сигнал әлі тұрақты жерге қойыңыз.
• Роутердің мүмкіндігін ескермеу. Ескі роутерге ең жаңа күшейткішті қосып, үлкен жылдамдық күтуге болмайды. Байланыс бәрібір роутердің деңгейімен шектеледі.
• Қораптағы санға толық сену. Ол зертханадағы теориялық жылдамдық. Үйде, қабырғалардың арасында нәтиже әрдайым төмен болады.
• Бірнеше репитерді тізбектеп қосу. Әр қосымша буын сайын жылдамдық төмендеп, жауап беру уақыты ұзарады. Үлкен үйге Mesh жүйесі немесе кабельмен қосылған нүктелер тиімдірек.
• Мәселе басқа жерде болса да, күшейткіш алу. Кейде роутерді шкафтан шығарып, биігірек қою немесе пәтердің ортасына жақындату жеткілікті. Алдымен соны байқап көріңіз.
• Екі бөлек желі қалдыру. Күшейткіш бөлек атаумен тарата берсе, телефон кейде әлсіз нүктеде отырып қалады. Мүмкіндік болса, Mesh-ті қосыңыз немесе желі атауын роутермен бірдей етіп баптаңыз.
• Сыртқы антеннаны күшейткіш деп ойлау. Антеннаға міндетті түрде үйлесімді кіру нүктесі керек, оны жай розеткаға қосып, жұмыс істете алмайсыз.
• Құрылғының бағдарламасын жаңартпау. Өндірушілер жаңартуларда қателерді түзетіп, тұрақтылықты жақсартады. Баптауларға кіріп, жаңарту бар-жоғын анда-санда тексеріп тұрыңыз.

Бізде қазір не бар

Бір диапазонды қарапайым тапсырмаларға екі нұсқа бар. TP-Link TL-WA854RE 2.4 ГГц диапазонында, 802.11b/g/n стандартында жұмыс істейді, жылдамдығы 300 Мбит/с-қа дейін. Ол өте кішкентай, қабырғаға орнатылатын дизайнмен жасалған. Keenetic Buddy 4 (KN-3211) да N300 класындағы құрылғы, бірақ ол Mesh-ретранслятор ретінде жұмыс істей алады, онда 100 Мбит/с-қа дейінгі Ethernet порты мен ата-ана бақылауы бар, түсі ақ. Mesh-ті толық пайдалану үшін роутеріңіздің үйлесімділігін алдын ала тексеріп алыңыз.

Екі диапазон керек болса, TP-Link-тің екі моделіне қараңыз. RE300 роутерге Wi-Fi арқылы қосылады, 2.4 ГГц-те 300 Мбит/с-қа дейін, 5 ГГц-те 867 Мбит/с-қа дейін береді және OneMesh технологиясын қолдайды. RE705X AX3000 класындағы күшейткіш, ол Wi-Fi 6 (802.11ax) стандартын қолдайды және үйдегі не кеңседегі «өлі аймақтарды» жабуға арналған. Роутеріңіз де Wi-Fi 6 болса, оның мүмкіндігін толық пайдаланасыз.

Үлкен аумақ пен кәсіби жүйелерге Ubiquiti антенналары бар. AirMax Omni AMO-5G10 бағытсыз антенна, ол 5 ГГц диапазонында, 5450–5850 МГц аралығында жұмыс істейді, күшейту коэффициенті 10 dBi, 2x2 MIMO технологиясын қолдайды және кіру нүктелеріне арналған. AMO-2G10 Wi-Fi сигналын 2.4 ГГц диапазонында күшейтуге арналған антенна. Екеуі де розеткаға қосылатын күшейткіштің орнын баспайды: оларды үйлесімді кіру нүктесімен бірге қолданады.

Көбірек нұсқа — Усилители сигнала Wi-Fi (Wi-Fi Extender) бөлімінде.

Сұрақтар мен жауаптар

Күшейткіш интернетті жылдамдата ма?

Жоқ. Ол тарифті не роутердің жылдамдығын көбейтпейді, тек сигналды роутер жетпейтін жерге жеткізеді. Алыстағы бөлмеде интернет баяу болып тұрса, күшейткіштен кейін ол жерде жылдамдық роутердің жанындағыға жақындайды, бірақ одан асып кетпейді.

Күшейткішті қай жерге қойған дұрыс?

Роутер мен сигнал нашар бөлменің шамамен ортасына. Ол жерде телефонда роутердің сигналы әлі тұрақты болуы керек. Шкафтың ішіне, үлкен айнаның, аквариумның не металл заттардың жанына қоймаңыз. Индикаторы бар модельдерде дұрыс орынды соның түсіне қарап табуға болады.

Күшейткіш кез келген роутермен жұмыс істей ме?

Қарапайым репитер режимінде көбіне кәдімгі Wi-Fi роутерлердің көпшілігімен жұмыс істейді. Ал Mesh сияқты қосымша мүмкіндіктер үшін роутер де сол технологияны қолдауы керек. Нақты модельдің үйлесімділігін өндірушінің сайтынан тексерген дұрыс.

Mesh-жүйе мен кәдімгі күшейткіштің айырмасы неде?

Кәдімгі күшейткіш сигналды жай қайталайды, ал телефон қай нүктеге қосылатынын өзі шеше алмай, әлсіз нүктеде қалып қоюы мүмкін. Mesh-те барлық құрылғы бір желі болып жұмыс істейді, құрылғылар жақын нүктеге өздері ауысады. Үйді аралап жүріп қоңырау шалсаңыз не видео көрсеңіз, айырманы бірден байқайсыз.

Ubiquiti антеннасын пәтерде қолдануға бола ма?

Ол кәдімгі пәтерге арналмаған. Мұндай антеннаны үйлесімді кіру нүктесіне жалғап, көбіне ашық алаңда не үлкен аумақта қолданады. Пәтерде бір-екі бөлмені жабу керек болса, розеткаға қосылатын күшейткіш оңайырақ әрі баптауы да жеңіл.

Бір күшейткіш жетпесе не істеу керек?

Алдымен оның орнын өзгертіп көріңіз, кейде жарты метр де айырма береді. Одан кейін де жетпесе, бірнеше репитерді тізбектеп қоспай, Mesh жүйесін жинаған немесе екінші нүктені роутерге кабельмен қосқан дұрыс. Сонда жылдамдық жолда жоғалмайды, желі де тұрақты болады.