Зарядтағышты қалай таңдауға болады: қуат, протоколдар, порттар және жиі қателер
Зарядтағыш алғанда көбіміз тек портқа қараймыз, ал кейін телефон баяу толады, ноутбук мүлде зарядталмайды. Бұл гайдта қуат, PD мен Quick Charge, GaN, порт саны мен сымсыз зарядка туралы қарапайым тілмен айтамыз.
Зарядтағышты күнде қолданамыз, бірақ оны алғанда көп ойланбаймыз. Ескісі сынып қалады, жоғалады немесе жаңа телефонның қорабынан зарядка шықпайды. Сосын сөреде алдымен көзге түскенін ала саламыз. Кейін телефон кешке дейін әрең толады, ноутбук зарядталмайды, ал блоктың өзі қызып кетеді. Оның бәрі бірнеше қарапайым нәрсені білмегеннен болады.
Бұл гайд телефонға, құлаққапқа, планшетке немесе ноутбукқа зарядтағыш іздеп жүргендерге арналған. Техниканы жақсы білу міндетті емес. Ватт пен ампердің не екенін, PD мен Quick Charge-тың айырмасын, GaN деген не екенін түсінікті етіп айтамыз. Соңында жиі қателерді, қазір бізде бар зарядтағыштарды және жиі қойылатын сұрақтарды қарастырамыз.
Таңдағанда неге қарау керек
Қуат: ватт, вольт және ампер
Зарядтағыштың ең басты көрсеткіші — қуаты. Ол ваттпен (Вт) өлшенеді. Қуат дегеніміз — кернеу мен токтың көбейтіндісі: вольтты амперге көбейтсеңіз, ватт шығады. Мысалы, 5 вольт пен 2 ампер — 10 ватт. Блоктың корпусында немесе қорабында әр режимде қанша вольт, қанша ампер беретіні жазылып тұрады. Сатып алмас бұрын сол жазуды бір оқып шыққан артық етпейді.
Ватт көп болса, құрылғы соғұрлым тез толады деп ойлайтындар көп. Бұл жартылай ғана рас. Телефон өзі қабылдай алатын қуаттан артық алмайды. Яғни қуатты блок телефонды «асыра» зарядтамайды, бірақ телефонның шегінен асып, тезірек толтыра да алмайды. Ал керісінше жағдайда, әлсіз блок қуатты құрылғыны баяу толтырады, ноутбукты тіпті зарядтай алмауы мүмкін.
Сондықтан алдымен өз құрылғыңыз қанша ватт қабылдайтынын біліп алыңыз. Бұл әдетте нұсқаулықта, өндірушінің сипаттамасында немесе қорапта жазылады. Зарядтағыштың қуаты сол көрсеткіштен кем болмағаны дұрыс. Сәл артық болса, одан да жақсы: ертең басқа құрылғыға да жарап қалады.
Жылдам зарядтау протоколдары: PD және Quick Charge
Қазіргі телефондар мен ноутбуктар зарядтағышпен алдымен «келісіп» алады: қандай кернеумен, қанша токпен зарядтау керегін өзара анықтайды. Осы келісу тәсілін протокол дейміз. Протокол сәйкес келмесе, қуатты блоктың өзі де құрылғыны қарапайым, баяу режимде ғана зарядтайды.
- USB Power Delivery (PD) — ең кең тараған стандарт. Негізінен USB-C порты арқылы жұмыс істейді. Оны көп смартфон, планшет және ноутбук қолдайды. PD3.0 — оның жаңарақ нұсқасы.
- Quick Charge (QC) — Qualcomm шығарған протокол, Android телефондарда жиі кездеседі. QC3.0 көбіне USB-A портында болады.
- Кейбір өндірушілердің өз протоколдары бар. Ондай телефон ең жоғары жылдамдықты тек өз зарядтағышы мен кабелінен алады. Бөгде блокқа қосылғанда PD-ға немесе қарапайым режимге ауысады.
Таңдамас бұрын телефоныңыз қай протоколды қолдайтынын тексеріп алыңыз. Көп жағдайда PD-сы бар блок ең әмбебап нұсқа болып шығады: бір зарядтағышты бірнеше түрлі құрылғыға қолдануға болады.
Порттар: USB-A және USB-C
USB-A — бәрімізге таныс кең, тікбұрышты порт. USB-C — кішкентай, сопақша порт, кабельді қай жағымен болса да сұға бересіз. Жаңа техниканың басым бөлігі USB-C-ге көшті, PD арқылы жылдам зарядтау да негізінен осы порт арқылы жүреді.
Бірақ үйде әлі USB-A кабельдері жатса, ескі құлаққап, фитнес-білезік немесе Micro USB порты бар гаджеттер қолданылып жүрсе, екі түрлі порты бар зарядтағыш ыңғайлы. Күнде қандай кабельдер қолданатыныңызды санап шығыңыз, сонда қандай порттар керек екені өзі белгілі болады.
Порт саны және қуатты бөлу
Бір блокпен бірнеше құрылғыны зарядтаған ыңғайлы: розетка аз жерде, сапарда, жұмыс үстелінде. Бірақ мұнда бір нюанс бар. Корпуста жазылған үлкен сан, әдетте, барлық порттардың жалпы қуаты. Бір құрылғы ғана қосылса, ол толық қуатты алуы мүмкін. Екіншісін қосқанда қуат екеуіне бөлінеді де, әрқайсысы баяулау толады.
Жақсы көп портты зарядтағыштарда қуатты ақылды бөлу бар: блок әр құрылғыға қанша керек екенін өзі анықтап, соған қарай таратады. Телефон мен ноутбукты қатар зарядтағыңыз келсе, жалпы қуат екеуіне де жететінін алдын ала есептеп алыңыз.
GaN технологиясы және өлшемі
GaN — галлий нитриді, жартылай өткізгіштің бір түрі. Осы технологиямен жасалған зарядтағыштар қуаты жоғары болса да, шағын келеді. Бұрын ноутбуктың зарядкасы ауыр «кірпіш» болатын, қазір сондай қуат қалтаға сыятын корпусқа сыйып тұр.
Жиі жолға шығатын, сөмкесінде орын аз адамға GaN зарядтағыш өте ыңғайлы. Бір шағын блокпен телефонды да, планшетті де, кейде ноутбукты да зарядтай бересіз. Үйде де пайдасы бар: розетканың жанында бірнеше блоктың орнына біреуі ғана тұрады.
Желі кернеуі және қорғаныс
Корпустағы жазуға тағы бір рет қараңыз: онда зарядтағыш қандай желі кернеуімен жұмыс істей алатыны жазылады. Ауқымы кең болса, мысалы 110-нан 240 вольтқа дейін, блок әртүрлі электр желісіне жарайды. Сапарға жиі шығатындар үшін бұл пайдалы. Вилканың түріне де назар аударыңыз, әйтпесе переходник іздеп жүресіз.
Қорғаныс та маңызды: артық кернеуден, артық токтан, қысқа тұйықталудан, қызып кетуден қорғау. Сапалы блоктарда мұндай қорғаныстың бірнеше түрі болады, өндіруші оны сипаттамада көрсетеді. Корпусында ештеңе жазылмаған, атауы белгісіз блоктан аулақ болған жөн: ол құрылғыңызбен қалай жұмыс істейтінін ешкім білмейді.
Сымсыз зарядка
Сымсыз зарядтағышқа телефонды жай ғана қоя саласыз, кабель сұғып әуре болмайсыз. Магнитті нұсқалар телефонды дұрыс орынға өзі бекітеді, сондықтан ол таймайды, зарядталмай қалмайды. 2-в-1 немесе 3-в-1 станциялар бір мезетте телефон мен құлаққапты, кейде сағатты да зарядтайды. Түнгі үстелге немесе жұмыс орнына қойсаңыз, сымдар шатаспайды.
Бірақ есте сақтаңыз: сымсыз зарядтау әдетте сыммен зарядтаудан баяулау. Телефоныңыз сымсыз зарядтауды қолдайтынын алдын ала тексеріңіз. Магнитті станция магнитті қолдайтын телефонға немесе магниті бар қапқа арналған. Қаптың қалыңдығы да әсер етеді. Станцияның өзі де желіге адаптер арқылы қосылады, сондықтан жинақта не бар екенін қарап алыңыз.
Кабель
Зарядтау жылдамдығы кабельге де байланысты. Қуатты PD блокқа ескі, жұқа кабель қоссаңыз, жылдамдық түсіп кетуі мүмкін. USB-C кабельдерінің әрқайсысының өз шегі бар: біреуі телефонға ғана жетеді, біреуі ноутбуктың қуатын көтереді. Оны кабельдің сипаттамасынан қараған дұрыс. Ұзындығы да маңызды: бір метр розетка қасында отырғанда жетеді, ал төсек розеткадан алыс болса, ұзынырақ керек болады.
Кімге қандай зарядтағыш
| Құрылғы | Неге қарау керек | Ыңғайлы порт |
|---|---|---|
| Ескі телефон, құлаққап, шағын гаджет | Тұрақты қарапайым зарядтау, жинақтағы кабель | USB-A |
| Жаңа смартфон | PD немесе QC қолдауы, телефон қабылдайтын қуат | USB-C |
| Смартфон мен планшет қатар | Екі порт, жалпы қуаттың екеуіне жетуі | USB-C және USB-A немесе екі USB-C |
| Ноутбук | Ноутбук талап ететін қуат, PD, сапалы кабель | USB-C |
| Телефон мен құлаққап, кабельсіз | Сымсыз зарядтау қолдауы, магнит | Сымсыз станция |
Жиі кездесетін қателер
- Тек порт түріне қарау. USB-C порты бар деген жылдам деген сөз емес. Қуатын және қандай протоколды қолдайтынын міндетті түрде қараңыз.
- Ноутбукты телефонның зарядтағышымен зарядтау. Әлсіз блок ноутбукты мүлде зарядтамауы мүмкін, ал жұмыс істеп отырғанда батарея бәрібір азая береді.
- Жалпы қуатты бір порттың қуаты деп ойлау. Корпустағы үлкен сан барлық порттардың қосындысы. Бірнеше құрылғы қосқанда әрқайсысына азырақ тиеді.
- Кабельді ұмыту. Сапасыз немесе ескі кабель жақсы блоктың мүмкіндігін жартысына дейін жеп қояды.
- Сымсыз зарядтан сыммен зарядтаудай жылдамдық күту. Сымсыз станция ыңғайлылық үшін. Тез толтыру керек болса, сым әлі де жақсы.
- Телефонның өз протоколын ескермеу. Кейбір телефондар ең жоғары жылдамдықты тек өз зарядтағышынан алады. Бөгде блок жұмыс істейді, бірақ баяулау.
- Сипаттамасы жоқ блок алу. Кернеу, ток, қорғаныс жазылмаған болса, ондай зарядтағышқа сенуге болмайды.
- Тек бүгінгі құрылғыны ойлау. Бір-екі жылдан кейін планшет немесе USB-C-мен зарядталатын ноутбук алуыңыз мүмкін. Қуат пен порттарды сәл артығымен алу көбіне ақталады.
Қазір бізде не бар
Күнделікті қарапайым зарядтау үшін екі нұсқа бар. Usams T21 — ақ түсті желілік зарядтағыш, бір USB порты бар, ток 2.1A, жинақта бір метрлік Micro USB кабелі бар. Micro USB порты бар телефонға, құлаққапқа немесе шағын гаджетке ыңғайлы. Ugreen QC3.0 — қара түсті желілік зарядтағыш, USB порты бар, смартфон мен басқа мобильді аксессуарларды қысқа уақытта зарядтауға арналған.
Жаңа смартфонды жылдам зарядтағыңыз келсе, мына екеуіне қараңыз. Xiaomi Mi 33W — қуаты 33 Вт, бір USB-A және бір USB-C порты бар, PD3.0 протоколын қолдайды, 8 түрлі қорғанысы бар, 110-нан 240 вольтқа дейінгі желіде жұмыс істейді, түсі ақ. CANYON CU45CC GaN технологиясымен жасалған, жалпы қуаты 45 Вт, екі PD порты бар, бұл да ақ түсті.
Бірнеше құрылғыны бір блоктан зарядтағысы келетіндерге Lenovo Go LG130W бар: қуаты 130 Вт, бір USB-A және үш USB-C порты бар, GaN технологиясымен жасалған, бір уақытта төрт құрылғыға дейін зарядтайды және қуатты ақылды түрде бөледі, түсі қара. Кабельсіз зарядтауды ұнатсаңыз, Ugreen W528 магнитті сымсыз станциясы бар: 2-в-1, iPhone-ға 7,5 Вт, AirPods-қа 5 Вт береді, жинақта бір метрлік USB-C кабелі бар.
Көбірек нұсқа — Зарядные устройства бөлімінде.
Сұрақ-жауап
Қуаты жоғары зарядтағыш телефонды бүлдірмей ме?
Жоқ, егер ол сапалы және протоколды дұрыс қолдайтын блок болса. Телефон зарядтағышпен келісіп, өзіне керек қуатты ғана алады. Мысалы, ноутбукқа арналған қуатты PD блок телефонды да қалыпты режимде зарядтайды. Тек сипаттамасы жоқ, белгісіз блоктардан аулақ болыңыз.
Бір зарядтағышпен iPhone мен Android телефонды зарядтауға бола ма?
Иә, көп жағдайда болады. Екеуі де PD-ны қолдаса, бір USB-C блок жарай береді. Тек кабельге қараңыз: әр телефонның өз порты бар, сондықтан керекті кабель қолыңызда болуы керек. Кейбір Android телефондар ең жоғары жылдамдықты тек өз протоколымен береді, бөгде блоктан сәл баяулау толады.
GaN зарядтағыштың артықшылығы неде?
Басты артықшылығы — өлшемі. Қуаты бірдей болса, GaN блок кәдімгіден әлдеқайда шағын келеді. Сондықтан бір кішкентай зарядтағышпен телефонды да, планшетті де, кейбір ноутбуктарды да зарядтауға болады. Жолға шығатындарға және сөмкесін жеңіл ұстағысы келетіндерге әсіресе ыңғайлы.
Ноутбукты телефонның зарядтағышымен зарядтауға бола ма?
Ноутбук USB-C арқылы зарядталса және PD-ны қолдаса, техникалық тұрғыдан қосуға болады. Бірақ блоктың қуаты ноутбуктың талабынан әлдеқайда төмен болса, ол өте баяу толады, кейде жұмыс кезінде мүлде толмайды. Ноутбукқа оның өзі талап ететін қуаттан кем емес блок таңдаған дұрыс.
Телефонды түні бойы зарядта қалдыруға бола ма?
Қазіргі телефондар толғанда зарядтауды өзі тоқтатады немесе баяулатады, сондықтан әдетте бұл қалыпты жағдай. Тек сапалы зарядтағыш пен кабель қолданыңыз, блокты жастықтың астына немесе жылу шықпайтын жерге қоймаңыз.
Сымсыз зарядтауды кез келген телефон қолдай ма?
Жоқ, барлығы емес. Телефоныңыздың сипаттамасынан сымсыз зарядтау бар-жоғын тексеріңіз. Магнитті станциялар магнитті қолдайтын телефондарға немесе ішінде магниті бар қапқа арналған. Қалың қап немесе қаптағы металл бөлшектер сымсыз зарядтауға кедергі келтіруі мүмкін.
