Желілік розетканы қалай таңдау керек: категория, экран, порт саны және монтаж
Желілік розетка сырттай қарапайым көрінеді, бірақ қате таңдасаң, жылдамдық түседі, кабель сыймай қалады немесе экран ешқандай пайда бермейді. RJ-45 пен RJ-11-ді, Cat.5e мен Cat.6-ны, UTP мен FTP-ні қалай ажырату керегін ретімен түсіндіреміз.
Үйде де, кеңседе де интернетті тек Wi-Fi арқылы емес, кабельмен де тартқысы келетіндер көп. Компьютер, теледидар, приставка, бейнебақылау тіркегіші, принтер — бәрі тұрақты байланысты жақсы көреді. Кабельді еденмен сүйретіп қоймай, қабырғадан ұқыпты шығарудың ең оңай жолы — желілік розетка. Бұл гайд жөндеу жасап жатқандарға, кеңседе жұмыс орындарын дайындап жатқандарға және ескі розетканы ауыстырғысы келетіндердің бәріне арналған.
Сырттай қарасаң, бәрі бірдей: ақ пластик қорап, ішінде бір ұяшық. Бірақ ұяшықтың түрі, категориясы, экраны, порт саны, монтаж тәсілі әртүрлі болады. Қате таңдасаң, не жылдамдық төмендейді, не кабель кірмей қалады, не розетка қабырғаға сыймай қалады. Төменде соның бәрін ретімен қарастырамыз.
Таңдағанда неге қарау керек
Разъём түрі: RJ-45 пе, әлде RJ-11 ме
Ең алдымен розетка не үшін керек екенін анықтап ал. Компьютерлік желіге, роутерге, коммутаторға, IP-камераларға RJ-45 керек: бұл сегіз контактілі ұяшық, кәдімгі желілік кабельдің ұшындағы коннектор дәл осыған кіреді. RJ-11 тарлау, контактісі аз, ол телефон желісіне арналған. Желілік кабель оған кірмейді, сондықтан интернетке алатын болсаң, RJ-11 бар розетка жарамайды.
Бірақ RJ-11 әлі де қажет болып қалады: үйде стационар телефон тұрса, модем телефон желісі арқылы жұмыс істесе, кеңседе ішкі телефон байланысы болса. Мұндай жағдайда телефон розеткасы — дұрыс таңдау. Тек сатып алмас бұрын сипаттамадан ішінде қай модуль тұрғанын міндетті түрде тексер.
Категория: Cat.5e пен Cat.6
Категория розетканың қандай жиілікте, демек, қандай жылдамдықта тұрақты жұмыс істей алатынын көрсетеді. Үй мен шағын кеңсе үшін көбіне екеуінің бірін алады: Cat.5e немесе Cat.6.
Cat.5e гигабиттік желіге жетеді. Яғни провайдер тарифі гигабитке дейін болса, бұл категория оны еркін көтереді. Cat.6 бір саты жоғары: жиілік қоры көбірек, кедергіге төзімдірек, ал қысқа қашықтықта он гигабитке де шыдайды. Қазір гигабит жетіп тұрса да, кейін коммутатор мен желілік картаны жаңартқың келсе, Cat.6-ны бірден қойып қойған жөн, қабырғаны қайта ашып жатпайсың.
Бір маңызды жайт: желі ең әлсіз буынның деңгейінде жұмыс істейді. Cat.6 розетка қойып, оған Cat.5e кабель тартсаң, нәтиже бәрібір Cat.5e деңгейінде болады. Патч-корд та, коммутатор порты да осы тізбекке кіреді. Сондықтан категорияны бүкіл тізбек бойы бірдей ұстаған дұрыс.
| Параметр | Cat.5e | Cat.6 |
|---|---|---|
| Жиілік | 100 МГц-ке дейін | 250 МГц-ке дейін |
| Гигабит | Иә, 100 метрге дейін | Иә, 100 метрге дейін |
| 10 гигабит | Есептелмеген | Қысқа қашықтықта, шамамен 55 метрге дейін |
| Қай жерге лайық | Үй, қарапайым кеңсе | Жаңа жөндеу, болашаққа қор керек жер |
Экран: UTP мен FTP
UTP — экрансыз нұсқа. Кәдімгі пәтер мен кеңсеге көбіне осы жетеді: монтажы оңай, артық әуресі жоқ. FTP жұптардың сыртында ортақ фольга экраны бар. Ол электр кабельдері қатар өтетін жерде, қуатты жабдық көп жерде, жалпы кедергі мол ортада пайдалы.
Бірақ экран өздігінен жұмыс істемейді. FTP розетканың пайдасы экрандалған кабельмен және жерге қосылған жүйемен бірге ғана болады: экран бүкіл тізбек бойы үзілмей жүріп, шкафта жерге тұйықталуы керек. Экрансыз кабельді FTP розеткаға қоссаң, ештеңе ұтпайсың. Ал экранды бір жерде қосып, бір жерде қоспай тастасаң, ол кедергіні керісінше жинап алуы мүмкін.
Порт саны
Бір портты розетка — бір құрылғыға бір қосылыс. Екі портты розетка бір нүктеде екі қосылыс береді. Мысалы, үстел жанында компьютер мен IP-телефон, теледидар тұсында телевизор мен приставка. Екінші порт қазір керек болмаса да, болашаққа қор ретінде артық емес: кейін қабырғаны қайта ойғаннан гөрі, бірден екі кабель тартып қойған әлдеқайда оңай.
Бір нәрсені есте сақта: әр портқа өз кабелі тартылады. Екі портты розетка бір кабельді екіге бөлмейді, ол коммутатордың орнын баспайды.
Монтаж түрі: сыртқы ма, ішкі ме
Розеткалар қабырғаның үстіне орнатылатын сыртқы және қабырға ішіне кіретін ішкі болып бөлінеді. Сыртқы розетка қабырғаға бұрандамен бекітіледі, оған ойық керек емес. Жөндеу біткен үйге, кабель кабель-канал арқылы жүретін кеңсеге, жалға алған пәтерге дәл осы ыңғайлы. Ішкі розетка қабырғаға алдын ала орнатылған қорапқа кіреді, сырттан тек беткі панель көрінеді. Ол жөндеу кезінде, кабель қабырға ішімен жасырын тартылғанда жақсы.
Корпус, бекіту және жинақ
Пластиктің сапасына мән бер: сынғыш корпус бұранданы қатайтқанда жарылып кетуі мүмкін. Корпус негіз бен қақпақтан тұрса, жұмыс оңай: алдымен негізді қабырғаға бекітесің, кабельді модульге қосасың, сосын қақпақты жабасың. Бекіту бөлшектері жинақта бар-жоғын да қарап ал, бар болса, дүкенге қайта жүгірмейсің.
Түсі де маңызды. Ақ розетка көп интерьерге сіңісіп кетеді, ал басқа түс керек болса, оны алдын ала іздеген жөн.
Модульдік жүйе және беткі панель
Кейбір жүйелер модульдік болады: қорап бөлек, беткі панель бөлек, модульдер бөлек. Панельде неше модульге орын барын қара. Бұл икемді жол: бір панельге екі желілік модуль қоюға болады, немесе желілік пен телефондықты қатар қоюға болады. Тек панель, қорап және модульдердің бір-біріне сай келетінін тексер, әртүрлі жүйенің бөлшектері көбіне бір-біріне келмейді.
Кабельді қосу тәсілі
Модульге сымдар көбіне арнайы пышақ тәрізді контактілерге басылып кіргізіледі. Ол үшін сымды басатын арнайы құрал керек, жай отвертка контактіні бүлдіріп алуы мүмкін. Сымдарды түсі бойынша орналастырудың екі сызбасы бар: T568A және T568B. Қайсысын алсаң да, желінің екі ұшында бірдей болуы шарт. Әдетте модульдің өзінде түсті белгілер тұрады, соған қарап қосу оңай.
Розетканы қай жерге қою керек
Розетканы құрылғыға жақын қой, сонда ұзын патч-корд еденде шұбалып жатпайды. Шкаф пен диван артында қалып қоймауын ойла: кейін жиһазды жылжытпай қосу мүмкін болмай қалады. Теледидар тұсында розетканы теледидардың артына, көзге түспейтін биіктікке қойған ыңғайлы. Ал роутер тұратын жерге бірнеше нүкте шығарып қойсаң, кейін желіні кеңейту оңай болады.
Жиі кездесетін қателер
- Интернетке телефон розеткасын алу. RJ-11 мен RJ-45 сырттай ұқсас, бірақ желілік кабель телефон ұяшығына кірмейді. Алмас бұрын модуль түрін тексер.
- Категорияны тізбектен бөлек таңдау. Cat.6 розетка Cat.5e кабельмен бірге Cat.6 болып кетпейді. Кабель, розетка және патч-корд бір деңгейде болуы керек.
- Жерге тұйықтаусыз FTP. Экранды розетка экрандалған кабельсіз және жерге қосусыз ештеңе бермейді. Мұндай жағдайда UTP алған жеңіл әрі сенімді.
- Бір портпен шектеліп қалу. Екінші құрылғы кейін міндетті түрде шығады. Бір кабель артық тартылса, ол бәрібір жұмысқа жарайды.
- Монтаж түрін шатастыру. Ішкі розетка алып, қабырғада қорап жоқ екенін кейін біліп қалу жиі кездеседі. Жөндеу біткен болса, сыртқы розетка ал.
- Жұптарды тым көп ашу. Сымдарды контактіге дейін ұзын етіп ашып тастасаң, кедергіге төзімділік төмендейді. Есілуді модульге барынша жақын сақта.
- Тексермей жабу. Қақпақты жаппас бұрын тестермен немесе ноутбукпен байланысты тексеріп ал. Кейін ашып-жабу әлдеқайда ұзақ.
Қазір бізде не бар
Бір құрылғыға Cat.6 керек болса, SHIP A-184-1 мен SHIP A-185-1 розеткаларына қара. Екеуі де сыртқы монтажға арналған, корпусы жоғары сапалы пластиктен жасалған, ішінде бір RJ-45 модулі тұр, бекіту бөлшектері жинақта бар. Айырмасы — экранда: A-184-1 ішінде UTP модулі, ол екі бұранда мен шурупқа бекітіледі. A-185-1 ішінде FTP модулі, корпусы негіз бен қақпақтан тұрады, екі бұрандаға бекітіледі.
Жай бір нүкте керек болса, SHIP A184-1 телекоммуникациялық розеткасы бар. Ол жергілікті желіде жұмыс орнын жасауға арналған, ақ пластик корпусы негіз бен қақпақтан тұрады, қабырға үстіне орнатылады, ішінде RJ-45 модулі бар. Ал телефон желісіне SHIP A111 сай келеді: ол да сыртқы монтажға арналған, корпусы негіз бен қақпақтан тұрады, жоғары сапалы пластиктен жасалған, ішінде RJ-11 модулі тұр, бекіту бөлшектері жинақта бар.
Бір нүктеге екі қосылыс керек болса, SHIP A-170 бар: сыртқы монтажға арналған, корпусы жоғары сапалы пластиктен жасалған, ішінде Cat.5e категориялы екі RJ-45 FTP модулі тұр. Модульдік жүйе жинап жатсаң, SHIP A160-2А беткі панеліне қара: ол ашық, яғни сылақ үстіне монтаждалатын әмбебап қабырға қорабымен бірге қолданылады, екі модуль сыяды, шурупқа оңай бекітіледі, өткір бұрыштары жоқ.
Көбірек нұсқа — Сетевые розетки бөлімінде.
Сұрақ-жауап
Үйге Cat.5e жете ме, әлде бірден Cat.6 алған дұрыс па?
Тарифің гигабитке дейін болса және үйдегі жабдық та гигабиттен аспаса, Cat.5e жетеді. Бірақ кабель қабырға ішіне жасырын тартылатын болса, Cat.6 алған дұрыс: кейін ауыстыру қиын, ал қор ешқашан артық болмайды. Тек кабельді де сол категориямен алуды ұмытпа.
UTP розеткаға экрандалған кабель қосуға бола ма?
Физикалық тұрғыдан қосылады, байланыс та болады. Бірақ экран розеткада ешқайда қосылмайтындықтан, оның пайдасы болмайды. Экранның мағынасы болсын десең, тізбектің бәрі экрандалған болуы керек: кабель, розетка, патч-панель және жерге тұйықтау.
Екі портты розетка интернетті екі құрылғыға бөле ме?
Жоқ. Әр портқа роутерден немесе коммутатордан бөлек кабель келуі керек. Бір кабель ғана тартылған болса, екінші порт бос тұрады. Бір кабельден бірнеше құрылғыға байланыс беру үшін коммутатор керек.
Сыртқы розетканы өзім орната аламын ба?
Иә, бұл қиын жұмыс емес. Бұрғы немесе шуруповерт, сымды басатын құрал және тестер керек болады. Негізді қабырғаға бекітесің, сымдарды модульдегі түсті белгі бойынша қосасың, байланысты тексересің, сосын қақпақты жабасың. Ең маңыздысы — екі ұшында бір сызбаны сақтау.
Телефон розеткасы мен желілік розетканы қалай ажыратамын?
Ұяшыққа қара: RJ-11 тарлау, ішіндегі контактілер аз. RJ-45 кеңірек, ішінде сегіз контакт тұрады. Ең сенімдісі — тауардың сипаттамасындағы модуль түрін оқу, онда әрдайым жазылады.
FTP розетканы үйге алудың мағынасы бар ма?
Кәдімгі пәтерде көбіне жоқ, UTP жетеді. FTP электр кабельдері желілік кабельмен қатар өтетін жерде, кедергі көп ортада және бүкіл жүйе экрандалып, жерге қосылған жағдайда пайдалы. Мұндай жағдайлар болмаса, экран тек монтажды күрделендіреді.
