Желілік сүзгіні қалай таңдау керек: қуат, розетка, сым және қорғаныс

Үйде де, кеңседе де розетка ешқашан жетпейді. Ноутбук, монитор, роутер, теледидар, приставка, телефонның зарядтағышы, бәрі қабырғадағы екі розеткаға таласады. Көбіміз бұны қолға түскен бірінші ұзартқышпен шеше саламыз. Бірақ техникаңызды шынымен аясаңыз, жай ұзартқыш емес, желілік сүзгі керек. Бұл гайд компьютерді, теледидарды не кеңсе техникасын бір жерге жинап қосатындарға, жаңа пәтерге көшіп, бәрін қайта жалғап жатқандарға және жұмыс орнын ретке келтіргісі келетіндерге арналған. Неге қарау керегін, адамдар қай жерде жиі қателесетінін және бізде қазір не барын қарапайым тілмен айтып берейік.

Алдымен басты ойды айтып алайық: желілік сүзгі (сетевой фильтр) розетканы көбейтумен ғана шектелмейді. Жақсы сүзгінің ішінде қорғаныс бар. Тым көп құрылғы қосылып кетсе, қысқа тұйықталу болса немесе желіде кернеу секірсе, ол техниканы сақтап қалады. Қарапайым ұзартқышта мұның бәрі көбіне жоқ, ол тек сымды ұзартады, болды.

Таңдағанда неге қарау керек

Ұзартқыш па, сүзгі ме

Сөрede екеуі сырттай бірдей көрінеді: пластик корпус, бірнеше розетка, сым. Айырмасы ішінде. Сүзгінің қорабында не сипаттамасында қорғаныс түрлері жазылады: асқын жүктемеден, қысқа тұйықталудан, кернеу секіруінен. Бұлардың біреуі де көрсетілмесе, қолыңыздағы жай ұзартқыш. Ол да керек нәрсе, мысалы шам не желдеткіш қосуға. Ал компьютер, теледидар, роутер сияқты нәзік техникаға сүзгі алған дұрыс.

Қуат пен ток: ең алдымен осыны тексеріңіз

Әр сүзгіде екі маңызды сан болады: ең көп ток (ампермен, «А») және жалпы қуат (ваттпен, «Вт»). Бұл сүзгіге бір мезгілде қосылған құрылғылардың бәрі бірге қаншаны көтере алатынын көрсетеді. Есептеу оңай: әр құрылғының артындағы жапсырмадан не қуат блогынан ватт санын қарап, бәрін қосып шығыңыз. Шыққан сан сүзгінің шегінен едәуір төмен болуы керек, сүзгіні ең шетіне дейін жүктемеген жөн.

Компьютер, монитор, роутер, теледидар сияқты техника әдетте онша көп тартпайды. Ал үтік, шәйнек, жылытқыш, шаш кептіргіш, микротолқынды пеш нағыз «қомағайлар». Бұларды сүзгіге қоспаған дұрыс, ал қосатын болсаңыз, сүзгінің қуатына мұқият қараңыз. Сатылымда 10 А-ге де, 16 А-ге де есептелген модельдер бар, екіншісі ауырырақ жүктемені көтереді.

Розетка саны және олардың орналасуы

Қазір қанша құрылғы қосасыз, соны санап, үстіне бір-екі бос розетка қосыңыз. Уақыт өте жаңа бірдеңе міндетті түрде пайда болады: колонка, үстел шамы, тағы бір зарядтағыш. Жұмыс үстеліне көбіне төрт розетка жетеді, теледидар мен приставкалар тұрған жерге бес-алты розетка ыңғайлырақ.

Санынан бөлек, розеткалардың арасындағы қашықтыққа да қараңыз. Ноутбук пен роутердің қуат блоктары кейде үлкен болып, көрші розетканы жауып тастайды. Сонда қағаз жүзінде алты розетка болғанымен, іс жүзінде төртеуін ғана қолданасыз. Розеткалары бұрышпен не кеңірек орналасқан модельдерде бұл мәселе азырақ.

Сымның ұзындығы

Сымды көзбен шамалап таңдамаңыз, рулеткамен өлшеңіз: қабырғадағы розеткадан сүзгі тұратын жерге дейін қанша екенін біліп алыңыз. Жұмыс үстелі розетканың қасында тұрса, бір жарым-екі метр жетеді. Бөлменің арғы жағына созу керек болса, үш метр не одан ұзынырақ сым керек.

Тым қысқа сым керіліп тұрады. Біреу аяғын іліп кетсе, сүзгі құлайды не айыр розеткадан жұлынып шығады. Тым ұзын сым да жақсы емес: артығы еденде шиыршықталып жатады, шаң жинайды, ал жүктеме көп болғанда шиыршықталған сым қызуы мүмкін. Сондықтан ең жақсысы аздап қана артық сым.

Жерге тұйықтау

Компьютер, монитор, теледидар үшін жерге тұйықтауы бар сүзгі алыңыз. Мұндай сүзгінің розеткаларының бүйірінде металл қысқыштар болады, оны көбіне евророзетка дейді. Жерге тұйықтау қорғаныстың маңызды бөлігі: ол болмаса, сүзгінің кейбір қорғаныс функциялары толық жұмыс істемеуі мүмкін.

Бір ескеретін нәрсе: сүзгідегі жерге тұйықтаудың пайдасы қабырғадағы розеткада да ол бар болғанда ғана тиеді. Ескі үйлерде розеткалар кейде жерге тұйықталмаған болады. Күмәніңіз болса, электрикке тексертіп алған дұрыс.

Қорғаныс түрлері

Сипаттамадан мына сөздерді іздеңіз:

• Асқын жүктемеден қорғау. Тым көп құрылғы қосылып, жүктеме шектен асса, сүзгі токты өзі ажыратады.
• Қысқа тұйықталудан қорғау. Қосылған құрылғылардың бірі ақаулы болса, сүзгі желіні бірден үзеді.
• Кернеу секіруінен және импульстік кедергіден қорғау. Желідегі кенет секірулер мен кедергілерді басады, техниканың қуат блоктарына салмақ азырақ түседі.

Бір сүзгіде осының бәрі болса, өте жақсы. Кей модельдерде қорғаныс іске қосылғаннан кейін қайта қосатын арнайы батырма не сақтандырғыш болады. Ол іске қосылса, алдымен себебін тауып, артық құрылғыны ажыратыңыз, содан кейін ғана қайта қосыңыз.

Қосу-өшіру батырмасы

Ұсақ нәрсе сияқты көрінгенімен, күнде керек болады. Батырма болса, кешке не демалысқа кетерде бәрін бір басумен өшіресіз, айырларды розеткадан бір-бірлеп суырып әуре болмайсыз. Батырма аяқпен абайсызда басылып кетпейтін, бірақ қол оңай жететін жерде тұрғаны ыңғайлы. Көп сүзгіде ол бір розеткаға емес, бүкіл блокқа ортақ болады, таңдағанда соған қараңыз.

USB порттары

Қазір көп сүзгіде телефон мен құлаққапты зарядтауға арналған USB және Type-C порттары бар. Бұл бөлек қуат блоктарының санын азайтады, үстел де жинақы көрінеді. Тек мынаны ескеріңіз: порттардың зарядтау жылдамдығы әр модельде әртүрлі және ол сипаттамада жазылады. Телефонды жылдам зарядтау сізге маңызды болса, порттың қуатын бөлек қарап алыңыз.

Корпус пен қорғаныш қақпақшалар

Корпус берік, соққыға төзімді пластиктен болғаны дұрыс. Сүзгі көбіне еденде жатады, оны аяқпен итеріп жібереміз, үстіне бірдеңе түсіреміз. Розеткалардағы қорғаныш қақпақшалар (шторкалар) тесікке бөгде зат кіріп кетпеуі үшін керек: олар айыр екі тесікке бір мезгілде кіргенде ғана ашылады. Үйде бұл ешқашан артық болмайды.

Ақылды сүзгілер және арнайы блоктар

Кей сүзгілерде бір розетка «басты» болады. Оған теледидар не компьютер қосылады, ал қалғандары соған бағынады. Басты құрылғыны өшірсеңіз, сүзгі біраз уақыттан кейін қалған розеткалардың да қуатын үзеді. Сонда приставка, колонка, ресивер бос тұрып, ток тартпайды. Мұндай сүзгі теледидар мен оның «серіктеріне» өте ыңғайлы.

Тағы бір бөлек түрі серверлік және телекоммуникациялық шкафтарға арналған блоктар. Олар 19 дюймдік стандартты тіректерге бекітіледі, розеткалары бір қатарда тұрады. Бұл үйге емес, кеңсенің серверлік бөлмесіне немесе желілік жабдыққа арналған нәрсе.

Қысқаша айтқанда, былай:

Жиі кездесетін қателер

• Сүзгіні сүзгіге жалғау. Бір ұзартқышқа екіншісін, оған үшіншісін қосып, «гирлянда» жасау ең жиі қателердің бірі. Бүкіл жүктеме қабырғадағы бір розеткаға түседі, ал қорғаныс дұрыс жұмыс істемей қалуы мүмкін. Розетка жетпесе, розеткасы көбірек бір сүзгі алыңыз.
• Қуатты есептемеу. Компьютерге арналған сүзгіге жылытқыш пен шәйнекті қоса салу. Сүзгі өзі өшіп қалса, жақсы, ал әлсіз модель қызып кетуі мүмкін.
• Сүзгіні үздіксіз қоректендіру көзімен шатастыру. Жарық сөнсе, сүзгі ештеңе істей алмайды: компьютер бірден өшеді, сақталмаған құжат жоғалады. Ток кенет өшкенде техника жұмысын жалғастыруы үшін бөлек құрылғы, яғни үздіксіз қоректендіру көзі керек.
• Жерге тұйықталмаған розеткаға қосу. Сүзгіде бәрі бар болғанымен, қабырғадағы розеткада жерге тұйықтау болмаса, қорғаныстың бір бөлігі пайдасыз тұрады.
• Сымды кілем не жиһаз астына тығу. Көзге жинақы көрінеді, бірақ сым езіліп, оқшаулағышы зақымдалуы мүмкін, ал оны уақытында байқамай қаласыз.
• Тек сыртқы түріне қарау. Корпусы әдемі, бірақ қорабында қорғаныс туралы бір ауыз сөз жоқ модель сүзгі емес, жай ұзартқыш болып шығады.
• Қорғаныс іске қосылғанда себебін іздемеу. Сүзгі өшіп қалса, оны жай қайта қоса салу дұрыс емес. Алдымен қай құрылғы артық жүктеме беріп тұрғанын анықтаңыз.
• Ескі, сынған сүзгіні пайдалана беру. Корпусы жарылған, розеткасы босап қалған не айыры қызатын сүзгіні ауыстырған жөн.

Бізде қазір не бар

SVC ZP4S-18M ықшам әрі қарапайым нұсқа: төрт розеткасы және 1,8 метр сымы бар. 220–250 В кернеуде жұмыс істейді, ең көп ток 10 А, бұл шамамен 1800 Вт-қа дейінгі жүктеме. Корпусы соққыға төзімді пластиктен жасалған. Жұмыс үстеліңіз розетканың жанында тұрса, осындай сүзгі жетіп жатыр. Сол брендтің ZC6S-30M моделі де бар, оның сипаттамасын карточкасынан қарап алыңыз.

Defender DFS 143 сипаттамасы бойынша мықты модельдердің бірі: 230 В / 50 Гц, жалпы жүктеме 3680 Вт-қа дейін, ең көп ток 16 А. Төрт евророзеткасы бар, жерге тұйықтауы мен қорғаныш қақпақшалары бар, сымы 3 метр. Қосу-өшіру батырмасы бар, асқын жүктеме мен қысқа тұйықталудан қорғайды, оған қоса екі USB және бір Type-C порты бар, сондықтан телефонды бөлек зарядтағышсыз зарядтай бересіз. Түсі ақ. Defender DFS 133 бес евророзеткасы мен 3 метр сымы бар ақ сүзгі, құрылғы көп жерге ыңғайлы.

Арнайы міндетке арналған екі модель де бар. HuntKey SZK406 төрт әмбебап розеткасы бар ақылды сүзгі. Бір розеткасы басты: оған теледидар не басқа негізгі құрылғы қосылады, қалған үшеуі соған бағынады. Негізгі құрылғы өшкен соң, сүзгі біраз уақыттан кейін қалғандарын да ажыратады. SHIP 700509102 19 дюймдік шкафтар мен тіректерге арналған розетка блогы. Корпусы берік пластиктен жасалған, розеткалары көлденең бір қатарда, алдыңғы панелінде ажыратқышы бар. Сымы 2 метр, 220 В желіге арналған.

Көбірек нұсқа — Сетевые фильтры бөлімінде.

Сұрақтар мен жауаптар

Жарық сөнгенде желілік сүзгі компьютерді қорғай ма?

Жоқ. Сүзгі желіде ток бар кезде ғана жұмыс істейді: кернеу секірулері мен кедергіні басады, асқын жүктеме мен қысқа тұйықталудан сақтайды. Жарық кенет сөнсе, компьютер бәрібір өшіп қалады. Ондай жағдайға үздіксіз қоректендіру көзі керек. Ол аккумулятордың арқасында техниканы біраз уақыт қоректендіріп тұрады, сол уақытта жұмысыңызды сақтап, компьютерді дұрыстап өшіріп үлгересіз.

Сүзгіге шәйнек не жылытқыш қосуға бола ма?

Сүзгінің қуаты көтерсе, техникалық жағынан болады. Бірақ мұндай құрылғылар көп ток тартады, ал сүзгіге басқа техника да қосулы тұрса, жалпы жүктеме тез шектен асып кетеді. Сондықтан қуатты тұрмыстық техниканы қабырғадағы розеткаға тікелей қосқан жөн, сүзгіні компьютер мен электроникаға қалдырыңыз.

Қанша розетка алған дұрыс?

Қазір қосатын құрылғыларыңызды санап, үстіне бір-екі бос орын қосыңыз. Үлкен қуат блоктарын да ұмытпаңыз, олар көрші розетканы жауып тастауы мүмкін. Жұмыс үстеліне көбіне төрт розетка жетеді, теледидардың маңына бес-алтау ыңғайлы.

Үйдегі розеткада жерге тұйықтау жоқ болса, не істеу керек?

Сүзгі бәрібір жұмыс істейді, бірақ қорғаныстың бір бөлігі толық жұмыс істемейді. Ең дұрысы электрикке розетканы тексертіп, жерге тұйықтау жасату. Оған дейін сүзгі сізді негізінен асқын жүктеме мен қысқа тұйықталудан ғана қорғайды деп есептеңіз.

USB порты бар сүзгі телефонды жылдам зарядтай ма?

Әр модельде әртүрлі. Кей порттар қарапайым зарядтауға арналған, кейбірі жылдамырақ. Бұл сипаттамада көрсетіледі. Жылдамдық сізге маңызды болса, таңдамас бұрын карточкадан не қораптан тексеріп алыңыз.

Ақылды сүзгі кімге керек?

Теледидардың қасында приставка, колонка, ресивер сияқты бірнеше құрылғы тұратындарға. Теледидарды өшірсеңіз, сүзгі қалғандарын да өзі ажыратады, сонда әр құрылғыны бөлек өшіріп әуре болмайсыз.