Официальная гарантия производителя
+7 (707) 846-89-06

Электр шкафы мен щитті қалай таңдауға болады: IP, материал, модуль саны, орнату

· Редакция Vendara

Читать по-русски

Щиток встраиваемый FRAME DKC F12B1WD, 12 модулей, белый, тонированная дверца

Щитті соңғы сәтте, қолға түскенін ала салатындар көп. Кейін автомат сыймайды, ылғал кіреді, жаңа желіге орын қалмайды. Бұл гайдта қай жерге қандай корпус керегін, IP мен IK белгілерін, модуль санын және жиі кездесетін қателерді қарапайым тілмен айтамыз.

Электр щиті үйде де, кеңседе де, цехта да бар. Бірақ оны көбіне соңғы сәтте, қолға түскенін ала саламыз. Кейін автомат сыймай қалады, есік жабылмайды, ылғал кіреді, жаңа желі тартқыңыз келсе орын жоқ болып шығады. Бұл гайд пәтерде жөндеу жасап жатқандарға, жеке үй салып жатқандарға, шағын цех, қойма не шеберхана ұстайтындарға арналған. Жалпы щитті өзі таңдап, электрикке дайын күйінде бергісі келетін кез келген адамға пайдалы болады.

Мұнда күрделі формула жоқ. Щит қай жерде тұрады, ішіне не саласыз, айналасында қандай орта болады: осы үш сұраққа жауап берсеңіз, қалғаны өзінен-өзі түсінікті болады. Төменде әр параметрді ретімен талдаймыз, жиі жіберілетін қателерді айтамыз, соңында қазір бізде бар корпустарды қысқаша көрсетеміз.

Таңдағанда неге қарау керек

Щит қай жерде тұрады

Ең бірінші сұрақ осы. Пәтердің дәлізіндегі щит пен көшедегі бағанаға ілінген қорап мүлде басқа жағдайда жұмыс істейді. Үйдің ішінде шаң аз, су тимейді, температура қалыпты. Ал гаражда, жертөледе, шеберханада шаң көп, ылғал жиналады, кейде біреу байқамай соғып та кетеді. Далада бұдан да қиын: жаңбыр, қар, күн, аяз, жел әкелетін шаң.

Сондықтан алдымен орынды анықтап алыңыз: тұрғын бөлме ме, техникалық бөлме ме, өндіріс пе, әлде ашық аспан асты ма. Қорғау дәрежесі де, материал да, орнату тәсілі де осыдан шығады. Орынды білмей тұрып каталог ақтару уақытты бекер кетіреді.

IP қорғау дәрежесі

IP деген екі цифрдан тұратын белгі. Бірінші цифр корпустың ішіне қатты заттар мен шаңның қаншалықты кірмейтінін көрсетеді, екіншісі судан қорғауды білдіреді. Цифр үлкен болған сайын қорғау күшті. Щиттерде жиі кездесетін мәндер мынадай:

БелгіШаңнанСуданҚайда жарайды
IP401 мм-ден ірі заттар кірмейдіқорғау жоққұрғақ бөлме, пәтер, кеңсе
IP54шаң аз кіреді, жұмысқа кедергі келтірмейдішашыраған сугараж, қойма, жертөле, шеберхана
IP65шаң мүлде кірмейдісу ағыныдымқыл орын, шатыр асты, сыртқы қабырға
IP66шаң мүлде кірмейдіқатты су ағыныкөше, жуылатын цех, ашық алаң

Бір нәрсені ескеріңіз: корпустағы IP тек корпустың өзіне қатысты. Кабельді тесіп кіргізіп, тесікті жай қалдырсаңыз, IP66 жазылған қораптың өзі шаң мен суды жібереді. Сол себепті кабель кіргізуді бөлек ойлау керек, ол туралы төменде айтамыз. Тағы бір жайт: қорғау дәрежесін қажеттен тым жоғары алудың да мәні жоқ. Құрғақ дәліздегі щитке IP66 керек емес, онда ыңғайлылық пен сыртқы түрі маңыздырақ.

Корпус материалы

Негізгі үш нұсқа бар: пластик, болат және тот баспайтын болат.

  • Пластик. Жеңіл, тот баспайды, ток өткізбейді. Пәтер мен кеңседегі модульдік щиттердің көбі пластиктен жасалады. Есігі мөлдір не тонирленген болады, ішін ашпай-ақ қарауға ыңғайлы.
  • Болат. Мықты, соққыға шыдайды, ауыр жабдықты көтереді. Өндірісте, техникалық бөлмелерде, далада көбіне осыны алады. Сыртқы бояуы корпусты тоттан қорғайды, сондықтан орнатқанда сызып алмауға тырысыңыз.
  • Тот баспайтын болат. Ылғал көп, химия бар, жиі жуылатын жерлерге керек. Мысалы, тамақ өндірісі, жуу бөлмесі, ылғалды ауасы бар аймақ. AISI 304 деген белгі осындай болаттың кең тараған маркасы.

Материалды таңдағанда тек мықтылығына қарамаңыз. Пәтерге ауыр болат шкаф алудың қажеті жоқ, ал цехқа жұқа пластик қорап қою тәуекел. Орта мен жүктемеге сай материал ең дұрыс таңдау.

Орнату тәсілі

Щит не қабырғаның бетіне ілінеді, не қабырғаның ішіне кіргізіледі. Ірі шкафтар еденге қойылады, бірақ бұл бөлек әңгіме.

  • Ішіне кіргізілетін. Қабырғадан ойық жасап, щитті соның ішіне орнатады. Сыртта тек есігі мен жақтауы көрінеді, интерьерді бұзбайды. Бұл нұсқаны жөндеудің басында, сылақ салынбай тұрып шешу керек. Кейін ойық ою қиын әрі шаңы көп.
  • Қабырғаға ілінетін, яғни накладной. Қабырғаға тікелей бұрамамен бекітіледі. Орнату оңай, кез келген уақытта ауыстыруға болады. Техникалық бөлмеге, гаражға, цехқа осы ыңғайлы.

Ойыққа салатын щитте корпустың тереңдігі мен сыртқы жақтаудың өлшемін алдын ала біліп алыңыз. Қабырғаның қалыңдығы жетпесе, щит шығып тұрады, ал ойықты тым үлкен қазсаңыз, жақтау оны жаппай қалады.

Модуль саны және бос орын

Модульдік щиттің сыйымдылығы модульмен өлшенеді. Бір модуль шамамен бір полюсті автоматтың ені. Екі полюсті автомат екі модуль алады, үш полюсті үшеу. УЗО мен дифавтомат та әдетте екі не одан көп орын алады.

Есептеу оңай. Қағазға қай желіге не қойылатынын жазып шығыңыз: жарық, розеткалар, ас үй, кір жуғыш машина, су жылытқыш және тағы басқа. Әр құрылғының модулін қосыңыз. Сосын үстіне міндетті түрде қор қосыңыз. Үйге кейін кондиционер, жылы еден, сыртқы жарық, гараждағы розетка қосылуы мүмкін. Бос орын болмаса, екінші щит іліп, біразын қайта тартуға тура келеді. Шамамен төрттен бір бөлігін бос қалдыру жақсы әдет.

Қатар саны да маңызды. Бір қатарлы щит шағын пәтерге, саяжайға жетеді. Үлкен үйге, кеңсеге бірнеше қатарлысы керек, онда желілерді топқа бөліп, ретімен орналастыру оңай, кейін қайсысы не екенін табу да жеңіл.

Өлшемі мен тереңдігі

Модульдік емес жабдыққа, мысалы контакторға, клемма блоктарына, релеге, басқару блогына металл қорап алсаңыз, сыйымдылық модульмен емес, биіктік, ен және тереңдік арқылы есептеледі. Ішке не салатыныңызды алдын ала жоспарлап, жабдықтың ең терең бөлігін өлшеңіз. Есіктің еркін жабылуына, сымдардың иілуіне де орын қалдырыңыз.

Сыртқы өлшем мен ішкі өлшем бірдей емес екенін ұмытпаңыз. Қабырғаның қалыңдығы, есіктің ішкі бөлігі, монтаж тақтасы біраз орын алады. Мүмкін болса, ішкі тереңдікті қараңыз, ол жабдыққа қаншалықты орын барын дәлірек көрсетеді.

Монтаж тақтасы және DIN рейка

Металл корпустың ішінде көбіне монтаж тақтасы болады. Оған жабдықты тікелей бұрап бекітесіз немесе DIN рейка орнатып, автоматтарды соған ілесіз. Тақтаның ыңғайлы жері: жабдықты корпустан тыс, үстелде жинап алып, кейін дайын күйінде ішке салуға болады. Қабырғада тұрған тар қораптың ішінде жұмыс істегеннен әлдеқайда жеңіл.

Соққыға төзімділік

IK белгісі корпустың соққыға қаншалықты шыдайтынын көрсетеді. Цифр үлкен болса, корпус мықтырақ. Адам көп жүретін жерге, цехқа, тұраққа, көшеге IK мәні жоғары корпус алған дұрыс. Пәтердің ішінде бұл параметр онша шешуші емес, бірақ дәлізде арба, велосипед жиі сүйкелетін болса, оны да ескеріңіз.

Кабель кіргізу

Кабель корпусқа қалай кіретінін алдын ала ойлаңыз: үстінен бе, астынан ба, бүйірінен бе. Далада, дымқыл жерде кабельді әдетте астынан кіргізеді, сонда су кабельдің бойымен ішке ақпайды. Тесіктерге гермоввод, сальник немесе арнайы кабель кіргізу негізі қолданылады. Әйтпесе корпустың IP-сы тек қағаз жүзінде қалады. Кабель көп болса, кіргізу негізі оларды ретімен жинап, корпусты тесікпен бүлдірмеуге көмектеседі.

Есігі мен құлпы

Мөлдір есік ішіндегі автоматтарды ашпай-ақ көруге мүмкіндік береді, қай желі сөніп қалғанын бірден байқайсыз. Тонирленген есік ішін біршама жасырады, тұрғын бөлмеде жинақы көрінеді. Тұтас металл есік бөтен көзден толық жабады. Үйде балалар болса немесе щит адам көп жүретін жерде тұрса, құлыпты есік қарастырыңыз.

Жиі кездесетін қателер

  • Щитті дәл қазіргі автомат санымен алу. Бүгін бәрі сыйды, бірақ бір жылдан кейін жаңа желіге орын қалмайды. Қорды әрдайым қосып есептеңіз.
  • IP-ды орынға қарамай таңдау. Далаға немесе жуылатын бөлмеге IP40 щит қою ең көп кездесетін қате. Керісінше, құрғақ дәлізге ауыр әрі қымбат көшелік корпус алу да артық.
  • Кабельді жай тесіктен кіргізу. Корпустың қорғау дәрежесі қанша жоғары болса да, ашық тесік бәрін жоққа шығарады. Гермоввод не кабель кіргізу негізін алдын ала алып қойыңыз.
  • Ойыққа салатын щиттің өлшемін кеш білу. Қабырға сыланып, бояу жағылғаннан кейін ойық қазу көп шаң мен қосымша жұмыс. Щитті жөндеудің басында таңдаңыз.
  • Ішін тым тығыз жинау. Сымдарға орын жетпесе, олар қатты иіледі, есік жабылмайды, кейін бір автоматты ауыстыру үшін жартысын ажыратуға тура келеді.
  • Болат корпусты агрессивті ортаға қою. Химия, тұзды ылғал, жиі жуу болатын жерде қарапайым боялған болат уақыт өте тоттануы мүмкін. Ондай жерге тот баспайтын болат қарастырыңыз.
  • Металл корпусты жерге тұйықтамау. Металл щит міндетті түрде жерге тұйықталуы керек. Бұл ережені орындамау үлкен қауіп.
  • Щитті өз бетімен қосу. Корпусты өзіңіз таңдап, қабырғаға іліп қоюыңызға болады. Ал желіге қосуды білікті электрикке тапсырыңыз.

Қазір бізде не бар

Модульдік щиттерден екі түрлі нұсқа бар. DKC FRAME F12B1WD бір қатарға 12 модуль сыятын ақ пластик щит, есігі тонирленген, қорғау дәрежесі IP40. Өлшемі 311,4×224,4×101 мм, бүйір құлақшалары алынады, қабырғадағы ойыққа орнатуға арналған. Құрғақ бөлмеге, пәтерге, кеңсеге лайық. Schneider Electric Kaedra 13987 үлкенірек әрі қорғалған: 4 қатар 18 модульден, барлығы 72 модуль, ішінде 2 клемма блогы бар. Қорғау дәрежесі IP65, соққыға төзімділігі IK09, өлшемі 448×842×160 мм, ішкі тереңдігі 88 мм. Жұмыс температурасы -25...+60°C. Екі мөлдір есігі бар, әрқайсысы екі қатарды жабады, қабырғаның бетіне орнатылады.

Шағын металл корпустар да бар. iPower щиті 300×200×150 мм, қорғау дәрежесі IP66, автоматтарды, контакторларды, клемма блоктарын салуға арналған. DKC ST корпусы 300×300×150 мм, монтаж тақтасымен келеді, болаттан жасалған, түсі сұр RAL7035, соққыға төзімділігі IK10. Атауында IP66 тұр, кейбір дереккөздерде IP65 деп көрсетіледі. Бұл корпус соққыға төзімділігі жоғары дәнекерленген RAM block корпустар желісіне кіреді.

Жабдық көбірек болса, iPower металл щиті 600×400×250 мм бар, қорғау дәрежесі IP54, ішіне автоматтар, контакторлар, клемма блоктары сыяды. Оның қасында iPower кабель кіргізу негізі тұр: тот баспайтын болаттан жасалған щитке арналған, болат маркасы AISI 304, өлшемі 600×400×210 мм, IP65. Тоттануға, механикалық әсерге және агрессивті ортаға төзімді. Таңдағанда щитіңіздің өлшеміне сәйкес келетінін тексеріп алыңыз.

Көбірек нұсқа — Электротехнические шкафы и щиты бөлімінде.

Сұрақ-жауап

Пәтерге қандай IP жеткілікті?

Құрғақ дәлізде не кіреберісте тұратын щитке әдетте IP40 жетеді. Су тиюі мүмкін жерге жақын болса немесе щит лоджияда, жертөледе тұрса, кемінде IP54 қараңыз.

Модуль санын қалай есептеймін?

Барлық желіні тізімге жазып, әр құрылғының қанша модуль алатынын қосыңыз. Бір полюсті автомат бір модуль, екі полюсті екі, УЗО мен дифавтомат әдетте екі не одан көп. Шыққан санның үстіне шамамен төрттен бір бөлігін қор ретінде қосыңыз.

Пластик щит ал ма, әлде металл ма?

Пәтер мен кеңсеге пластик жеңіл әрі ыңғайлы. Цехқа, гаражға, далаға, соққы болуы мүмкін жерге металл сенімдірек. Ылғал мен химия көп жерге тот баспайтын болат дұрыс.

Далаға щит қойғанда неге назар аудару керек?

Қорғау дәрежесі кемінде IP65 болсын, мүмкін болса IP66. Соққыға төзімділігі жоғары корпус алыңыз, кабельді астынан гермоввод арқылы кіргізіңіз. Корпустың жұмыс температурасын да тексеріңіз, аязда да, ыстықта да жұмыс істеуі керек.

Ойыққа салатын щитті жөндеуден кейін орнатуға бола ма?

Болады, бірақ қиын: қабырғаны ою, шаң, сылақты қайта қалпына келтіру керек. Сондықтан щиттің түрін жөндеудің басында шешіп, ойықты сылаққа дейін дайындаған дұрыс.

Монтаж тақтасы не үшін керек?

Тақтаға жабдықты бұрап бекітуге немесе DIN рейка орнатуға болады. Ең ыңғайлысы, жинақты корпустан тыс жерде жинап, кейін тақтамен бірге ішке салу. Тар корпустың ішінде жұмыс істеуден әлдеқайда оңай.

WhatsApp