Официальная гарантия производителя
+7 (707) 846-89-06

Кабель арнасын қалай таңдау керек: материалы, өлшемі, бұрыштары мен қақпақтары

· Редакция Vendara

Читать по-русски

Угол внутренний/внешний изменяемый для кабельного канала 20х12,5

Сымдарды жасыру керек пе, кеңседе желі тартасыз ба, әлде цехқа металл науа керек пе? Кабель арнасының түрлерін, өлшемін есептеуді, бекітуді, бұрыштар мен қақпақтарды таңдауды және жиі кететін қателерді осы гайдта айтамыз.

Жөндеу бітті, қабырға жап-жаңа. Ал теледидардың артынан розеткаға дейін бес-алты сым салбырап тұр. Кеңседе әр үстелдің астында кабель шумағы жатыр, біреу аяғымен іліп кетсе, компьютер сөніп қалады. Техникалық бөлмедегі науа толып кеткен, жаңа желі тартатын орын жоқ. Таныс жағдай ғой. Осының бәрін бір затпен ретке келтіруге болады, ол кабель арнасы. Күнделікті тілде оны көбіне кабель-канал дейді, ал үлкен металл түрін науа деп атайды.

Бұл гайд бірнеше адамға керек болады. Пәтердегі екі-үш сымды көзден тасалағысы келетін адамға, кеңседе желі тартып жүрген жүйе әкімшісіне, қойма мен цехта металл науа жүргізетін монтаждаушыға. Төменде арнаның түрлерін, өлшемін қалай есептейтінін, бекіту жолдарын, бұрыштар мен қақпақтарды қалай іріктейтінін рет-ретімен айтамыз. Одан кейін жиі қайталанатын қателерді көрсетеміз, соңында бізден жиі сұрайтын сұрақтарға жауап береміз.

Таңдағанда неге қарау керек

Пластик пе, металл ма

Алдымен материалды шешіп алыңыз, қалғанының бәрі соған байланысты. Пластик арна жеңіл, кесуге оңай, қабырғаға тез бекітіледі. Пәтерге, кеңсеге, шағын дүкенге көбіне сол жетеді. Көбіне ақ түсті болады, сондықтан қабырғада көзге көп түспейді.

Металл науа мүлде басқа жұмысқа арналған. Кабель көп болса, трасса ұзын болып, төбенің астымен не қабырғаның жоғарғы жағымен өтсе, бір нәрсе соғылып кету қаупі бар жерде болат науа сенімдірек. Оны өндірісте, қоймада, үлкен ғимараттардың техникалық аймақтарында, серверлік бөлмеде жиі көресіз. Болат тот баспасын деп оны мырышпен жабады, сондықтан металл науа алғанда жабынына да қараған жөн.

Нені салыстырамызПластик арнаМеталл науа
Қайда қолданыладыПәтер, кеңсе, шағын бөлмеЦех, қойма, серверлік, техникалық қабат
Кабель көлеміАздан ортаға дейінКөп, ауыр кабельдер
МонтажыЖелім, скотч не бұрандаКронштейн, аспа, жалғағыш пластиналар
Сырт көрінісіИнтерьерге сыйып кетедіТехникалық, көбіне көзден жоғары орнатылады

Өлшемі мен қимасы

Арнаның өлшемін ені мен биіктігі арқылы жазады, мысалы 20х12,5 немесе 200×50 мм. Бірінші сан ені, екіншісі биіктігі. Таңдағанда бүгін тартатын кабельдерді ғана емес, ертеңгісін де ойлаңыз. Ішін лық толтырып тастасаңыз, қақпақ жабылмай қалады, ал бір жылдан кейін тағы бір кабель қосу керек болса, жаңадан арна тартуға тура келеді. Тәжірибеде ішкі көлемнің шамамен үштен бірін бос қалдырған дұрыс деп есептейді.

Есептеудің өзі қиын емес. Қағазға қанша кабель өтетінін, әрқайсысының қалыңдығын жазып алыңыз. Желі кабелі, қуат сымы, антенна кабелі бір арнамен жүретін болса, әрқайсысын бөлек санаңыз. Жалпы көлемін шамалап, үстіне қор қосыңыз. Сонда қай өлшем керек екені өзі көрініп тұрады. Екі өлшемнің ортасында тұрсаңыз, үлкенін алыңыз: кең арнаға кабель салу да, кейін шығарып алу да оңай.

Қай жерге орнатасыз

Арна қай бетте тұратынына қарай түрі де өзгереді. Қабырғаға жай тікбұрышты арна салады. Еденнің бойымен жүретін болса, плинтус түріндегі арна ыңғайлы, ол әрі плинтустың орнын басады, әрі сымды жасырады. Бөлменің ортасынан өтетін жерге жалпақ еден арнасын қолданады, үстінен басып жүруге болатындай етіп жасалады. Төбенің астына не қабырғаның жоғарғы жағына көбіне металл науа іледі.

Еденде жүретін арнаға ерекше назар аударыңыз. Онымен күнде жүреді, орындықтың дөңгелегі үстінен өтеді, жинағанда швабра соғылады. Жұқа пластик мұндай жүкке шыдамай, тез жарылып кетеді. Сондықтан еденге арнайы осы жұмысқа жасалған түрін алған дұрыс.

Бұрыштар, тармақтағыштар және қақпақтар

Арна ешқашан бір түзу сызықпен жүрмейді. Бөлменің бұрышы, есік, терезе, бір қабырғадан екіншісіне өту, бір трассадан екі жаққа бөліну бәрі де бар. Сол жерлерге қосымша бөлшектер керек: ішкі және сыртқы бұрыштар, көлденең және тік бұрылыстар, Т тәрізді және крест тәрізді тармақтағыштар, жалғағыштар мен бітеуіштер.

Бұрышты түзу арнаның өзін қиғаштап кесіп те жасауға болады, көп адам солай істейді. Бірақ түйіскен жерінде әйтеуір саңылау қалады, қақпақтың шеті кабельге үйкеледі, сырт көрінісі де ұқыпсыз болып шығады. Дайын бұрыш түйісуді жауып тұрады. Кейбір бұрыштың өзі реттеледі, яғни қабырға тура тікбұрыш болмаса да орнына дәл келеді. Біздің үйлердің қабырғалары әрдайым түзу бола бермейтінін ескерсек, бұл өте пайдалы нәрсе.

Металл науада бұрылыстың ішкі радиусы маңызды. Жуан кабельді немесе оптикалық кабельді өткір бұрыштан өткізсеңіз, оны тым қатты бүгіп, зақымдап алуыңыз мүмкін. Сондықтан радиусы көрсетілген бұрыштарды таңдап, оны кабельдің өз талабымен салыстырыңыз. Кабельдің рұқсат етілген бүгілу радиусы әдетте оның құжатында жазылады.

Науаның бұрыштары мен тармақтағыштарына қақпақ бөлек сатылады. Қақпақ шаң мен қоқысты ұстайды, үстінен құлаған заттан кабельді қорғайды, техникалық бөлменің түрін де жинақы етеді. Тек есте сақтаңыз: түзу науаға арналған қақпақ бұрышқа келмейді, ал әр бұрыш пен тармақтағыштың өз қақпағы болады. Таңдағанда науаның енін емес, нақты қай бөлшекке және қандай негізге арналғанын қараңыз.

Бір жүйенің бөлшектерін алыңыз

Әр өндіруші арнасы мен науасын өз өлшемімен, өз құлпымен, өз жалғағыш пластиналарымен шығарады. Түзу бөлігі бір брендтен, бұрышы екінші брендтен болса, сантиметрі сәйкес келгенімен, бір-біріне дәл отырмай қалуы әбден мүмкін. Сондықтан бұрыштарды, қақпақтарды, тармақтағыштарды науаның өзімен бір сериядан алған дұрыс. Ең сенімді жол артикулды тексеру: өндірушінің каталогында әр бөлшектің қай науаға, қай өлшемге арналғаны жазылады.

Қорғаныс дәрежесі

Арнаның сипаттамасында IP деген белгі кездеседі. Ол ішке қатты бөлшектер мен су қаншалықты өтетінін көрсетеді. Бірінші сан қатты заттар мен шаңға, екіншісі суға қатысты. Мысалы, IP40 дегеніміз бір миллиметрден үлкен қатты заттардан қорғайды, ал судан қорғамайды. Құрғақ бөлмеге бұл жеткілікті. Ылғалы көп жерге, жуынатын бөлмеге не далаға басқа шешім іздеу керек.

Металдың қалыңдығы мен жабыны

Металл науа алғанда болаттың қалыңдығына және жабынына қараңыз. Металл неғұрлым қалың болса, соғұрлым ауыр кабельді көтереді, бірақ науаның өз салмағы да өседі, оған сай аспа мен кронштейн керек болады. Жабыны тотқа қарсы. Сендзимир әдісімен мырыштау деген болат табақты зауытта прокаттау кезінде мырышпен жабу. Мұндай науаны көбіне жабық құрғақ бөлмелерде қолданады.

Бекіту тәсілі

Пластик арна қабырғаға желіммен, екі жақты скотчпен немесе бұранда мен дюбельмен бекітіледі. Скотч тез әрі таза, бірақ тегіс, шаңсыз бетте ғана ұзақ ұстайды. Тұсқағаз, сырланбаған сылақ, ескі бояу болса, бір айдан кейін арна түсіп қалуы мүмкін. Кабель ауыр болса немесе бет күмәнді болса, бұранда сенімдірек.

Металл науаны кронштейнге, аспаға не қабырғалық тіректерге орнатады, ал бөліктерін жалғағыш пластиналармен, бұрандамен, сомынмен біріктіреді. Бекіту бөлшектері жинақта бар ма, жоқ па, алдын ала қараңыз. Болмаса, монтаж күні бір қаптама бұранда іздеп дүкен аралап жүресіз.

Ішкі бөлгіштер

Кейбір арналардың ішінде бөлгіш болады, ол арнаны екі не одан да көп бөлікке бөледі. Қуат сымы мен желі кабелін бір трассамен тарту керек болса, бұл ыңғайлы: олар бір-біріне тиіп жатпайды, кейін қайсысын іздеп жатқаныңызды да оңай табасыз. Бөлгіші жоқ арна алсаңыз, екі бөлек арна тартуды ойлаңыз.

Түсі мен сырт көрінісі

Тұрғын үй мен кеңседе арна көзге көрініп тұрады, сондықтан түсі де маңызды. Ақ арна ақ қабырғаға сіңіп кетеді, ағаш түстес плинтус арнасы еденмен бірге көрінеді. Металл науа көбіне сұр, ол техникалық бөлмеге не төбенің астына арналған, сондықтан сырт көрінісіне аса мән бермейді. Бір бөлмеде бір түсті ұстаныңыз: бір бұрышы ақ, екіншісі сұр болса, жұмыс бітпей қалғандай көрінеді.

Жиі кездесетін қателер

  • Арнаны лық толтыру. Бүгін кабельдің бәрі сыйды, ертең бір сым қосу керек болса, қақпақ жабылмайды. Қорды әрдайым қалдырыңыз.
  • Қуат пен желіні бір бөлікке салу. Қуат сымы мен желі кабелі тығыз қатар жатса, сигналға кедергі болуы мүмкін. Бөлгіші бар арна алыңыз не екі арна тартыңыз.
  • Бұрыштарды қолдан кесіп шығару. Саңылау қалады, кабель шетке үйкеледі, түрі де ұқыпсыз. Дайын бұрыш пен тармақтағыш бұл мәселені шешеді.
  • Әртүрлі брендтің бөлшектерін араластыру. Өлшемі бірдей сияқты көрінгенімен, құлпы мен пластинасы сәйкес келмей қалады.
  • Бұрылыс радиусын ескермеу. Жуан не оптикалық кабель өткір бұрышта бүгіліп, зақымдалады.
  • Қақпақты ұмыту. Науаның түзу бөлігіне қақпақ алынады да, бұрыштар мен тармақтағыштарға ұмытылады. Нәтижесінде трассаның ең осал жері ашық қалады.
  • Бөлшектерді алдын ала санамау. Трассаның сызбасын сызып, қанша бұрыш, қанша тармақтағыш, қанша жалғағыш керек екенін санап алыңыз. Көзбен шамаласаңыз, бір-екі бөлшек міндетті түрде жетпей қалады.
  • Скотчты кез келген бетке жапсыру. Шаңды не кедір-бұдыр бетте скотч ұстамайды. Бетті тазалаңыз, керек болса бұрандамен бекітіңіз.
  • Ылғалды жерге жай арна қою. IP40 сияқты дәрежедегі арна судан қорғамайды, ылғалды бөлмеге басқа шешім керек.

Бізде қазір не бар

Пластик арнаға арналған бөлшектен SPL 020003S бұрышы бар. Ол 20х12,5 мм арнаға келеді, ішкі де, сыртқы да бұрыш бола алады, бұрышы реттеледі, қорғаныс дәрежесі IP40, түсі ақ. Металл науа жағынан DKC 36182K крест тәрізді тармақтағышы бар, ол 100×50 мм науаға арналған: болаты 0,8 мм, Сендзимир әдісімен мырышталған, ішкі радиусы 100 мм, жинағында GTO жалғағыш пластиналары, бұрандалар мен сомындар бар.

200×50 мм науаға DKC-нің екі көлденең бұрышы бар. CPO 45 (36064K) трассаны 45 градусқа бұрады, CPO 90 (36004K) 90 градусқа. Екеуі де 0,8 мм болаттан жасалған, Сендзимир әдісімен мырышталған, жинағында GTO жалғағыш пластиналары мен бекіту бөлшектері бар. 36064K ашық сұр түсті. 36004K S5 Combitech табақ науасына арналған, ішкі бұрылыс радиусы 100 мм.

Негізі 300 мм науаға DKC-нің екі қақпағы бар. 38005K көлденең CPO 90 бұрышын жабады, Сендзимир жабыны бар мырышталған болаттан, ашық сұр. 38366K DL Т тәрізді тармақтағышына арналған, болаттан, ашық сұр. Екеуінің де жинағында PTCE жалғағыш пластиналары, бұрандалар мен сомындар бар.

Көбірек нұсқа — Кабельные каналы бөлімінде.

Сұрақтар мен жауаптар

Кабель арнасы мен кабель науасының айырмашылығы неде?

Кабель арнасы деп көбіне жабық пластик қорапты айтады, оны қабырғаға не еденге бекітіп, ішіне аз-маз кабель салады. Науа үлкенірек, көбіне болаттан жасалады, көп әрі ауыр кабельді ұзақ трассамен тартуға арналған. Науаны төбенің астына не қабырғаның жоғарғы жағына іледі, үстін керек болса қақпақпен жабады.

Арнаның өлшемін қалай таңдаймын?

Қанша кабель өтетінін және әрқайсысының қалыңдығын жазып алыңыз, жалпы көлемін шамалаңыз да, үстіне қор қосыңыз. Ішкі көлемнің шамамен үштен бірі бос қалғаны дұрыс. Екі өлшемнің ортасында тұрсаңыз, үлкенін алыңыз: кейін кабель қосу оңай болады.

Желі кабелі мен қуат сымын бір арнаға салуға бола ма?

Бір трассамен жүргізуге болады, бірақ бір бөлікке тығып тастамаған жөн. Ішінде бөлгіші бар арна алыңыз немесе екі бөлек арна тартыңыз. Сонда кабельдер бір-біріне тимейді, кейін жөндеу керек болса да қайсысы қайда екені анық болады.

IP40 арна жуынатын бөлмеге жарай ма?

Жоқ. IP40 бір миллиметрден үлкен қатты заттардан қорғайды, ал судан қорғамайды. Құрғақ бөлмеге бұл жеткілікті, ал ылғалы көп жерге судан қорғауы жоғары басқа шешім керек.

Бұрыш пен қақпақты басқа брендтің науасына қоюға бола ма?

Ұсынбаймыз. Өлшемі бірдей болып көрінгенімен, әр өндірушінің құлпы, пластинасы, тесіктерінің орны өзінше. Бұрыштар, тармақтағыштар және қақпақтар науаның өзімен бір сериядан болғаны дұрыс, ал артикулын өндірушінің каталогынан тексерген жөн.

Металл науаға қақпақ міндетті ме?

Міндетті емес, бірақ көп жағдайда пайдалы. Қақпақ шаңды, қоқысты, үстінен құлаған заттарды ұстайды. Әсіресе қойма мен цехта, науа адам жүретін не жүк тасылатын жердің үстінен өтсе, қақпақ қойған дұрыс. Тек түзу бөлігіне ғана емес, бұрыштар мен тармақтағыштарға да өз қақпағын алуды ұмытпаңыз.

WhatsApp