Манипулятор қалай таңдаймыз: геймпад, руль, шифтер, авиапанель және кокпит туралы гайд

«Манипулятор» деген сөз сізді шошытпасын: бұл жай ғана ойынды басқаратын құрылғы. Геймпад, руль, педаль, шифтер, ұшақ симуляторына арналған панель — бәрі осы топқа кіреді. Клавиатура мен тышқанмен де ойнауға болады, бірақ кейбір ойында олар жай ғана ыңғайсыз. Жарыста газды жартылай басу, ұшақты ақырындап қондыру, диванда жайғасып алып ойнау — бұлардың бәріне арнайы құрылғы керек.

Бұл гайд бірнеше адамға арналған: алғаш рет геймпад алғысы келетінге, симрейсингке енді кіріп жатқанға және бар жиынтығын толықтырғысы келетінге. Төменде қай параметрге қарау керегін, адамдар жиі қай жерде қателесетінін және қазір қолымызда не барын айтамыз. Ұзақ теорияға кірмейміз, тек таңдау кезінде шынымен керек нәрселер.

Таңдағанда неге қарау керек

Ең алдымен бір қарапайым сұраққа жауап беріп алыңыз: көбіне не ойнайсыз? Қалғанының бәрі осыдан шығады. Төмендегі кесте бағыт алуға көмектеседі.

Платформа және үйлесімділік

Құрылғы сіздің ПК-ңізбен, приставкаңызбен немесе телефоныңызбен жұмыс істей ме — бәрінен бұрын осыны тексеріңіз. Сипаттамада қолдау көрсетілетін платформалар тізімі болады, соған қарасаңыз жетеді. ПК-ға арналған геймпадтарда XInput пен DInput деген екі режим жиі кездеседі. Қазіргі ойындардың көбі XInput-ты түсінеді: геймпадты қостыңыз, ойын оны бірден таныды, батырмалар өз орнында тұр. DInput — ескілеу стандарт, кейбір ескі ойындар мен эмуляторлар соны сұрайды. Екеуін де қолдайтын геймпад алсаңыз, бұл туралы мүлдем ойламайсыз.

Рульде, педальда, кокпитте басқа сұрақ бар: бір брендтің бөлшегі екінші брендтікімен үйлесе ме. Кейбір бөлшектер белгілі бір өндірушінің экожүйесіне ғана арналған, кейбірі әмбебап. Мұны алдын ала біліп алсаңыз, кейін артық әуре болмайды.

Қосылу түрі: сыммен бе, сымсыз ба

Сымды қосылу ең қарапайымы: сигнал кабель арқылы келеді, байланыс үзіледі ме деп уайымдамайсыз. Сымсыз қосылу (Bluetooth немесе жеке қабылдағыш арқылы) диванда, теледидардың алдында ойнайтындарға ыңғайлы. Сымсыз құрылғыда әрекет ету радиусына қараңыз: бөлменің бір шетінен екінші шетіне дейін жетсе, болды. Ең ыңғайлысы — екі режимі де бар модель: үйде сымсыз ойнайсыз, керек кезде кабельмен қосып қоясыз.

Батырмалар және олардың орналасуы

Геймпадта батырма көп болса, оларға қосымша әрекеттерді іліп қоюға болады. Бірақ саннан гөрі орналасуы маңыздырақ: бас бармақ стиктен батырмаға оңай жете ме, курок саусақтың астында ыңғайлы тұр ма, қол жиі қолданатын батырманы іздемей таба ма. Мүмкіндік болса, қолға ұстап көріңіз — мұны суреттен түсіну қиын.

Руль: диаметрі мен пішіні

Симрейсинг рулінде алдымен диаметрге қараңыз. Үлкен обод нағыз көліктегідей сезім береді, қолды кеңірек ұстайсыз, бұрылыс жайлырақ шығады. Кішірек обод жинақылау, оны бұрау жеңілдеу, рульді тез-тез бұрау керек жарыстарда ыңғайлы. Әр адамның отыруы мен әдетіне қарай өзінікі ыңғайлы болады, сондықтан мұнда бір дұрыс жауап жоқ.

Пішіні де маңызды. Дөңгелек руль — классика: оны қай жерінен ұстасаңыз да бірдей, бұрылыста қолды ауыстыру оңай. Толық дөңгелек емес рульдер басқаша сезіледі, ободтың бір бөлігі жоқ болғандықтан экран мен аспаптар көбірек көрінеді. Қайсысы ыңғайлы екенін ойнайтын жарыстарыңызға қарап шешкен дұрыс.

Тағы бір нюанс — хаб. Кейбір рульдер базасыз, тіпті хабсыз сатылады: обод бөлек, оны базаға бекітетін бөлшек бөлек. Мұндай рульді алмас бұрын, оны өз базаңызға қалай орнататыныңызды тексеріп алыңыз.

Педальдар

Руль алсаңыз, педальды да ойлаңыз. Екі педаль, яғни газ бен тежегіш, бастауға жетеді. Үшінші педаль — ілініс — қолмен беріліс ауыстыруды ұнататындарға керек. Тежегіш педалінің қалай жасалғанына қараңыз: кейбіреуі қаншалықты терең басқаныңызды оқиды, кейбіреуі қаншалықты қатты басқаныңызды оқиды. Екіншісі нағыз көлікке жақынырақ, тежеуді аяқтың күшімен өлшеп үйренесіз.

Шифтер, қол тежегіші және тұтқа

Секвенталды шифтер — алға-артқа ғана жүретін рычаг: бір жаққа бассаңыз беріліс көтеріледі, екінші жаққа тартсаңыз түседі, бағыты баптауға байланысты. Ралли мен трек жарыстарында онымен ойнау руль астындағы қалақшаларға қарағанда қызығырақ. Қол тежегіші дрифт пен раллиде керек: бұрылыста көлікті бұрып жіберу үшін қолданылады.

Тұтқаның ұзындығын да ескеріңіз. Ұзын тұтқа рычагты өзгертеді: басуға аз күш кетеді, бірақ қол көбірек жол жүреді. Қысқа тұтқада қозғалыс қысқа әрі нақты. Кейбір өндірушілер тұтқаны бөлек сатады, сондықтан шифтердің өзін ауыстырмай-ақ сезімін өзгертуге болады.

Авиасимуляторға арналған панельдер

Ұшақ симуляторында басқару элементтері өте көп: шасси, қанат механизациясы, жарық, тежегіш және тағы басқа. Бәрін клавиатураға іліп қоюға болады, бірақ комбинацияларды жаттап жүру әуре. Бөлек панель осы мәселені шешеді: әр функцияның өз тумблері болады, қол оны өзі табады. Таңдағанда қараңыз: панельде неше тумблер бар, оларды бағдарламалауға бола ма, панель қай ұшақтың кабинасын қайталайды және қалған жабдықпен қалай жалғанады.

Датчиктер: Холл датчигі деген не

Рычагтың немесе осьтің қалпын құрылғы датчик арқылы оқиды. Қарапайым құрылғыларда көбіне потенциометр тұрады: ол ішіндегі түйісу арқылы жұмыс істейді, уақыт өте келе тозуы мүмкін. Холл датчигі магнит өрісі арқылы жұмыс істейді, бөлшектер бір-біріне тиіспейді, сондықтан ұзақ уақыт дәл істейді. Құрылғыны жиі қолдансаңыз, бұл жақсы артықшылық.

Материал және құрастыру

Пластик, металл, тері, композит — материал құрылғының қолда қалай сезілетініне де, қанша уақытқа жететініне де әсер етеді. Ободтағы тері қолға жағымды, ұзақ ойнағанда да тайғанамайды. Алюминий мен болаттан жасалған бөлшектер қатты, күш түскенде иілмейді. Инженерлік пластиктер, мысалы POM, жеңіл әрі тот баспайды. Қолға ұстағанда сықырламайтын, люфті жоқ құрылғы — жақсы белгі.

Кокпит пен бекіту

Руль базасы әлсіздеу болса, үстелге қысқышпен бекітсеңіз жетеді. Бірақ Direct Drive базасы қатты тартады: үстел шайқалады, руль жылжиды, бүкіл сезім бұзылады. Мұндайда кокпит керек — руль, педаль, шифтер бекітілетін бөлек рама. Кокпит таңдағанда үш нәрсеге қараңыз: қандай қуаттағы базаға шыдайды (оны ньютон-метрмен жазады), қай брендтердің рулі мен педальдары орнатылады және бөлмеңізде оған орын бар ма. Орын тар болса, жиналмалы кокпит іздеңіз: ойнап болған соң жинап, бір бұрышқа қоясыз.

Жиі кездесетін қателер

• Платформаны тексермеу. Геймпад әдемі, бірақ сіздің приставкаңызды танымайды — жиі болатын жағдай. Алмас бұрын қолдау тізіміне қараңыз.
• Бәрін бірден алу. Руль, педаль, шифтер, қол тежегіші, кокпит, панельдер — бәрін бір күнде жинаудың қажеті жоқ. Алдымен негізгі жиынтықпен ойнап көріңіз, сонда нақты не жетпей тұрғанын түсінесіз.
• Бекітуді ұмыту. Күшті руль базасын жеңіл үстелге қойып, кейін ол шайқалғанына ренжу. Базаның күшіне сай тірек ойлаңыз.
• Үйлесімділікті тексермеу. Обод бір брендтікі, база екіншісінікі, арасындағы бекіткіш үшіншісінікі болуы мүмкін. Бөлшектер бір-біріне келетінін алдын ала біліп алыңыз.
• Тек цифрға қарау. Көп батырма, үлкен диаметр, ұзын рычаг әрдайым жақсы дегенді білдірмейді. Ең маңыздысы — сізге ыңғайлы болуы.
• Орынды есептемеу. Кокпит пен педальдар біраз жер алады. Алдымен бөлмені өлшеп алыңыз.
• Баптауды елемеу. Көп құрылғының өз бағдарламасы немесе ойын ішінде баптаулары бар. Сезімталдықты, өлі аймақты, батырмаларды өзіңізге бейімдеп алсаңыз, сол құрылғы мүлдем басқаша сезіледі.

Осы қателердің көбі бір нәрседен шығады: құрылғыны бөлек зат ретінде таңдайды, ал ол үлкен жиынтықтың бір бөлігі. Сатып алмас бұрын бәрі бір-бірімен қалай жұмыс істейтінін елестетіп көріңіз.

Қазір бізде не бар

Симрейсингке қазір екі руль бар, екеуі де SIMAGIC, екеуі де терімен қапталған. P-325C — C пішінді, диаметрі 325 мм, шоссе жарыстарына да, раллиге де келеді. P-330R — дөңгелек, ободы 330 мм, бұл нағыз көлік рулінің өлшеміне сай. Ол хабсыз келеді, сондықтан базаңызға қалай бекітетініңізді алдын ала ойластырыңыз.

SIMAGIC секвенталды шифтері мен қол тежегішіне P-Q1-P ұзын тұтқасы бар: ұзындығы 120 мм, POM-нан жасалған, тот баспайды. Ұзын тұтқамен беріліс ауыстыруға аз күш кетеді, ал жүрісі айқынырақ сезіледі. Мұның бәрін бекітетін орын керек болса, LORGAR FLEX RAF1 кокпиті бар: жиналмалы, рамасы болаттан, алюминий элементтері бар, 12 Нм-ге дейінгі Direct Drive базаларына есептелген. Оған Logitech, Thrustmaster, Fanatec, Moza және басқа белгілі брендтердің рулі мен педальдары орнатылады.

Виртуал ұшқыштарға MOZA MTLP (AS009) панелі бар: F/A-18 жойғыш ұшағының қону панелінің орналасуын қайталайды, 25 бағдарламаланатын тумблері бар, тежегіш пен ілмек рычагтарында Холл датчиктері тұр. Корпусы композиттен, тежегіш рычагы алюминий қорытпасынан жасалған, басқа модульдермен жалғанады. Ал күнделікті ойынға Defender Crusher геймпады бар: сыммен де, сымсыз да, Bluetooth арқылы да қосылады, ПК-да (DInput пен XInput), Android 3.2 және одан жоғары нұсқада, PlayStation 3-те жұмыс істейді. Батырмасы 17, әрекет ету радиусы 10 метрге дейін, түсі қара.

Көбірек нұсқа — Манипуляторы бөлімінде.

Сұрақ-жауап

Геймпад па, руль ма — қайсысынан бастаған дұрыс?

Әр түрлі жанрда ойнасаңыз, геймпадтан бастаңыз: ол көп ойынға келеді, орын алмайды, кез келген жерде ойнайсыз. Жарыс симуляторына шындап кіріскіңіз келсе, руль мен педальдан бастаңыз. Шифтер, қол тежегіші, кокпит сияқты қосымшаларды кейін, не жетпей тұрғанын түсінгенде қосасыз.

Геймпадты ПК-ға қостым, бірақ ойын оны көрмейді. Не істеу керек?

Алдымен ойынның қай режимді күтетінін тексеріңіз: қазіргі ойындардың көбі XInput-пен жұмыс істейді, ескілері DInput сұрауы мүмкін. Геймпадта режим ауыстыру мүмкіндігі болса, соны ауыстырып көріңіз. Сымсыз қосылып тұрсаңыз, кабельмен қосып көріңіз: мәселенің қай жерде екенін тез түсінесіз.

Кокпит міндетті ме?

Жоқ, бірақ базаңыз күшті болса, онсыз қиын. Әлсіздеу руль үстелге қысқышпен жақсы бекітіледі. Direct Drive базасы үстелді шайқалта бастаса, кокпит туралы ойлайтын уақыт келді. Орын аз болса, жиналмалы нұсқасын қарастырыңыз.

Хабсыз руль деген не?

Бұл тек обод: оны руль базасына бекітетін бөлшек жиынтықта жоқ. Мұндай рульді әдетте бар жабдығына жаңа обод қосқысы келетіндер алады. Алмас бұрын, ободты өз базаңызға қандай бөлшек арқылы бекітетініңізді анықтап алыңыз.

Холл датчигі шынымен керек пе?

Керек нәрсе емес, бірақ пайдалы. Холл датчигі түйісусіз жұмыс істейді, сондықтан уақыт өте келе тозып, дәлдігін жоғалтуы азырақ. Рычагты, педальды, тумблерді күнде қолдансаңыз, бұл айырмашылық біраз уақыттан кейін байқалады.

Шифтерге ұзын тұтқа кімге керек?

Беріліс ауыстыруға аз күш жұмсағысы келетіндерге және рычагтың жүрісін анығырақ сезгісі келетіндерге. Ұзын тұтқа рычагты өзгертеді, сондықтан сол шифтер басқаша сезіледі. Қысқа, нақты қозғалысты ұнатсаңыз, стандарт тұтқа да жақсы.