Қуат кабелін қалай таңдау керек: C5, C7, C13 деген не және қайсысы сізге керек
Ноутбук зарядтағышына, мониторға не принтерге кабель керек болса, көп адам дүкенде «қандай ұшы бар?» деген сұрақтан тосылып қалады. Бұл гайдта ұштың түрін, ұзындықты және сымның жуандығын қалай тексеру керегін қарапайым тілмен айтамыз.
Үйде немесе кеңседе қуат кабелі жоғалып кетеді, итіңіз тістеп тастайды, не көшкенде бір қорапта қалып қояды. Мұндай жағдай кез келген адамның басынан өтеді. Ноутбук зарядтағышы бар, бірақ оны розеткаға қосатын сымы жоқ. Монитор тұр, ал оны жалғайтын кабель табылмайды. Дүкенге келіп «маған қуат кабелі керек» дейсіз, сатушы «қандай ұшы бар?» деп сұрайды. Көп адам дәл осы жерде тосылып қалады.
Бұл гайд сондай сәтке арналған. Техникаға жақын емес адам да оқып шығып, өзіне қандай кабель керек екенін бес минутта анықтай алатындай етіп жазуға тырыстық. Кабель ұсақ нәрсе сияқты көрінеді, бірақ қате таңдасаңыз, ол не құрылғыға сыймайды, не жұмыс істеп тұрып қызып, тез бүлінеді. Сондықтан бірнеше негізгі нәрсені білгеннің артықтығы жоқ. Төменде ұштың түрін, контакт санын, ұзындықты, сымның жуандығын қалай тексеру керегін, адамдар жиі жасайтын қателерді талдаймыз. Соңында қысқа сұрақ-жауап бар.
Таңдағанда неге қарау керек
Қуат кабелінің бір ұшы — розеткаға қосылатын аша, екінші ұшы — құрылғыға кіретін коннектор. Аша жағынан әдетте сұрақ туа бермейді, ең бастысы — екінші ұшы. Соны дұрыс таңдасаңыз, жұмыстың жартысы бітті деп есептей беріңіз. Қалған параметрлер кабельдің қаншалықты ыңғайлы әрі ұзақ қызмет ететініне әсер етеді.
Ұшының түрі: C5, C7, C13
Құрылғыға кіретін ұштардың халықаралық стандарттағы атауы әріп пен саннан тұрады. Дүкенде, сайтта, қорапта дәл осы белгілер жазылады, сондықтан оларды бір рет түсініп алған жақсы. Тұрмыста ең жиі кездесетіні — төмендегілер.
| Ұшы | Сыртқы түрі | Контакт саны | Көбіне қайда кездеседі |
|---|---|---|---|
| C5 | Үш дөңгелек бөліктен тұрады, көп адам «Микки Маус» деп атайды | 3 | Ноутбук зарядтағыштары, кейбір шағын техника |
| C7 | Сегіз санына ұқсайды, екі дөңгелек бөліктен тұрады | 2 | Ноутбук зарядтағыштары, аудио және бейне техника |
| C13 | Ірілеу, бір жағы қиғаш, трапецияға ұқсайды | 3 | Жүйелік блок, монитор, принтер |
| C14 | C13-тің жұбы, ол кіретін ұяның пішінінде | 3 | Құрылғының өзіндегі ұя немесе жалғағыш кабельдің екінші ұшы |
Ең оңай жолы — құрылғыдағы ұяны телефонмен суретке түсіріп алу. Сосын суретті кестемен салыстырасыз немесе дүкенде сатушыға көрсетесіз. Ұштардың пішіні бір-біріне онша ұқсамайды, бірақ көзбен шамалап «осы сияқты» деп алғаннан гөрі сурет әлдеқайда сенімді.
Контакт саны және жерге тұйықтау
C5 пен C13-те үш контакт бар, үшіншісі — жерге тұйықтау. C7-де екі контакт қана. Мұның бәрі ұштың пішініне ғана қатысты емес: үш контактілі ұяға екі контактілі ұш сыймайды, екі контактілі ұяға үш контактілі ұш та кірмейді. Яғни «қалай да тығып көрейін» деген әдіс бұл жерде жүрмейді, оның үстіне ұяны бүлдіріп алуыңыз мүмкін.
Ескі кабеліңіз үш контактілі болса, жаңасын да үш контактілі алыңыз. Құрылғыны жасаған компания тұйықтауды бекер қоймаған, оны айналып өтудің қажеті жоқ.
Ұзындығы
Қуат кабельдері көбіне бір метр мен бір жарым метрдің аралығында болады. Үстел үстіндегі ноутбукқа немесе үстел астындағы жүйелік блокқа бұл әдетте жетеді. Таңдамас бұрын розеткадан құрылғыға дейінгі қашықтықты рулеткамен өлшеп, үстіне азғантай қор қосыңыз. Кабель тартылып тұрмауы керек, бірақ еденде шұбатылып жатуы да артық.
Тым ұзын кабель алып, артығын орап байлап қою да жақсы идея емес. Тығыз оралған сым жылуды нашар шығарады, әсіресе қуаты көп құрылғыда. Сондықтан «ұзынырағы жақсы» деп ойламаңыз, керегін ғана алыңыз.
Сымның жуандығы мен материалы
Кабельдің ішінде бірнеше жілік болады, олардың жуандығы мен материалы кабельдің қанша жүктеме көтеретінін анықтайды. Жүйелік блок, принтер сияқты қуаты көбірек техникаға жілігі жуандау кабель алған дұрыс. Ноутбук зарядтағышы мен шағын аудио техникаға мұндай қор әдетте керек емес.
Жіліктің неден жасалғаны да маңызды. Сипаттамада таза мыс деп жазылса, бұл жақсы белгі: мыс тоқты жақсы өткізеді, аз қызады. Сипаттамада материал туралы ештеңе жазылмаса, сатушыдан сұраңыз. Ал қолға алғанда кабель тым жеңіл, тым жіңішке, оңай мыжылатын сияқты көрінсе, ойланып көргеніңіз жөн.
Кернеу
Кабель үйдегі розетканың кернеуіне есептелген болуы керек. Сипаттамада бұл көбіне 220 В деп жазылады. Үйде қолданылатын қарапайым кабельдердің бәрінде бұл көрсеткіш бірдей дерлік, бірақ бір қарап қойсаңыз артық болмайды.
Ашасы мен қабығы
Розетка жағындағы ашаға да көз салыңыз: ол розеткаға еркін кіріп, бірақ сонда да босап тұрмауы керек. Аша мен ұштың сымға жалғанатын жері — ең осал тұс, кабель көбіне сол жерден сынады. Ол жерді қалың, иілгіш қабық бекітіп тұрғаны жақсы.
Сыртқы қабық тым қатты болмағаны дұрыс, әйтпесе үстел артында бұрып қою қиын болады. Түсі — талғамның ісі: көп кабель қара болып келеді, үстел астында көзге түспейді.
Қай жерде қолданасыз
Кабельді қайда қолданатыныңыз да таңдауға әсер етеді. Үйде бір орында тұратын жүйелік блоктың кабелі жылдар бойы қозғалмай жатады, оған ұзындық пен жуандық маңыздырақ. Ал ноутбук зарядтағышы күн сайын сөмкеге салынып, қайта шығарылады, сондықтан оның кабелі иілгіш, ашасы мықты болғаны жөн.
Кеңседе бірнеше құрылғы көбіне бір ұзартқышқа қосылады. Кабельдерді шатастырмас үшін әр ұшына кішкене жазу жапсырып қойыңыз: «монитор», «принтер», «блок». Жөндеу кезінде не көшкенде көп уақыт үнемдейсіз.
Үйде мысық не күшік болса, кабельдерді еденде қалдырмай, үстелдің артымен немесе арнайы қорапша арқылы өткізіңіз. Жануарлар сым тістегенді жақсы көреді, ал тістелген кабельді бірден ауыстыру керек.
Қысқа тексеру тізімі
- Құрылғыдағы ұяның суретін түсіріп, ұштың түрін анықтаңыз.
- Контакт санын тексеріңіз: екеу ме, әлде үшеу ме.
- Розеткадан құрылғыға дейінгі қашықтықты өлшеңіз.
- Құрылғы қаншалықты қуат тұтынатынын ойлап, жіліктің жуандығына қараңыз.
- Сипаттамадағы кернеу мен материалды тексеріңіз.
Жиі кездесетін қателер
Кабель таңдағанда адамдар қайта-қайта жасайтын бірнеше қате бар. Бәрі ұсақ көрінеді, бірақ олардың кесірінен дүкенге екінші рет баруға тура келеді, кейде құрылғы да бүлінеді.
- Ұшын жадында сақтап алу. «Дөңгелек сияқты еді» деген сипаттамамен дұрыс кабель табу қиын. Ұяның суретін түсіріп алыңыз, екі секундтық шаруа.
- C5 пен C7-ні шатастыру. Екеуі де ноутбук зарядтағыштарында кездеседі, екеуі де шағын. Бірақ біреуінде үш контакт, екіншісінде екеу, бір-бірінің орнына жүрмейді.
- C13 пен C14-ті шатастыру. C13 — құрылғыға кигізілетін ұш, C14 ұяның пішінінде жасалған. Мониторды жүйелік блокқа жалғайтын кабельде екеуі де болады, ал розеткаға қосылатын кабельде құрылғы жағында тек C13 тұрады.
- Ұзындықты өлшемеу. Тым қысқа кабель тартылып тұрып, ұяны бүлдіреді, ал тым ұзыны оралып жатып қызады.
- Жамалған ескі кабельді пайдалана беру. Қабығы жарылған, таспамен оралған сымды ауыстырған дұрыс. Жаңа кабельге ауыстыру оңай, ал бүлінген сымның кесірінен болатын қиындық әлдеқайда көп.
- Кабельді жиһаздың астына қысып қою. Үстелдің аяғы не диванның астында қысылып қалған сым іштей бүлінеді, ал сырттан бұл байқалмайды.
- Ашаны сымынан тартып суыру. Кабельдің тез сынуының ең жиі себебі осы. Ашаның өзін ұстап суырыңыз.
Бізде қазір не бар
C7 ұшты кабельдің бізде екі нұсқасы бар, екеуі де iPower брендінікі. Екеуінің де ұзындығы 1,5 м, 220 В кернеуге есептелген, ноутбук зарядтағыштары мен аудио-бейне техникада қолданылады. Біреуінің сипаттамасында екі контактілі ұш пен қара түс нақты көрсетілген.
C5 ұшты кабель де екі нұсқада бар, бұлар да iPower. Ұзындығы 1,5 м, 220 В кернеуге есептелген, ноутбук зарядтағыштары мен аудио-бейне техникаға арналған. Біреуінің сипаттамасында үш контактілі ұш деп жазылған.
Жүйелік блок пен мониторға арналған екі кабель бар. C13-C14 кабелі мониторды жүйелік блоктың қуат блогына жалғауға арналған, 220 В кернеуге есептелген. C13 кабелінің ұзындығы 1,2 м, жіліктері таза мыстан, жуандығы 1,5 мм; ол жүйелік блокты, принтерді, факсты және басқа құрылғыларды қосуға қолданылады.
Көбірек нұсқа — Кабели питания бөлімінде.
Сұрақтар мен жауаптар
Ноутбугыма C5 керек пе, әлде C7 ме?
Зарядтағыштың өзіне қараңыз: розеткадан келетін кабель кіретін ұяда үш дөңгелек тесік болса — C5, сегіз санына ұқсас екі тесік болса — C7. Мұны ноутбуктың моделі емес, дәл осы ұяның пішіні шешеді. Бір брендтің әр түрлі ноутбуктарында әртүрлі ұш кездесуі әбден мүмкін.
Брендтің «өз» кабелін іздеу керек пе?
Ұштар стандарт бойынша жасалады, сондықтан ұштың түрі мен кернеуі сәйкес келсе, басқа өндірушінің кабелі де жарай береді. Зарядтағыштағы C5 ұяға кез келген C5 кабель кіреді. Ең бастысы — сымның сапасы мен ашаның мықтылығы.
C13-C14 кабелі не үшін керек?
Ол мониторды розеткаға емес, жүйелік блоктың қуат блогына жалғауға арналған. Мұндай қосылыс үшін қуат блогында сәйкес шығыс болуы керек, сондықтан алдымен блоктың артын қарап шығыңыз. Онда тек бір ұя болса, бұл кабель сізге жарамайды, қарапайым C13 кабель керек.
Монитор мен жүйелік блокқа бірдей кабель жарай ма?
Көп монитор мен жүйелік блокта C13 ұшын қабылдайтын бірдей ұя тұрады, сондықтан бір типті кабель екеуіне де жарай береді. Бірақ барлық мониторда олай емес: кейбіреуі сыртқы адаптер арқылы қосылады. Сондықтан бұл жолы да ұяның суретін түсіріп алған дұрыс.
Кабель қызып тұрса не істеу керек?
Жұмыс кезінде кабель сәл жылы болуы мүмкін, бірақ қолға ыстық болса, оны бірден ажыратып, басқасына ауыстырыңыз. Жіліктің тым жіңішке болуы, қабықтың бүлінуі немесе сымның тығыз оралып жатуы себеп болуы мүмкін. Мұндай кабельді «уақытша» деп пайдалана бермеңіз.
Атауында OEM деп тұрса, бұл нені білдіреді?
Әдетте мұндай тауар брендтің әдемі қорабынсыз, қарапайым қаптамамен келеді. Кабельдің ұзындығы, ұшы, контакт саны сияқты сипаттамалары тауардың сипаттамасында бөлек жазылады, таңдағанда соларға қараңыз.
