Серверге бөлшек қалай таңдаймыз: салқындату, дискілер, кеңейту карталары

Сервер үйдегі компьютер емес, оған кез келген бөлшек келе бермейді. Вентилятор сынып қалады, қосымша диск керек болады, жаңа желі картасын орнату қажет болады. Осындайда көп адам ең ұқсас бөлшекті алады, ал ол кейін корпусқа сыймай қалады. Бұл гайд серверді өзі күтіп ұстайтын әкімшілерге, шағын компаниядағы IT-маманға және серверді жөндейтін не жаңартатын шеберге арналған. Процессор мен жад туралы айтпаймыз. Әңгіме көбіне ұмыт қалатын ұсақ, бірақ маңызды бөлшектер туралы: вентиляторлар, радиаторлар, райзер карталар, бэкплейндер және диск салазкалары.

Бұлардың бәріне ортақ бір нәрсе бар: олар белгілі бір платформаға жасалады. Сондықтан серверде «жалпы жақсы бөлшек» деген ұғым онша жұмыс істемейді. Жақсысы — дәл сіздің серверге келетіні. Соны қалай тексеретінін төменде ретімен түсіндіреміз.

Таңдағанда неге қарау керек

Алдымен сервердің нақты моделін біліп алыңыз

Бәрі осыдан басталады. Корпустың алдында не артында, кейде қақпағының ішінде жапсырма болады. Онда өндіруші, модель және сериялық нөмір жазылған. Dell серверлерінде бұл Service Tag деп аталады, Lenovo-да Machine Type көрсетіледі, Supermicro-да корпус пен аналық платаның модельдері бөлек жазылады. Осы деректерді таппай тұрып іздеуді бастамаңыз. Тіпті бір сериядағы екі модельге бір бөлшек келмеуі мүмкін. Мысалы, атауының соңындағы V2 деген белгінің өзі ішкі құрылымның мүлде басқа екенін білдіруі мүмкін.

Екінші қадам — бөлшектің артикулы, яғни part number. Ескі бөлшекті шығарып алсаңыз, үстінде әдетте артикулы жазылып тұрады. Сол нөмірмен іздеген ең сенімді: атауы ұқсас бөлшек көп, ал артикул біреу-ақ. Ескі бөлшек жоқ болса, сервердің техникалық құжаттамасын ашыңыз. Онда ауыстырылатын бөлшектердің тізімі мен артикулдары әдетте бөлек кестеде беріледі.

Корпус биіктігі мен форм-фактор

Стойкаға орнатылатын серверлердің биіктігі юнитпен өлшенеді: 1U, 2U, 4U. Бұл тек корпустың өлшемі емес, ішіндегі бөлшектердің бәріне әсер етеді. 1U корпуста орын өте тар. Радиатор аласа болуы керек, кеңейту карталары тік тұрмайды, райзер арқылы көлденең жатады, ал вентиляторлар кішкене әрі өте жылдам айналады. 2U серверге арналған радиатор 1U корпустың қақпағын жаптырмайды, ал 1U-ға арналған райзер 2U корпусқа бекімей қалуы мүмкін.

Сондықтан сипаттамадан 1U не 2U деген белгіні міндетті түрде іздеңіз. Ол жазылмаса, бөлшек келетін корпустардың тізімін қараңыз. Тізімде сіздің корпус жоқ болса, тәуекел етпеген дұрыс.

Вентиляторлар: өлшемі, айналымы, қосылуы

Серверлік вентилятор кәдімгі компьютердегіден мүлде бөлек. Кішкене болса да, өте жылдам айналады, сондықтан қатты шулайды. Серверлік бөлмеде бұл қалыпты жағдай. Таңдағанда мыналарды салыстырыңыз:

• Өлшемі. Ені, биіктігі және қалыңдығы миллиметрмен көрсетіледі. 40×40 мм вентиляторлардың қалыңдығы әртүрлі болады, ал корпустағы орын бір нақты қалыңдыққа есептелген.
• Айналым жылдамдығы мен тоқ. Аналық плата вентиляторды белгілі бір тоққа есептеп басқарады. Тым әлсіз вентилятор ауаны жеткілікті айдамайды. Тоғы әлдеқайда жоғары болса, плата оны дұрыс басқармай қалуы мүмкін.
• Коннектор мен кабель ұзындығы. Кейбір серверлерде вентилятор платаға сыммен емес, арнайы ұяға салынатын модуль арқылы қосылады.
• Келетін корпустардың тізімі. Ең сенімді белгі — өндірушінің өзі көрсеткен корпус модельдері.

Шу деңгейіне де қараңыз, бірақ оны басты өлшем етпеңіз. Сервердегі вентилятордың негізгі жұмысы — жылуды шығару. Тыныш, бірақ әлсіз вентилятор қойсаңыз, сервер жүктеме кезінде қызып кетеді. Сонда ол жиілігін түсіреді не өзін-өзі өшіреді. Бір вентилятор сынса, оның көршілерін де қарап шығыңыз. Олар бір уақытта орнатылған болса, тозуы да шамамен бірдей болуы мүмкін.

Радиаторлар және процессор сокеті

Процессор радиаторын таңдағанда үш нәрсе маңызды: сокет, корпус биіктігі және ауа ағынының бағыты. Сокет — процессор орнатылатын ұя. Intel Xeon Scalable-дың әр буыны өз сокетімен жұмыс істейді. Бекіту тесіктерінің арақашықтығы мен қысу механизмі де сокетке байланысты. Басқа сокетке арналған радиаторды бұрандамен бекіте алмайсыз.

Брендтік серверлерде радиатор көбіне нақты бір модельге жасалады және корпус ішіндегі ауа бағыттағышпен бірге жұмыс істейді. Сондықтан «сокеті бәрібір сәйкес қой» деп басқа модельдің радиаторын қоюға асықпаңыз, биіктігі не пішіні өзгеше болуы мүмкін. Кейбір серверлерге процессордың қуатына қарай стандартты және өнімділігі жоғары радиаторлар бөлек шығарылады. Қайсысы керек екенін сервердің құжаттамасынан тексеріңіз.

Радиаторды ауыстырғанда термопастаны ұмытпаңыз. Ескі пастаны тазалап, жаңасын жұқа қабатпен жағу керек. Бұрандаларды бірден толық тартпаңыз, айқастыра отырып біртіндеп бекітіңіз. Сонда радиатор процессорға тегіс жатады.

Дискілер: бэкплейн, корзина және салазкалар

Бэкплейн — дискілер алдыңғы панельден тікелей қосылатын плата. Ол дискілерді контроллермен байланыстырады және оларды серверді өшірмей ауыстыруға (hot-swap) мүмкіндік береді. Бэкплейн таңдағанда мыналарды тексеріңіз:

• диск форматы: 2.5 дюйм не 3.5 дюйм;
• диск саны: бэкплейн неше орынға есептелген;
• интерфейс: SAS/SATA не NVMe, бұлар бір-бірінің орнына жүрмейді;
• сервер моделі және бэкплейн сол модельдің қай конфигурациясына арналған.

Әдетте SAS бэкплейнге SATA дискілерін де қосуға болады. Ал SATA ғана қолдайтын жүйеге SAS диск қосылмайды. Мұны контроллер мен бэкплейннің құжаттамасынан нақтылап алыңыз. Бэкплейн дискілерді өзі басқармайтынын да ескеріңіз, ол тек қосылыс береді. Дискілерді контроллер басқарады, сондықтан контроллер де сол интерфейсті қолдауы керек.

Салазкалар, яғни диск жақтаулары, ұсақ нәрсе сияқты көрінеді, бірақ оларсыз диск корзинада тұрмайды. Корзина 3.5 дюймдік, ал SSD 2.5 дюймдік болса, переходник-салазка көмектеседі. Тағы бір ескерту: әр өндірушінің салазкасы өз корзинасына жасалады. Басқа сервердің салазкасы ұяға кірмеуі не ілгегі ілінбеуі мүмкін.

Кеңейту: райзер карталар мен PCIe

Райзер карта аналық платадағы ұяның бағытын бұрады. Сонда кеңейту картасы (желі картасы, RAID контроллер, NVMe адаптер) корпусқа сыятындай болып орналасады. Мұнда мыналарға қарайсыз:

• PCIe нұсқасы. 3.0, 4.0, 5.0 — әр жаңа буында өткізу қабілеті шамамен екі есе артады. Жаңа нұсқадағы райзер ескі карталармен де әдетте жұмыс істейді, бірақ жылдамдық баяу буынның деңгейінде қалады.
• Жолдар саны. x16, x8, x4 деген белгі картаға неше жол бөлінетінін көрсетеді. Қуатты желі картасы не NVMe адаптер өз жылдамдығын x16 ұяда толық ашады.
• Ұялар саны және қай жаққа арналғаны. Райзер корпустың оң не сол жағына арналуы мүмкін, оның атауында көбіне осы туралы белгі болады.
• Корпус биіктігі. 1U және 2U райзерлері әртүрлі болады.

Тексеруге арналған қысқа кесте

Жиі кездесетін қателіктер

1. Тек атауымен іздеу. «Supermicro вентиляторы» не «Dell радиаторы» деген іздеу ондаған әртүрлі бөлшек шығарады. Артикулсыз іздеу көбіне қате тапсырысқа әкеледі.
2. Корпус биіктігін ескермеу. 2U серверге арналған бөлшекті 1U корпусқа сыйғызуға тырысу — ең жиі кездесетін жағдай. Қақпақ жабылмайды не карта ұяға тіке кірмейді.
3. Тынышырақ вентилятор іздеу. Шуды азайту үшін әлсіз вентилятор қою серверді қыздырады. Сервер шулы бөлмеде тұрса, мәселені вентилятормен емес, орналасқан жерімен шешкен дұрыс.
4. Интерфейстерді шатастыру. NVMe мен SAS/SATA бэкплейндері сырттай ұқсас болуы мүмкін, бірақ бір-бірінің орнына жүрмейді. Контроллерді де тексеру керек.
5. Сокет сәйкес болса, бәрі сәйкес деп ойлау. Сокет бір болса да, радиатордың биіктігі, пішіні не ауа бағыттағышқа сыюы өзгеше болуы мүмкін.
6. Ескі бөлшекті тексермей лақтырып жіберу. Ескі бөлшектегі артикул мен жапсырма — ең жақсы анықтама. Жаңасы келіп, орнына қойылғанша оны сақтай тұрыңыз.
7. Ұсақ-түйекті ұмыту. Термопаста, бұрандалар, кабельдер, салазкалар бөлшекпен бірге келмеуі мүмкін. Жиынтығында не барын алдын ала біліп алыңыз.

Қазір бізде не бар

Салқындату жағынан бірнеше бөлшек бар. Supermicro FAN-0154L4 вентиляторының өлшемі 40×40×28 мм, айналымы минутына 22500, тоғы 1.05 А, шу деңгейі 61 дБА. Ол 113MFTS, CSE-801LTS және CSE-813MFTS корпустарына келеді. Dell 412-AAYT радиаторы — Dell PowerEdge R550 және R750XS серверлеріне арналған Standard Heatsink. Supermicro SNK-P0087P — Intel Xeon Scalable процессорлары бар, LGA4677 және LGA4710 сокетті серверлік платформаларға арналған радиатор.

Дискілер мен кеңейтуге арналған бөлшектер де бар. Lenovo ThinkSystem SR650 V2/SR665 бэкплейн жиынтығы (4XH7A60930) сегіз 2.5 дюймдік SAS/SATA дискіге есептелген. Chenbro SK41203 металл салазкасы Acer Altos BrainSphere серверлеріне арналған. Ол 3.5 дюймдік отыққа бір не екі 2.5 дюймдік дискіні орнатуға мүмкіндік береді. SECC болаттан жасалған, ішінде электроника жоқ.

Supermicro RSC-DR-6G4 райзер картасы 1U корпусқа арналған, онда бір PCIe 4.0 x16 ұясы бар. Тар корпусқа толық жылдамдықты кеңейту картасын орнату керек болғанда дәл осындай райзер қолданылады.

Көбірек нұсқа — Комплектующие для серверов бөлімінде.

Сұрақтар мен жауаптар

Серверге басқа өндірушінің вентиляторын қоюға бола ма?

Өлшемі, коннекторы және тоғы сәйкес келсе, техникалық тұрғыдан кейде болады. Бірақ сервер вентиляторды өз параметрлеріне қарап бақылайды. Айналымы өзгеше болса, жүйе қате беруі не вентиляторларды толық қуатқа қосып қоюы мүмкін. Ең сенімдісі — өндіруші көрсеткен корпустарға арналған вентилятор.

Радиаторды ауыстырғанда термопаста керек пе?

Иә, міндетті түрде. Ескі пастаны процессордан да, радиатордың табанынан да толық тазалап, жаңасын жұқа қабатпен жағыңыз. Жаңа радиаторда пастаның қабаты бұрыннан жағылған болса, оны тазаламай-ақ қолдануға болады.

2.5 дюймдік SSD-ні 3.5 дюймдік корзинаға қалай орнатамын?

Ол үшін переходник-салазка керек. Ол 2.5 дюймдік дискіні 3.5 дюймдік отықтың өлшеміне келтіреді. Салазка сіздің корзинаңызға арналғанына көз жеткізіңіз: әр өндірушінің бекітпесі өзгеше болады.

PCIe 4.0 райзерге PCIe 3.0 картасы келе ме?

Әдетте иә, PCIe нұсқалары кері үйлесімді. Тек жылдамдық екеуінің баяуының деңгейінде қалады. Райзердің корпус биіктігіне және аналық платаңызға сәйкес келетінін бөлек тексеріңіз.

Бэкплейнді ауыстырғанда контроллерді де ауыстыру керек пе?

Интерфейс өзгермесе, мысалы бұрынғыдай SAS/SATA болса, көбіне керек емес. Ал SAS/SATA-дан NVMe-ге көшсеңіз не диск санын көбейтсеңіз, контроллер не кабельдер жаңа конфигурацияны қолдай ма, соны тексеріңіз. Бұл ақпарат сервердің құжаттамасында конфигурациялар бойынша беріледі.

Бөлшектің сәйкестігін қайдан тексеремін?

Ең жақсы дереккөз — өндірушінің сервер моделіне арналған құжаттамасы мен ауыстырылатын бөлшектер тізімі. Одан кейінгісі — ескі бөлшектің үстіндегі артикул. Бізде бөлшектің сипаттамасында келетін модельдер мен корпустар жазылса, соны сервердің жапсырмасымен салыстырыңыз.