Серверлік қатты дискіні қалай таңдауға болады: HDD, SATA SSD және NVMe арасындағы айырма

Серверге диск таңдағанда көлемге ғана қарау жетпейді. Интерфейс, форм-фактор, ресурс, жазу технологиясы, сектор форматы, қуат өшкендегі қорғаныс: осының бәрін бір жерге жинап, қарапайым тілмен түсіндірдік.
Серверге диск таңдау үйдегі компьютерге диск алумен бірдей емес. Үйдегі ноутбук күніне бірнеше сағат істейді, ал сервер тәулік бойы тоқтамайды: деректер базасына жазады, бэкап сақтайды, виртуалды машиналарды ұстап тұрады, файл таратады. Сондықтан тек көлемге қарап ала салсаң, кейін мәселе көп шығады: массив баяулайды, диск ойлағаннан ерте тозады, не серверге мүлде сыймай қалады.
Бұл гайд шағын кеңсеге сервер жинап жатқандарға, жүйелік әкімшілерге және өз жобасына сақтау жүйесін ойластырып жүргендерге арналған. Қай параметр не үшін керек, қай жерде үнемдеуге болады, қай жерде болмайды, соны ретімен айтып шығамыз.
Таңдағанда неге қарау керек
Алдымен дискіге қандай жұмыс жүктейтініңізді анықтап алыңыз. Бір диск апта бойы бэкап жинап жатады, енді бірі секунд сайын кішкентай сұраныстарды өңдейді. Бұл екеуіне бір диск бірдей сай келмейді. Төмендегі параметрлерді осы сұрақпен қатар қараған дұрыс.
HDD ме, SSD ме
Қатты дискінің (HDD) ішінде айналатын пластиналар мен оқу басы бар. Оның басты күші көлемде: үлкен қойманы жинау HDD-мен оңайырақ. Ал SSD-де қозғалатын бөлшек жоқ, сондықтан кездейсоқ сұраныстарға әлдеқайда жылдам жауап береді. Деректер базасы, виртуалды машиналар, кэш, жүйелік диск үшін SSD қолайлы. Архив, бэкап, бейнебақылау жазбасы, файл қоймасы сияқты орын көп керек, бірақ жылдамдық соншалық маңызды емес жерде HDD әлі де жақсы шешім. Көп серверде екеуі қатар тұрады: белсенді деректер SSD-де, сирек ашылатын деректер HDD-де.
| Түрі | Интерфейс | Күшті жағы | Әлсіз жағы | Қайда қолайлы |
|---|---|---|---|---|
| HDD | SATA немесе SAS | Үлкен көлем | Кездейсоқ сұраныстарда баяу | Архив, бэкап, файл қоймасы |
| SATA SSD | SATA | Кез келген серверге оңай қосылады | Интерфейс жылдамдығы шектеулі | Жүйелік диск, кэш, жеңіл базалар |
| NVMe SSD | PCIe (U.2 және басқа) | Ең жоғары жылдамдық, төмен кідіріс | Платформа қолдауы керек | Ауыр базалар, виртуализация |
Интерфейс: SATA, SAS, NVMe
SATA 6 Гбит/с ең кең тараған интерфейс, оны кез келген дерлік сервер мен контроллер түсінеді. Бірақ оның өткізу қабілеті шектеулі, сондықтан SATA SSD ретті оқуда шамамен 500-550 МБ/с маңайында тоқтайды. Біздегі SATA SSD-лердің сипаттамасында да дәл осындай сандар тұр.
SAS негізінен корпоративтік контроллерлер мен сақтау жүйелерінде кездеседі. Бір нәрсені есте ұстаңыз: SAS дискіні SATA контроллеріне қоса алмайсыз, ал SAS контроллер көбіне SATA дискіні түсінеді. Таңдамас бұрын серверіңіздегі контроллердің түрін біліп алыңыз.
NVMe дискілер PCIe шинасына тікелей қосылады, сондықтан SATA-ның шегі оларға кедергі емес. PCIe 5.0 x4 буыны ретті оқуда секундына он мың мегабайттан асатын жылдамдыққа жол ашады. Бірақ мұндай дискіні сервердің өзі, артқы панелі (backplane) және кабельдері қолдауы керек. Жаңа буынды дискіні ескірек платформаға қойсаңыз, ол көбіне жұмыс істейді, бірақ платформа мүмкіндік беретін жылдамдықпен ғана.
Форм-фактор және қалыңдық
3,5 дюймдік форм-фактор негізінен үлкен көлемді HDD-ге тән. 2,5 дюймдік форм-фактор SSD-де және кейбір HDD-де кездеседі, бірақ мұнда қалыңдыққа да қарау керек: 7 мм де, 15 мм де бар. Сервердің дискі салатын орны қандай қалыңдыққа есептелгенін алдын ала біліп алыңыз. U.2 де 2,5 дюйм, бірақ қосқышы басқа, оны кәдімгі SATA орнына қоса алмайсыз. 3,5 дюймдік орынға 2,5 дюймдік дискіні қою үшін адаптер керек болуы мүмкін.
Көлем
Көлемді бүгінгі қажеттілікке емес, екі-үш жылдан кейінгі жағдайға қарап есептеңіз. Деректер әрқашан ойлағаннан тезірек өседі. Бірақ бір шетін ұмытпаңыз: диск неғұрлым үлкен болса, RAID массивінде істен шыққан дискіні ауыстырғаннан кейінгі қалпына келтіруге (rebuild) соғұрлым көп уақыт кетеді. Сол уақыт бойы массив әлсіз күйде тұрады. Сондықтан үлкен HDD-лерге көбіне RAID 6 сияқты екі дискінің істен шығуына шыдайтын схема таңдалады.
Жылдамдық: МБ/с пен IOPS
Сипаттамада әдетте екі түрлі көрсеткіш тұрады. Ретті оқу мен жазу (МБ/с) үлкен файлдармен жұмыс істегенде маңызды: бэкап, бейне, жүйе образдары. Кездейсоқ операциялар (IOPS) кішкентай блоктармен көп сұраныс келгенде маңызды: деректер базасы, пошта сервері, виртуалды машиналар. Серверде көбіне екіншісі шешуші болады.
Тағы бір нәрсе: оқу мен жазу көрсеткіштері бірдей болмайды, жазу әдетте баяуырақ. Егер жүктемеңізде жазу көп болса, оқу көрсеткішіне емес, жазу көрсеткішіне қарап салыстырыңыз.
Ресурс: TBW және DWPD
SSD жады жазған сайын біртіндеп тозады, сондықтан өндіруші ресурсты көрсетеді. TBW дискінің бүкіл қызмет мерзімінде жалпы қанша терабайт жазуға шыдайтынын білдіреді. DWPD күніне дискінің толық көлемін қанша рет қайта жазуға болатынын көрсетеді. Мысалы, бір DWPD деген кепілдік мерзімі бойы күн сайын дискіні бір рет толық қайта жазуға болады деген сөз.
Оқу көп, жазу аз жерге (сайт, файл тарату) ресурсы орташа диск жетеді. Ал жазу көп жерге (логтар, кэш, белсенді базалар) ресурсы жоғарысын алған дұрыс. Әйтпесе диск жоспарланғаннан ерте ауыстыруды талап етеді.
HDD жазу технологиясы: CMR және SMR
HDD-де бұл өте маңызды параметр, бірақ оны көп адам байқамай қалады. CMR кәдімгі магниттік жазу: жолдар бір-бірін баспайды, кез келген жерді жылдам қайта жазуға болады. SMR-де жолдар шатырдағы жабын тақталары сияқты бірінің үстіне бірі ішінара түседі. Бұл көлемді арттырады, бірақ кездейсоқ жазуда және RAID қалпына келтіру кезінде жылдамдық қатты түсуі мүмкін. Сервер мен RAID үшін CMR дискілер сенімдірек таңдау. Өндіруші технологияны анық көрсетпесе, сипаттаманы мұқият тексеріңіз.
Үлкен көлемді HDD-лердің көбі гелиймен толтырылған герметикалық корпуста шығады. Гелий ауадан жеңіл, сондықтан пластиналар айналғанда кедергі азаяды. Мұндай дискілер көп дискілі серверлік корпусқа есептелген.
Сектор форматы: 512e және 4Kn
Қазіргі үлкен HDD физикалық тұрғыдан 4 КБ секторлармен жұмыс істейді. 4Kn режимінде диск жүйеге де 4 КБ сектор болып көрінеді. 512e режимінде ескі жүйелермен үйлесу үшін 512 байттық секторды эмуляциялайды. Жаңа операциялық жүйе мен контроллер 4Kn-ді жақсы түсінеді, ал ескі бағдарлама немесе контроллер болса, 512e қауіпсіз жол. Кейбір модельдер екі форматты да қолдайды.
Қуат өшкендегі қорғаныс және шифрлау
Серверлік SSD-де жиі кездесетін функция: жарық кенет сөнсе, диск буфердегі деректерді жадқа жазып үлгеретіндей қорғаныс. Тұрмыстық SSD-де бұл көбіне болмайды, ал деректер базасы үшін бұл үлкен айырма. Шифрлау керек болса, аппаратты шифрлау мен TCG Opal қолдауына қараңыз: бұл жағдайда деректерді диск өзі шифрлайды, процессорға артық жүк түспейді.
Үйлесімділік және жұмыс режимі
Серверлік диск тәулік бойы жұмыс істеуге және көп дискі қатар тұрған корпустағы дірілге есептелген. Үйге арналған дискіні серверге қоюға болады, бірақ ол мұндай жүктемеге жасалмаған. Сонымен қатар кейбір сервер өндірушілері өз контроллерлерімен тек тексерілген дискілерді ресми қолдайды. Сондықтан сервердің құжаттамасындағы үйлесімділік тізімін бір қарап шыққан артық болмайды.
Жиі кездесетін қателер
- Тек көлемге қарау. SMR HDD немесе ресурсы төмен SSD RAID ішінде күтпеген жерден баяулап кетуі мүмкін.
- Тұрмыстық SSD-ні жазу көп серверге қою. Ресурс тез бітеді, қуат өшкендегі қорғаныс жоқ, ұзақ жүктемеде жылдамдық түседі.
- Интерфейс пен қосқышты тексермеу. SAS дискіні SATA контроллеріне, U.2 дискіні SATA орнына қоса алмайсыз.
- Қалыңдықты ескермеу. 15 мм диск 7 мм-ге есептелген орынға сыймайды.
- Бір массивке әртүрлі дискілерді араластыру. Массив ең баяу және ең кіші дискінің деңгейіне түседі.
- Қосалқы диск ұстамау. Массивтегі бір диск істен шықса, оны бірден ауыстыратын дайын диск болғаны жөн.
- RAID-ты бэкап деп ойлау. RAID дискінің бұзылуынан қорғайды, бірақ қателесіп өшірілген файлдан немесе зиянды бағдарламадан қорғамайды. Бэкап бөлек жерде сақталуы керек.
- Дискінің күйін бақыламау. SMART көрсеткіштері мен температураны тұрақты қарап отырсаңыз, ақауды ерте байқайсыз.
Қазір бізде не бар
SATA SSD арасында Samsung-тың екі моделі бар, екеуі де 2,5 дюйм, 7 мм, SATA 6 Гбит/с. PM883 240 ГБ: ретті оқу 550 МБ/с-қа дейін, жазу 320 МБ/с-қа дейін, кездейсоқ оқу 98 мың, жазу 14 мың IOPS-қа дейін. PM863a 480 ГБ: оқу 520 МБ/с-қа дейін, жазу 470 МБ/с-қа дейін, кездейсоқ оқу мен жазу 99 мың және 18 мың IOPS-қа дейін.


Көлемі үлкенірек керек болса, Intel D3-S4520 3,84 ТБ бар (Intel-дің SSD бағыты қазір Solidigm брендімен шығады): 2,5 дюйм, SATA 6 Гбит/с, 3D NAND TLC, ретті оқу мен жазу 550 және 510 МБ/с-қа дейін. HDD жағынан Seagate Exos X24 12 ТБ: 3,5 дюйм, SATA 6 Гбит/с, 7200 айн/мин, буфер 512 МБ, 512e/4Kn секторлар, CMR жазу, гелиймен толтырылған герметикалық корпус.
NVMe жағында екі U.2 диск бар, екеуі де PCIe 5.0 x4. Samsung PM9D3a 1,92 ТБ, қалыңдығы 15 мм: ретті оқу 12 000 МБ/с-қа дейін, жазу 3 500 МБ/с-қа дейін, ресурсы күніне бір толық қайта жазу, қуат өшкенде деректерді қорғау бар. Kingston DC3000ME 15,36 ТБ: 3D TLC NAND, ресурсы 28032 TBW, AES 256-bit аппаратты шифрлау және TCG Opal қолдауы бар.


Көбірек нұсқа — Серверные жесткие диски бөлімінде.
Сұрақ-жауап
Серверге кәдімгі үй SSD-сін қоюға бола ма?
Техникалық жағынан бола береді, әсіресе жүктеме жеңіл болса. Бірақ тұрмыстық SSD-нің ресурсы көбіне төмен, қуат өшкендегі қорғанысы болмайды, ұзақ жүктемеде жылдамдығы түсуі мүмкін. Тәулік бойы істейтін, деректері маңызды серверге серверлік модель қойған сенімдірек.
SATA SSD ме, әлде NVMe ме?
Сервер U.2 немесе басқа NVMe қосылымын қолдамаса, таңдау SATA-мен шектеледі. Қолдаса, жүктемеге қараңыз: файл сервері мен жүйелік диск үшін SATA SSD жетеді, ал ауыр деректер базасы мен көп виртуалды машинада NVMe-нің айырмасы анық байқалады.
TBW мен DWPD-нің қайсысына қарау керек?
Екеуі бір нәрсені әртүрлі өлшеммен айтады. TBW жалпы жазу көлемін береді, DWPD соны күнделікті жүктемеге аударады. Алдымен жүйеңіз күніне шамамен қанша жазатынын мониторинг арқылы біліп алыңыз, сосын соны дискінің ресурсымен салыстырыңыз.
512e мен 4Kn-нің қайсысын таңдаймын?
Жүйе мен контроллер жаңа болса, 4Kn жақсы жұмыс істейді. Ескі операциялық жүйе немесе 4 КБ секторды түсінбейтін бағдарлама болса, 512e таңдаңыз. Екі форматты да қолдайтын дискілерде таңдау сізде қалады.
RAID-ке HDD мен SSD-ні бірге салуға бола ма?
Бір массивке салмаған дұрыс: массив баяу дискінің деңгейіне түседі, SSD-нің артықшылығы жоғалады. Бір массивке көлемі, интерфейсі және технологиясы бірдей дискілерді жинаңыз, ал HDD мен SSD-ні бөлек массивтерге бөліңіз.
Неліктен сервер үшін CMR HDD ұсынылады?
CMR дискіде кез келген жерді қайта жазу жылдам, сондықтан RAID қалпына келтіру мен кездейсоқ жазу кезінде жылдамдық күрт түспейді. SMR дискі мұндай жүктемеде қатты баяулауы мүмкін, сол себепті көп дискілі массивтерге CMR сенімдірек.



