Штрихкод принтеріне шығын материалын қалай таңдайды: риббон, этикетка, білезік, карта лентасы

Штрихкод принтерін алып, орнатып қойдыңыз. Енді ең көп сұрақ шығын материалына келгенде туады: қандай лента керек, қай этикетканы алған дұрыс, неге бір рулон принтерге оп-оңай кіреді де, екіншісі сыймайды, неге жапсырма бір аптадан кейін оқылмай қалады. Бұл гайд қоймада, дүкенде, цехта этикетка басатындарға, пластик карта шығаратын кеңселерге және принтерді жаңа ғана алғандарға арналған. Мақсат қарапайым: материалды бірінші реттен дұрыс таңдап, қайтарып-ауыстырып уақыт жоғалтпау. Төменде әр параметрді ретімен талдаймыз, соңында қазір қолда бар материалдарды көрсетеміз.

Таңдағанда неге қарау керек

Басу тәсілі: тікелей термо ма, термотрансфер ме

Ең алдымен осыны анықтап алыңыз, қалғанының бәрі осыдан шығады. Тікелей термобасуда (direct thermal) принтер басы арнайы жабыны бар этикетканы қыздырады, ал этикетканың өзі қызған жерінен қараяды. Лента керек емес, жүктеу де, баптау да оңай. Бірақ мұндай жапсырма күн сәулесін, жылуды, үйкелісті онша ұнатпайды: уақыт өте келе сарғайып, өшіп кетуі мүмкін. Сондықтан ол көбіне қысқа мерзімді таңбалауға қолданылады: жөнелту ярлыктары, уақытша белгілер, тез айналатын тауар.

Термотрансферде басқаша: принтер басы риббонды, яғни бояуы бар лентаны қыздырады, ал бояу этикеткаға көшеді. Этикеткаға арнайы жабын керек емес, бірақ риббон қосымша шығын болып қосылады. Есесіне басылған жазу ұзақ тұрады, үйкелуге, жарыққа шыдайды, ал кейбір лента түрлері химияға да төтеп береді. Тауарға ұзақ уақыт жабысып тұратын, қоймада айлап жататын жапсырмаларға әдетте осы тәсілді таңдайды.

Принтеріңіздің қай режимде істейтінін құжатынан немесе модель атауынан қараңыз. Тек тікелей термо басатын модельге риббон салатын жер жоқ. Ал термотрансфер принтерлерінің көбі екі режимде де жұмыс істей береді: лента салсаңыз термотрансфер, салмасаңыз тікелей термо.

Риббон түрі: wax, wax/resin, resin

Риббондар негізінен үш түрге бөлінеді. Wax, яғни балауыз негізіндегі лента — ең кең тараған, ең қарапайым нұсқа. Қағаз этикеткаға жақсы түседі: бағалық белгілер, қойма жапсырмалары, көлік ярлыктары. Қатты ысқыласаңыз біраз жайылуы мүмкін, бірақ күнделікті жұмысқа әбден жетеді.

Resin, яғни шайыр негізіндегі лента — ең төзімдісі. Ол синтетикаға арналған: полиэстер, полипропилен, мата ярлыктар. Жазу сызатқа, химиялық заттарға, далада тұруға, жоғары температураға шыдайды. Wax/resin аралас түрі — осы екеуінің ортасы, жылтыр қағаз бен кейбір синтетикаға ыңғайлы.

Ереже біреу: этикетка материалы мен риббон түрі бір-біріне сай болуы керек. Синтетикалық этикеткаға wax лентамен басып көрсеңіз, жазу саусақпен бір сипағаннан кетіп қалады. Ал кәдімгі қағазға resin алу көбіне артық шығын, оның мықтылығы ол жерде керек емес.

Этикетка материалы

Қағаз этикетка — құрғақ, жылы жерде тұратын, ұзақ сақталмайтын нәрселерге. Сөреде тұрған бағалық белгі, қорапқа жабыстырылатын жөнелту жапсырмасы — қағаз жетеді. Ылғал, май, үйкеліс көп жерде ол тез бүлінеді.

Полипропилен — ылғалға, майға шыдайтын, иілгіш материал. Дөңгелек немесе иілген бетке жақсы жабысады, суға тигенде жыртылмайды. Полиэстер одан да берік: жоғары температураға, химияға, ұзақ пайдалануға шыдайды. Синтетиканың қай түрін алсаңыз да, оған сай риббонды ұмытпаңыз, әдетте бұл resin.

Тағы бір маңызды жайт — суық. Тоңазытқышта, мұздатқышта сақталатын тауарға кәдімгі этикетка мен кәдімгі желім жарамауы мүмкін: суықта желім қатып, жапсырма түсіп қалады. Ондай жағдайға аязға шыдайтын материал мен желім керек, бұл туралы өндірушінің сипаттамасында жеке жазылады.

Өлшем: ені, ұзындығы, втулка

Риббонның ені этикетканың енінен сәл кеңірек болғаны дұрыс, бірақ принтердің басу енінен аспауы керек. Тым тар лента алсаңыз, баспа басы ленталы жоқ жерде этикеткаға тікелей үйкеліп, тез тозады. Тым кең лентаның бір бөлігі босқа жұмсалады.

Рулонның ұзындығы бір рулонмен қанша басатыныңызды анықтайды. Ұзын рулонды сирек ауыстырасыз, бірақ әр принтерге кез келген диаметрдегі рулон сыймайды. Шағын үстел принтерінің ішіне өнеркәсіптік принтердің рулоны жай ғана кірмейді.

Втулка диаметрі — ең көп қателесетін жер. Принтер түріне қарай втулка әртүрлі болады: мысалы, 12 мм, 19 мм, 76 мм. Үлкен втулкалы рулон кішкентай принтердің осіне кигізілмейді, ал кішкентай втулкалы рулон үлкен принтерде бұлтылдап, түзу тартылмайды. Сондықтан тапсырыс бермес бұрын өз принтеріңіздегі осьтің өлшемін тексеріңіз.

Орау бағыты: бояу сыртта ма, ішінде ме

Риббонда бояу қабаты рулонның сыртқы жағында (ink out) немесе ішкі жағында (ink in) болады. Бұл принтердің механизміне байланысты, қайсысы жақсы деген сұрақ жоқ, тек сіздің принтеріңізге қайсысы сай екені маңызды. Қате бағыттағы лента не мүлдем баспайды, не бояуды этикеткаға емес, басқа жаққа жағады. Принтердің құжатында бұл жазылады, ал кейбір модельдер екі түрін де қабылдай береді.

Желім түрі

Тұрақты (permanent) желім — жапсырма бір жабысса, оңай кетпейді. Қорапқа, тауарға, жабдыққа ұзақ тұратын таңбалауға осы керек. Алынатын (removable) желім — уақытша белгілерге, тауардың өз бетін бүлдірмеу керек жағдайларға. Желімнің қандай бетке арналғанына да қараңыз: картонға жақсы жабысатын желім пластикке немесе суық, ылғалды бетке нашар ұстауы мүмкін.

Датчик белгілері: саңылау, қара белгі, перфорация

Принтер әр этикетканың қайда басталып, қайда бітетінін датчик арқылы біледі. Этикеткалар арасында бос саңылау болуы мүмкін, ал кейбір рулондарда артқы жағында қара белгі салынады. Перфорация жапсырманы қолмен жыртып алу үшін керек. Принтеріңіздің датчигі қара белгіні оқи ала ма, соны алдын ала біліп алыңыз. Әйтпесе басу орнынан жылжып кетеді, жазу екі этикетканың шекарасына түседі.

Принтермен үйлесімділік

Барлық материал барлық принтерге келе бермейді. Мобильді принтерлердің рулон сыйымдылығы шағын, втулкасы да өзгеше. Пластик карта принтерлері көбіне тек өз үлгісіне арналған лентамен жұмыс істейді, басқа модельдің лентасы сыртынан ұқсас болса да, жарамай қалуы мүмкін. Картриджбен берілетін білезіктер де тек нақты модельдерге арналады. Сондықтан ең сенімді жол — материалдың сипаттамасындағы үйлесімді принтерлер тізімін қарап, өз моделіңізді іздеу.

RFID этикеткалар

RFID этикетканың ішінде чип пен антенна бар, оны инлей деп атайды. Мұндай этикетканы оқу үшін көзбен көру керек емес, оқу құрылғысы оны қашықтан таниды. Таңдағанда үш нәрсеге қараңыз: инлей мен чиптің түрі, жадының көлемі және жиілік диапазоны. Диапазон сіздегі оқу құрылғыларына сай болуы керек. Сосын RFID этикетканы жазып-басу үшін принтерде RFID модулі болуы шарт, кәдімгі принтер бетіне басады, бірақ чипке ештеңе жаза алмайды.

Жиі кететін қателер

• Риббон мен этикетканы бөлек таңдау. Синтетикаға wax лента, не керісінше. Нәтижесі — өшіп қалатын жазу немесе артық шығын.
• Втулканы тексермеу. Рулон келеді, ал принтердің осіне кигізілмейді. Бұл ең жиі болатын жағдай.
• Орау бағытын ескермеу. Ink in мен ink out шатасса, принтер ештеңе баспайды немесе бояуды басқа жаққа жағады.
• Тым тар риббон алу. Баспа басының шеттері лентасыз жұмыс істеп, тез тозады. Басты ауыстыру лентадан әлдеқайда қымбатқа түседі.
• Ұзақ сақталатын тауарға тікелей термо этикетка жапсыру. Бірнеше айдан соң штрихкод оқылмай қалуы мүмкін.
• Суық жерге кәдімгі этикетка. Мұздатқыштан шыққан тауардан жапсырма түсіп қалады.
• Датчикті баптамау. Жаңа рулон салғанда принтерді калибрлемесеңіз, басу орны жылжиды.
• Үйлесімділік тізімін қарамау. Әсіресе карта принтерлері мен білезіктерде: басқа модельдің материалы жай ғана жарамайды.

Қазір бізде не бар

Риббондардан екі түрлі нұсқа бар. Zebra 2300 Standard — wax лента, қағаз этикеткаларға арналған негізгі шешім: қойма мен сауда таңбалауы, бағалық белгілер, көлік ярлыктары. Ені 110 мм, рулон ұзындығы 74 м, втулкасы 12 мм, бояуы сыртта, бір қорапта 12 рулон. Zebra 5095 High Performance — resin лента, полиэстер және полипропилен этикеткаларға, мата ярлыктарға арналған. Жазуы сызатқа, химияға, далаға, жоғары температураға шыдайды, әрі принтердің баспа басын ұзағырақ сақтайды. Ені 84 мм, ұзындығы 74 м, втулкасы 12 мм.

Этикеткалардан да екі түрлісі бар. Zebra PolyPro 4000D — тікелей термобасуға арналған матовый полипропилен, тұрақты акрил желімі бар, аязға минус 40 градусқа дейін шыдайды. Өлшемі 50.8×50.8 мм, втулкасы 19 мм, рулонда 200 этикетка, перфорациясы мен қара белгісі бар, Zebra мобильді принтерлерімен үйлесімді. Екіншісі — Zebra RFID этикеткасы: матовый ақ полипропилен, термотрансфер басуға арналған, инлейі BT781 (UCODE 9/8), EPC жады 96 бит, жиілік диапазоны ETSI/FCC. Өлшемі 44×19 мм, втулкасы 76 мм, рулонда 5000 этикетка, желімі тұрақты, киім таңбалауға қолданылады.

Тағы екі арнайы материал бар. Zebra ZC100 және ZC300 карта принтерлеріне арналған YMCKO түсті лентасы: сары, күлгін-қызыл, көгілдір бояу панельдері, мәтін мен штрихкодқа арналған қара шайыр панелі және қорғаныс ламинат қабаты бар. Пластик ID карталарды толық түсті етіп, үстін қорғаныс қабатымен жауып басады. Ені 58 мм, ұзындығы 99 м, 200 бейнеге арналған. Сосын Zebra Z-Band Direct идентификациялық білезігі: полипропилен, тікелей термобасу, бұзуға қарсы жабысқақ құлпы бар, картриджбен беріледі. Суға төзімді, үйкеліске, спиртке шыдайды. Zebra ZD510-HC және HC100 принтерлерімен үйлесімді, өлшемі 25.4×279.4 мм, рулонда 200 білезік, түсі жасыл.

Көбірек нұсқа — Расходные материалы бөлімінде.

Сұрақ-жауап

Тікелей термо принтерге риббон керек пе?

Жоқ. Тікелей термобасуда жазу этикетканың өз жабынының қызуынан шығады, лента қолданылмайды. Риббон тек термотрансфер режимінде керек. Принтеріңіз екі режимді де қолдаса, лентаны салмай, тікелей термо этикеткамен де баса бересіз.

Қағаз этикеткаға resin лента салсам болады ма?

Техникалық жағынан болады, бірақ көбіне қажеті жоқ. Қағазға wax лента жақсы түседі әрі ол күнделікті таңбалауға жетеді. Resin синтетикалық материалдарға және ауыр жағдайларға арналған: химия, дала, жоғары температура. Ал синтетикаға wax лента салудың керісінше пайдасы жоқ, жазу тез өшеді.

Риббонның бояуы сыртта ма, ішінде ме, қайдан білемін?

Принтердің құжатына немесе сипаттамасына қараңыз, онда қай бағыттағы лента керегі жазылады. Үйде тексерудің қарапайым тәсілі бар: лентаның бір жағына жабысқақ таспаны басып, жұлып алыңыз. Бояу қай жағынан ілесіп шықса, бояу қабаты сол жақта. Материалдың өзінде де бұл әдетте көрсетіледі, мысалы, ink out деген жазу.

Мұздатқышта тұратын тауарға қандай этикетка керек?

Аязға шыдайтын материал мен аязға арналған желімі бар этикетка керек. Кәдімгі желім суықта қатып, жапсырма түсіп қалады. Синтетикалық материал бұл жерде қағаздан әлдеқайда сенімді, ылғалдан да бүлінбейді. Сипаттамада қандай температураға дейін шыдайтыны жазылады, сол санға қараңыз.

Кез келген принтер RFID этикеткамен жұмыс істей ме?

Жоқ. Кәдімгі принтер RFID этикетканың бетіне жазу мен штрихкод баса алады, бірақ ішіндегі чипке ештеңе жаза алмайды. Ол үшін принтерде RFID модулі болуы керек. Сонымен қатар этикетканың жиілік диапазоны сіздегі оқу құрылғыларына сай келуі шарт.

Карта принтеріне басқа модельдің лентасы келе ме?

Көбіне келмейді. Карта принтерлерінің лентасы нақты модельдерге арналып шығарылады, сыртынан ұқсас болса да, басқа принтерде танылмауы мүмкін. Сондықтан лентаның сипаттамасындағы үйлесімді модельдер тізімінен өз принтеріңізді табыңыз.