Штрихкодқа шығын материалын қалай таңдау керек: таспа, этикетка, RFID және білезік
Принтер қанша жақсы болса да, таспа мен этикетка дұрыс таңдалмаса, штрихкод оқылмай қалады не тез өшеді. Бұл гайдта баспа түрін, таспа құрамын, этикетка материалын, өлшем мен втулканы қалай тексеру керегін қарапайым тілмен айтамыз.
Штрихкод принтері бар болса, оған таспа мен этикетка да керек болады. Дүкенде тауарға жапсырма, қоймада қорапқа белгі, цехта киімге ярлык басатындар үшін бұл күнделікті нәрсе. Бірақ дәл осы жерде көп адам қателеседі. Таспа этикеткаға келмейді, жазу бір аптада өшіп қалады, рулон принтерге сыймайды, ал сканер кодты оқымайды. Бұл гайд сондай жағдайға тап болмау үшін жазылды. Алдымен нені тексеру керегін ретімен айтамыз, кейін жиі кездесетін қателерді талдаймыз, соңында қазір қолда бар материалдарды көрсетеміз. Мәтін жаңадан бастағандарға да, принтерді бірнеше жыл қолданып, енді басқа материалға көшкісі келетіндерге де пайдалы болады.
Таңдағанда неге қарау керек
Баспа түрі: тікелей термо ма, термотрансфер ме
Ең алдымен принтеріңіз қалай басатынын анықтап алыңыз, басқа барлық таңдау осыдан шығады. Тікелей термобаспада (direct thermal) таспа мүлде керек емес. Арнайы термоқағаз не термопленка қызған жерінде қарайып, жазу пайда болады. Бұл оңай әрі ыңғайлы, бірақ мұндай белгі күн көзінен, жылудан, үйкелістен уақыт өте бозарады. Сондықтан тікелей термо көбіне қысқа уақытқа керек белгілерге жарайды: жеткізу жапсырмасына, уақытша ярлыкқа, бір реттік білезікке.
Термотрансферде (thermal transfer) басатын бас таспаны қыздырады да, таспадағы бояу этикеткаға көшеді. Мұндай жазу әлдеқайда ұзақ сақталады, сондықтан қойма, өндіріс, сыртта тұратын тауар, ұзақ қолданылатын мүлік белгісі үшін осы түр таңдалады. Кейбір принтерлер екі режимде де жұмыс істейді, кейбірі тек біреуінде ғана. Принтердің құжатын не сипаттамасын бір рет қарап алсаңыз, артық шығынның алдын аласыз.
Таспаның құрамы: балауыз, балауыз-шайыр, шайыр
Термотрансфер таспасы құрамына қарай үш топқа бөлінеді. Балауыз (wax) таспа қарапайым қағаз этикеткаға жақсы түседі, бірақ жазуын тырнақпен қырып тастауға болады. Балауыз-шайыр (wax/resin) — ортаңғы нұсқа: жылтыр қағазға және кейбір синтетикаға жарайды, үйкеліске біршама шыдайды. Шайыр (resin) таспа ең берігі: полиэстер, полипропилен сияқты синтетикалық этикеткаларға басады, химияға, сызатқа, ыстыққа төзеді. Ереже қарапайым: этикетка неғұрлым синтетикалық, ал жағдайы неғұрлым ауыр болса, шайырға соғұрлым жақын таңдайсыз.
| Таспа түрі | Қай этикеткаға | Төзімділігі | Қайда жиі қолданылады |
|---|---|---|---|
| Балауыз | Қағаз | Қалыпты, үйкелістен өшуі мүмкін | Бөлшек сауда, қойма ішіндегі белгілер |
| Балауыз-шайыр | Жылтыр қағаз, кейбір синтетика | Орташа | Логистика, қаптама |
| Шайыр | Полиэстер, полипропилен, мата ярлык | Жоғары: химия, сызат, ыстық, сыртқы орта | Өндіріс, сыртта тұратын тауар, киім ярлыгы |
Этикетканың материалы
Қағаз этикетка ең көп тараған әрі қарапайым түрі, құрғақ жерде және қысқа мерзімге жақсы жұмыс істейді. Полипропилен ылғалдан қорықпайды, оңай жыртылмайды, иілген бетке жақсы жабысады. Полиэстер одан да берік, ыстық-суыққа, сыртқы ортаға төзу керек жерде алынады. Мата ярлыктар киімге тігіледі, оларға да мықты таспа керек, әйтпесе жазу тез кетеді. Бетінің күңгірт не жылтыр болуын да ескеріңіз: жылтыр бет кейде жарықты шағылыстырып, сканердің оқуына кедергі келтіреді.
Ені, ұзындығы және втулка
Таспаның ені этикетканың еніне тең не одан сәл кең болуы керек. Таспа тар болса, этикетканың шеті басылмай қалады, ал басатын бас таспасыз жерде этикеткаға тікелей үйкеліп, тезірек тозады. Тым кең таспа да тиімсіз: бояудың бір бөлігі бос кетеді. Ұзындығы рулонды қаншалықты жиі ауыстыратыныңызды анықтайды. Ұзын таспа ұзағырақ жетеді, бірақ принтер оны сыйғыза ала ма, соны алдын ала тексеріңіз.
Втулка, яғни рулонның ортасындағы түтік, те маңызды. Шағын үстел принтерлеріне көбіне 12 мм втулкалы таспа қойылады, ірі өнеркәсіптік модельдерге одан кең втулка керек. Этикетка рулонында да солай: 76 мм втулкалы рулондар әдетте өнеркәсіптік принтерлерге арналады, кішкентай принтерге сыймауы мүмкін. Тағы бір ұсақ нәрсе: таспаның бояу жағы сыртқа не ішке қаратып оралады. Принтеріңіз қайсысымен жұмыс істейтінін біліп алыңыз, әйтпесе этикетка таза шығады.
Желімнің түрі
Тұрақты (permanent) желім этикетканы бір рет мықтап жабыстырады, алып тастасаңыз жыртылады не із қалдырады. Тауарды есепке алуға, мүлікті белгілеуге дәл осы керек. Алынатын (removable) желім уақытша белгіге ыңғайлы. Тоңазытқышта не мұздатқышта тұратын тауарға суыққа арналған желім бар. Жабыстыратын бетке де қараңыз: тегіс пластик, картон, бұдыр бет — әрқайсысына әр түрлі желім жақсырақ ұстайды.
Принтерге сәйкестігі
Кейбір материалдар тек белгілі бір принтерлерге жасалады: картридж түріндегі таспалар, карта принтерлерінің таспалары, білезік картридждері. Мұндайды алмас бұрын үйлесімді модельдер тізімін міндетті түрде қараңыз. Әмбебап рулондарда да баспа ені, рулонның сыртқы диаметрі және втулкасы принтерге сай болуы керек.
RFID этикеткалар
RFID этикетканың ішінде чип пен антеннадан тұратын инлей болады. Мұнда қағаз бен желімнен бөлек, чиптің моделіне, жадының көлеміне және жиілік диапазонына қараңыз: оқитын құрылғыңыз сол диапазонда жұмыс істеуі керек. Чипке ақпарат жазу үшін RFID кодтай алатын принтер қажет. Қарапайым принтер мұндай этикетканың тек бетіндегі жазуын ғана баса алады.
Пластик картаға арналған түрлі түсті таспалар
Бейдж, рұқсат картасы, клиент картасы сияқты пластик карталарды басатын болсаңыз, карта принтерінің өз таспасы керек. YMCKO белгісі панельдердің ретін көрсетеді: Y — сары, M — пурпур, C — көгілдір, K — қара, O — мөлдір қорғаныш қабаты. Түрлі түсті сурет алғашқы үш панельмен басылады, мәтін мен штрихкод қара панельмен шығады, ал соңғы қабат картаның бетін жабады. Бір рулон қанша картаға жететіні әдетте таспаның атауында не сипаттамасында жазылады.
Жиі кездесетін қателер
- Синтетикаға балауыз таспа алу. Полипропилен не полиэстер этикеткада балауыз жақсы ұстамайды, жазу саусақпен сүрткенде-ақ кетуі мүмкін.
- Ұзақ сақталатын белгіге тікелей термо қолдану. Бірнеше айдан кейін код бозарып, сканер оқымай қалады.
- Енін тексермеу. Таспа этикеткадан тар болса, шеттері басылмайды, ал басатын бас тезірек тозады.
- Втулканы ескермеу. Принтерге сыймайтын рулон алу — ең жиі кездесетін қате.
- Үйлесімділік тізімін қарамау. Картридж бен карта таспасы басқа модельге келмейді, оны ешқандай әдіспен бейімдей алмайсыз.
- Басу параметрлерін реттемеу. Жаңа материалға ауысқанда принтердің қызуы мен жылдамдығын қайта баптап, бірнеше сынама басып көріңіз.
- Басылған кодты тексермеу. Көзге жақсы көрінген код сканерге оқылмауы мүмкін, сондықтан бірінші партияны міндетті түрде сканерлеп шығыңыз.
- Дұрыс сақтамау. Таспа мен этикетканы күн түспейтін, құрғақ жерде, өз қорабында сақтаған дұрыс.
Қазір бізде не бар
Синтетикалық этикеткаға басатындар үшін Zebra 5095 High Performance шайыр таспасы бар, екі ені бар: 56 мм және 110 мм. Екеуінің де ұзындығы 74 м, втулкасы 12 мм. Таспа полиэстер мен полипропилен этикеткаларға және мата ярлыктарға басуға арналған. Жазуы сызатқа, химикаттарға, сыртқы ортаға және жоғары температураға төзімді, ал өндірушінің айтуынша, принтердің басатын басының ұзағырақ қызмет етуіне де көмектеседі.
RFID-ге көшкісі келетіндер үшін Zebra RFID этикеткасы бар. Ол күңгірт ақ полипропиленнен жасалған, термотрансфермен басылады. Ішінде BT781 инлейі (UCODE 9/8), EPC жады 96 бит, ETSI және FCC жиілік диапазондарына арналған. Өлшемі 44×19 мм, желімі тұрақты, втулкасы 76 мм, бір рулонда 5000 этикетка бар. Жиі киімді таңбалауға қолданылады. Қасында Zebra Z-Band Direct білезігін де ұстап тұрмыз. Ол полипропиленнен жасалған, тікелей термобаспаға арналған, яғни таспа керек емес. Өзі жабысатын застёжкасы антивандалды: шешіп, қайта тағуға келмейді. Принтерге картридж түрінде салынады, суға, үйкеліске және спиртпен сүртуге төзімді. Өлшемі 25,4×279,4 мм, рулонда 200 білезік, қорапта 6 рулон, түсі жасыл. Zebra ZD510-HC және HC100 принтерлерімен үйлеседі.
Арнайы принтерлерге арналған екі таспа да бар. Біріншісі — Epson LK-5TBN (C53S655008) түпнұсқа картриджі, LabelWorks LW-400, LW-400VP, LW-600P және LW-1000P принтерлеріне арналған. Мөлдір таспаға қара түспен басады, ені 18 мм, ұзындығы 9 м. Өндірісі тоқтатылған, бізде қоймада қалғаны ғана бар. Екіншісі — Zebra ZC100 және ZC300 карта принтерлеріне арналған YMCKO толық түсті таспасы. Ұзындығы 58 мм × 99 м, атауында 200 сурет көрсетілген. Түрлі түсті панельдерден бөлек, мәтін мен штрихкодқа арналған қара шайыр панелі және карта бетін жабатын қорғаныш қабаты бар.
Көбірек нұсқа — Расходные материалы для штрихкодирования бөлімінде.
Сұрақ-жауап
Тікелей термо принтерге таспа керек пе?
Жоқ. Мұндай принтер арнайы термоқағазға не термоматериалға таспасыз басады. Таспа тек термотрансфер режимінде керек. Принтеріңіз екі режимді де қолдаса, қай режимде басатыныңызға қарай таңдайсыз.
Шайыр таспаны қарапайым қағаз этикеткаға қолдануға бола ма?
Кей жағдайда болады, бірақ шайыр таспа синтетикалық материалдарға арналған. Қарапайым қағазда оның беріктігі артық болуы мүмкін, ал кейбір қағаздарда жазу сапасы күткендей шықпайды. Материалды ауыстырмас бұрын бірнеше сынама басып, сканермен тексеріп көріңіз.
Таспа этикеткадан тар болса не болады?
Этикетканың таспа жетпеген жері басылмайды. Оның үстіне басатын бас сол жерде этикеткаға тікелей тиіп, тезірек тозады. Сондықтан таспа енін этикетканың енімен бірдей не одан сәл кең етіп алған дұрыс.
Epson LK-5TBN қай принтерлерге келеді?
Ол Epson LabelWorks LW-400, LW-400VP, LW-600P және LW-1000P принтерлеріне арналған. Картридж өндірістен шығарылғанын ескеріңіз: бізде қоймадағы қалдығы ғана бар.
RFID этикеткаға кез келген принтер баса ала ма?
Бетіндегі жазуды термотрансфер принтері баса алады, бірақ чипке ақпарат жазу үшін RFID кодтау модулі бар принтер керек. Сонымен қатар оқитын құрылғыңыз этикетканың жиілік диапазонымен жұмыс істейтінін тексеріңіз.
Таспа мен этикетканы қалай сақтау керек?
Құрғақ, салқын, күн түспейтін жерде, өз қорабында сақтаңыз. Тікелей термо материалдары жылу мен жарыққа әсіресе сезімтал, сондықтан оларды көп жинап қойып, ұзақ сақтамаған жөн.
