Термос пен термокесені қалай таңдау керек: көлемі, колбасы, қақпағы және күтімі

Термос бір қарағанда ең қарапайым зат сияқты: ішіне ыстық шай құясыз, қақпағын жабасыз, болды. Іс жүзінде олай емес. Біреуіндегі шай екі сағаттан кейін жылы суға айналады, біреуінің қақпағы сөмкеде ағып кетеді, енді біреуі сондай ауыр, қолға алғың келмейді. Сондықтан алмас бұрын бір-екі минут ойланып алған дұрыс.

Бұл гайд көп адамға керек: таңертең жұмысқа кофе алып шығатындарға, көлікпен ұзақ жол жүретіндерге, саяжайға, тауға, балық аулауға баратындарға, үйде дастарқанға шай қоятындарға. Төменде неге қарау керегін, адамдар көбіне қай жерде қателесетінін және қазір бізде не барын қысқаша жаздық.

Таңдағанда неге қарау керек

Алдымен: сізге нақты не керек

«Термос» деген сөздің астында үш түрлі зат жүр. Біріншісі — термокесе. Бір адамға, бір-екі кесе сусынға арналған, қолға ұстап, жолда ішуге ыңғайлы. Көбіне көліктегі шыныаяқ ұстағышқа сыяды. Екіншісі — классикалық термос. Көлемі үлкенірек, бірнеше адамға жетеді, ұзақ жолға, табиғатқа шыққанда алады. Үшіншісі — термос-шәйнек. Бұл үйге немесе кеңсеге арналған: үстелге қойып қоясыз да, шүмегінен кесеге құйып отырасыз, әр жолы шәйнек қайнатудың керегі жоқ.

Үшеуінің қайсысы керегін алдымен шешіп алсаңыз, таңдаудың жартысы бітті деп есептей беріңіз. Жұмысқа барып-келуге үлкен термос ыңғайсыз, ал бес адамға шай апару үшін термокесе жетпейді.

Көлемі

Термокеселер көбіне 300–500 мл шамасында болады. 300–400 мл — бір үлкен кесе кофе не шай, таңертеңгі жолға дәл келеді. 500 мл ұзағырақ күнге, екі рет құйып ішуге жетеді, бірақ қолда сәл ауырлау сезіледі.

Классикалық термостың ең көп алынатын көлемі — бір литр шамасы: екі-үш адамға бір-екі кеседен шай шығады. Одан үлкені ұзақ сапарға, үлкен компанияға керек. Термос-шәйнектер де көбіне литрдің айналасында, үйдегі дастарқанға жетеді.

Бір нәрсені ескеріңіз: термос толы болғанда жылуды жақсырақ ұстайды. Жарты литр шайды үлкен термосқа құйсаңыз, ішінде ауа көп қалады да, сусын тезірек суиды. Сондықтан «артық болсын, үлкенін алайын» деудің де өз кемшілігі бар.

Ішкі ыдыс: болат па, шыны ма

Ішкі ыдыс, яғни колба, негізінен екі түрлі болады: тот баспайтын болат және шыны. Болат колба соққыдан қорықпайды, құлап кетсе, ең көбі сырты майысады. Сол себепті жолға, сөмкеге, табиғатқа көбіне болат колбалысын алады.

Шыны колба жылуды жақсы ұстайды, иіс сіңірмейді, бірақ сынғыш. Мұндай термосты құлатып алсаңыз, ішіндегі колба шағылып кетуі мүмкін. Сондықтан шыны колба көбіне үстел үстінде тұратын термос-шәйнектерге қойылады: ол жерде оны ешкім лақтырмайды.

Сыртқы корпус болат, пластик немесе аралас болуы мүмкін. Пластик корпус жеңіл, ұстағанда қол күймейді, болат корпус мықтырақ көрінеді. Бұл жерде дұрыс-бұрыс жоқ, кімге не ыңғайлы, соны алады.

Вакуум және жылуды қанша ұстайды

Жақсы термостың бар сыры — қос қабырға және олардың арасындағы вакуум. Ауа жоқ жерден жылу сыртқа шықпайды, сондықтан ыстық сусын ұзақ ыстық, суығы ұзақ салқын тұрады. Қос қабырғалы вакуумды ыдыс ыстыққа да, суыққа да бірдей жұмыс істейді.

Өндіруші жазған сағатқа қараңыз, бірақ оны бұлжымас шындық деп ойламаңыз. Бұл көрсеткіш әдетте толы термосқа, жабық қақпаққа және бөлмедегі температураға қатысты. Қыста далада, жиі ашып-жапқанда уақыт қысқарады. Сипаттамада сағат жазылмаса, қос қабырға мен вакуумның бар-жоғына қараңыз: ең басты белгі сол.

Тексерудің оңай жолы бар: термосқа ыстық су құйып, жауып қойыңыз да, бірнеше минуттан кейін сыртын ұстап көріңіз. Корпус жылып кетсе, вакуум дұрыс жұмыс істемей тұр деген сөз.

Қақпақ пен тығын

Ең көп мәселе дәл осы жерден шығады. Термокесенің қақпағы бір қолмен ашылса, көлікте не көшеде ыңғайлы. Бірақ сөмкеге салатын болсаңыз, қақпақтың тығыз жабылып, ақпауы маңыздырақ. Алған бойда су құйып, төңкеріп, сілкіп көріңіз.

Классикалық термоста әдетте екі қабат болады: ішкі тығын және сыртқы қақпақ, ол көбіне кесе орнына да жүреді. Тығын бұрап ашылатын немесе батырмалы болуы мүмкін. Батырмалы тығын болса, толық ашпай-ақ құя бересіз, жылу аз шығады.

Термос-шәйнекте шүмек пен қақпақтың қалай ашылатынына қараңыз: бір қолмен құюға бола ма, кесеге тамшылатпай құя ма. Шүмегі ұзын шәйнектен құю әдетте оңайырақ.

Салмағы мен сөмкеге сыюы

Болат термос бос кезінде де біраз салмақ тартады, оған сусынның салмағы қосылады. Күнде жаяу көп жүрсеңіз, жеңілірек әрі жіңішке модельді қараңыз. Термокесе алмас бұрын көліктегі шыныаяқ ұстағышқа сыя ма, соны да ойлаңыз: түбі кең кеселер кейде сыймай қалады.

Жуу және күтім

Мойны кең термосты жуу оңай, ішіне қолыңыз да, щетка да кіреді. Мойны тар термос жылуды жақсырақ ұстайды, бірақ ішін тазалау қиынырақ. Тығынның ішінде тығыздағыш резеңке болса, оны алып жууға бола ма, соған қараңыз: шай мен кофенің ізі көбіне сол жерге жиналады.

Жуғаннан кейін колбаны бірден жаппаңыз, қақпағын ашық қалдырып кептіріңіз, сонда иіс шықпайды. Ыдыс жуғыш машинаға салуға бола ма, оны нұсқаулықтан тексеріңіз: вакуумды ыдыстардың көбі қолмен жууды ұнатады.

Сыртқы түрі

Бұл талғам мәселесі, бірақ оны да ескерген жөн. Түсі ашық, суреті бар термос сөмкеден тез табылады, біреудің термосымен шатастырмайсыз. Кеңседе бәрі бірдей кесемен жүрсе, өзіңіздікін түсінен бірден танисыз. Сыйлыққа алсаңыз, дизайнға одан да көп мән беріледі.

Жиі кездесетін қателер

• Тек көлемге қарап алу. Үлкен термос жақсы сияқты, бірақ күнде жартылай толтырсаңыз, сусын тезірек суиды, ал салмағын бәрібір көтеріп жүресіз.
• Қақпақты тексермеу. Ақпай ма, бір қолмен ашыла ма, кесеге құйғанда төгілмей ме — бәрін бірінші күні-ақ тексеріп алған дұрыс.
• Шыны колбаны жолға алу. Шыны колбалы термос үйде жақсы, ал рюкзакта, көліктің жүксалғышында оны сындырып алу оңай.
• Термосты алдын ала қыздырмау. Суық колбаға ыстық шай құйсаңыз, жылудың бір бөлігі ыдысты жылытуға кетеді. Бірнеше минутқа қайнаған су құйып, төгіп тастаңыз, содан кейін шай құйыңыз. Суық сусын үшін керісінше, ішіне алдын ала суық су құйып қойыңыз.
• Сүтті сусынды ұзақ ұстау. Сүт қосылған кофе мен шайды күні бойы термоста ұстамаған жөн: дәмі өзгереді, кейін колбадан иісін кетіру қиын.
• Газды сусын құю. Газ тығынды итеріп, қақпақты ағызуы мүмкін. Нұсқаулықта рұқсат етілсе ғана құйыңыз.
• Жуғаннан кейін бірден жауып қою. Дымқыл колбаны жауып қойсаңыз, келесі жолы ашқанда жағымсыз иіс шығады.
• Тек қораптағы сағатқа сену. Ол жақсы жағдайда өлшенген көрсеткіш. Модельдерді салыстыруға пайдалы, бірақ қыстағы далада нәтиже басқаша болады.

Қазір бізде не бар

Термокеселерден үш модель бар, үшеуі де Kitfort. КТ-1232 тот баспайтын болаттан жасалған, көлемі 0,5 л. Қабырғасы қос, арасы вакуум, ыстық сусынды да, суықты да 10–12 сағат шамасында ұстайды. Салмағы 0,4 кг, өлшемі ықшам, жолға да, жұмысқа да ыңғайлы. КТ-1223-1 — 400 мл-лік болат кесе, ал КТ-1224-2 ақ түсті. Екеуі де ыстық та, суық та сусынға арналған жеке кесе: күнде бір реттік стақан алудың орнына өз кесеңізді алып жүресіз.

Классикалық термос керек болса, Starwind New Year 12-1000 бар: көлемі 1 литр, түсі жасыл, сыртында мерекелік суреті бар. Қарапайым бір түсті термостардың арасынан бірден көзге түседі, күнделікті қолдануға да, сыйлыққа да жарайды.

Үйге немесе кеңсеге екі термос-шәйнек бар. Emsa Samba N4010700 — үстелге қоятын классикалық модель, ішінде қос қабырғалы шыны колба және терең вакуум бар. Tefal Samba K3034312 үйде қолдануға арналған: корпусы кең, шүмегі ұзын, көлемі 1000 мл.

Көбірек нұсқа — Термосы и термокружки бөлімінде.

Сұрақ-жауап

Термос пен термокесенің айырмасы неде?

Негізгі айырма — қалай қолданатыныңызда. Термокеседен тікелей ішесіз, ол бір адамға, қысқа уақытқа, жолға арналған. Термос көлемдірек, одан кесеге не қақпаққа құйып ішесіз, ұзақ жолға, бірнеше адамға ыңғайлы. Термостың тығыны әдетте тығызырақ болады, сондықтан жылуды ұзағырақ ұстайды.

Термосқа суық сусын құюға бола ма?

Иә. Қос қабырғалы вакуумды ыдыс жылуды да, суықты да бірдей ұстайды. Жазда суық су, компот, мұзды шай алып жүруге болады. Тек алдымен ішіне суық су құйып, салқындатып алсаңыз, нәтиже жақсырақ болады.

Жаңа термостан неге иіс шығады?

Жаңа ыдыста зауыттан қалған иіс болуы мүмкін. Алғаш қолданар алдында жылы сумен, жұмсақ жуғыш затпен жуып, бірнеше рет қайнаған су құйып, төгіп тастаңыз. Кейін ашық күйде кептіріңіз, әдетте иіс осыдан кейін кетеді. Көп қолданылған термостан иіс шықса, көбіне тығыздағыш резеңкеде шай мен кофенің ізі қалған, оны бөлек жуыңыз.

Термостың жылуды нашар ұстай бастағанын қалай білемін?

Ыстық су құйып, жауып қойыңыз да, бірнеше минуттан кейін корпустың сыртын ұстап көріңіз. Сырты жылыса, қабырғалардың арасындағы вакуум бұзылған болуы мүмкін. Бұл көбіне қатты соққыдан кейін болады. Мұндай кезде тығыздағышты ауыстырғаннан пайда жоқ, себебі мәселе колбаның өзінде.

Термос-шәйнек не үшін керек, кәдімгі шәйнек жетпей ме?

Кәдімгі шәйнектегі шай тез суиды, оны қайта-қайта қайнатуға тура келеді. Термос-шәйнекке бір рет құйып қойсаңыз, үстелде ұзақ ыстық тұрады, әркім өзі құйып ала береді. Үйге қонақ келгенде, кеңседе бәріне ортақ шай қойғанда өте ыңғайлы.

Сыйлыққа қайсысын алған дұрыс?

Адамның күнделікті тірлігіне қараңыз. Күнде жұмысқа көлікпен не жаяу баратын адамға термокесе пайдалырақ. Табиғатқа жиі шығатын адамға литрлік термос жарайды. Қонақ жиі келетін үйге термос-шәйнек жақсы сыйлық. Түсі мен суреті ерекше модельдер сыйлық ретінде жақсы қабылданады.