Ыдыс-аяқ пен ас үй құралдарын қалай таңдау керек: табадан пышаққа дейін
Таба, қақпақ, пышақ, пісіруге арналған қалып, френч-пресс — күнде қолданатын затты қалай таңдаймыз? Материалы, жабыны, өлшемі және плитаға сай келуі туралы қарапайым тілмен айтамыз, жиі жіберілетін қателерді де көрсетеміз.
Ас үйге ыдыс алу оңай сияқты көрінеді: дүкенге кірдің, ұнағанын алдың. Бірақ бір айдан кейін таба жабыса бастайды, қақпақ сай келмейді, пышақ қызанақты кесудің орнына езеді. Бұл гайд жаңа үйге көшіп, ас үйді нөлден жинап жатқандарға да, ескі табасын ауыстырғысы келетіндерге де, кешкі асты тезірек әрі көңілдірек дайындағысы келетіндерге де керек. Мұнда қымбат-арзанын емес, күнделікті қолданғанда не маңызды екенін айтамыз.
Негізгі ереже қарапайым: ыдысты өз плитаңызға, үйдегі адам санына және қалай тамақ жасайтыныңызға қарап таңдаңыз. Әдемі қорап пен «бәрі бір жиынтықта» деген ұсыныс әрдайым тиімді бола бермейді. Жиынтықтағы бес табаның екеуін ғана қолданып жүргендер аз емес.
Таңдағанда неге қарау керек
Материал
Ыдыстың немен жасалғаны оның қалай қызатынын, қанша салмақ тартатынын және қандай күтім керек екенін анықтайды. Ең жиі кездесетіндері — тот баспайтын болат, алюминий, шойын және көміртекті болат.
- Тот баспайтын болат — берік, тез тозбайды, сыртқы түрін ұзақ сақтайды. Жақсы табаның түбі көбіне қалың болады, сонда ыстық біркелкі тарайды.
- Алюминий — жеңіл әрі тез қызады. Күнделікті қуыруға ыңғайлы, бірақ жұқа алюминий таба оттан кейін көп ұзамай қисаюы мүмкін.
- Шойын — ауыр, баяу қызады, бірақ ыстықты ұзақ ұстайды. Қуырдақ пен баяу отта пісетін тағамға жақсы, алайда күтімді керек етеді.
- Көміртекті болат — пісіруге арналған қалыптарда жиі кездеседі: берік, пішінін жақсы ұстайды.
Қолыңызға алып көріңіз: таба тым жеңіл болса, түбі жұқа болуы мүмкін. Тым ауыр болса, оны бір қолмен көтеріп, тамақты тәрелкеге аудару қиын болады.
Жабыспайтын жабын
Қазір табалардың көбінің іші жабыспайтын жабынмен шығады. Пайдасы түсінікті: жұмыртқа, құймақ, балық жабыспайды, ыдысты жуу оңай. Жабынның өзі де әртүрлі: кейбір өндірушілер оны титан бөлшектерімен күшейтеді, кейбірі бетін бұдырлы етеді. Атауына емес, өзіңіз қалай қолданатыныңызға қараңыз: күнде қуырсаңыз, жабынның беріктігі бірінші орында тұрады.
Жабынның ғұмыры көбіне иесіне байланысты. Темір қасық пен шанышқыны қолданбау, бос табаны отта ұзақ ұстамау, ыстық табаны бірден суық суға салмау — осы үш әдет жабынды әлдеқайда ұзаққа сақтайды. Ағаш, силикон немесе пластик қалақшаны табамен бірге алып қойған дұрыс.
Түбі және плитаға сай келуі
Ыдыс алмас бұрын үйдегі плитаңызды есіңізге түсіріңіз. Газ, электр және шыны-керамика плиталарына ыдыстың көбі жарайды, ал индукциялық плита тек магнитке тартылатын түбі бар ыдыспен ғана жұмыс істейді. Қорапта немесе ыдыстың түбінде әдетте қай плиталарға жарайтыны белгіленеді — индукция белгісі бар-жоғын міндетті түрде тексеріңіз.
Түбінің тегіс болғаны маңызды, әсіресе шыны-керамика мен индукцияда. Сәл ойыс не дөңес түп плитаға толық тимейді, сондықтан таба біркелкі қызбайды: ортасы күйіп, шеті шикі қалады. Үйде магнит болса, оны ала барып, ыдыстың түбіне тигізіп көруге болады.
Өлшемі
Табаның өлшемі әдетте жоғарғы жиегі бойынша сантиметрмен жазылады. Түбі одан кішірек болатынын ескеріңіз. Шамамен былай бағдарлауға болады:
| Диаметрі | Кімге ыңғайлы | Не дайындауға |
|---|---|---|
| 20–22 см | бір-екі адам | жұмыртқа, таңғы ас, соус |
| 24 см | үш-төрт адам | күнделікті қуыру, көкөніс, ет |
| 26–28 см | үлкен отбасы, қонақ күткенде | құймақ, қуырдақ, көп адамға арналған тағам |
Тағы бір кеңес: табаны конфорканың өлшеміне қарай алыңыз. Кішкентай конфоркаға үлкен табаны қойсаңыз, шеттері жақсы қызбайды.
Кәстрөл мен терең ыдыс
Сорпа, палау, бұқтырма тағам үшін бір таба жетпейді. Кәстрөлдің түбі қалың болса, тамақ түбіне жабыспайды, ыстық біркелкі тарайды. Көлемін үйдегі адам санына қарай алыңыз: күнде сорпа қайнататын үйге үлкен кәстрөл керек, ал бір-екі адамға орташасы жетеді. Сабы мықты бекітілгенін тексеріңіз: толы кәстрөл ауыр болады.
Сабы мен қақпағы
Сабы қолға ыңғайлы жатуы керек. Пластик сап қызбайды, бірақ мұндай табаны духовкаға салуға болмайды. Болат сап духовкаға шыдайды, бірақ отта ұзақ тұрса, қызып кетуі мүмкін — шүберек не ұстағыш қолғап жаныңызда болсын. Сабының корпусқа қалай бекітілгеніне де қараңыз: қазірдің өзінде шайқалып тұрса, уақыт өте келе босап кетеді.
Қақпақты табамен бірге де, бөлек те алуға болады. Шыны қақпақтың ыңғайлысы — тамақты ашпай-ақ көріп тұрасыз. Бу шығатын тесігі болса, тамақ қайнаған кезде қақпақ секірмейді. Бөлек алғанда өлшемін ыдыстың диаметріне дәл сәйкестендіріңіз.
Пышақ
Ас үйде ең көп жұмыс істейтін құрал — шеф-пышақ. Ұзындығы 20 см шамасындағы пышақ етке де, көкөніске де, көкке де жарайды. Таңдағанда екі нәрсеге қараңыз: жүзі неден жасалған және сабы қолға қалай жатады. Тот баспайтын болат жүз ылғалдан қорықпайды. Сабы тайғақ болмауы керек, әсіресе қол су болғанда.
Пышақты дүкенде ұстап көрген жақсы: қолға ауыр тимей, кескенде алға қарай ауып тұрмауы керек. Ал оны ұзақ өткір ұстау үшін ағаш не пластик тақтайда кесіп, анда-санда қайрап отыру жеткілікті.
Пісіруге арналған қалып
Пирог, бәліш, торт пісіргенді ұнатсаңыз, жақсы қалып керек. Мұнда жабыспайтын жабын өте маңызды: дайын тағам қалыптан бүтін шығуы керек. Сабы кең болса, ыстық қалыпты духовкадан алу жеңіл. Рецептіде қандай қалып жазылғанына да қараңыз: қалып үлкен болса, қамыр жұқа жайылып, тезірек піседі. Ыдыс жуғыш машинаға салуға бола ма — оны да алдын ала біліп алыңыз.
Шай мен кофеге арналған ыдыс
Френч-пресс — шайды да, кофені де дайындайтын қарапайым құрал. Колбасы шыны болса, ыстық судан жарылмауы үшін ыстыққа төзімді болғаны жөн; боросиликат шыны дәл осындай. Көлемін үйдегі адам санына қарай таңдаңыз. Қақпағы мен сүзгісі оңай шешілсе, жуу да жеңіл.
Жиі жіберілетін қателер
- Бәрін жиынтықпен алу. Жиынтық тиімді көрінеді, бірақ ішіндегі ыдыстың жартысы шкафта шаң басып тұруы мүмкін. Алдымен күнде керек екі-үш затты алып, қалғанын кейін толықтырған дұрыс.
- Плитаны тексермеу. Индукциялық плитасы бар адам әдемі табаны үйге әкеліп, оның қызбай тұрғанын көреді. Түбіндегі белгіні қарау бір минут қана алады.
- Өлшемді шамалап алу. Тым кішкентай таба отбасына жетпейді, тым үлкені конфоркаға сыймайды, шкафқа да кірмейді.
- Жабынға темір тигізу. Ең жақсы жабынды да темір шанышқы мен пышақ тез бүлдіреді.
- Ыстық ыдысты суық суға салу. Температураның күрт өзгеруі жабынға да, табаның түбіне де зиян.
- Пышақты шыны тақтайда кесу. Шыны мен тас тақтай жүзді тез мұқалтады. Ағаш не пластик тақтай әлдеқайда жақсы.
- Қақпақты ұмыту. Табаға сай қақпақ болмаса, май шашырайды, бұқтырып пісірудің өзі қиындайды. Бір қақпақ диаметрі бірдей бірнеше ыдысқа жарай береді.
- Тек сыртқы түріне қарау. Түсі әдемі ыдыс сөреде жақсы көрінеді, бірақ күнделікті ыңғайлылық маңыздырақ: салмағы, сабы, түбі.
Бізде қазір не бар
Табадан екі нұсқа бар. Tefal Intuition 24 см — корпусы тот баспайтын болаттан, ішінде Titanium деп аталатын фторопласт жабын бар. Сабы да болат, қызғанын көрсететін индикаторы бар. Газ, электр, шыны-керамика және индукциялық плиталардың бәріне жарайды, духовкада 250°C-қа дейін қолдануға болады. Tefal Easy Chef 26 см одан сәл үлкенірек, жабыны титан бөлшектерімен күшейтілген және оңай тазаланады.
Бөлек қақпақ керек болса, Tefal Glass Lids бар — 22 см ыдысқа арналған. Ыстыққа төзімді шыныдан жасалған, сабы тамақ пісіріп жатқанда қызбайды, бу шығатын тесігі бар.
Пісіргенді ұнататындарға Tefal Easy Grip қалыбы бар: 23 см, берік көміртекті болаттан, іші бұдырлы жабыспайтын жабынмен жабылған. Сабы кең, ұстауға ыңғайлы, піскен тағам оңай шығады, қалыпты ыдыс жуғыш машинада жууға болады. Күнделікті кесуге Tefal Ice Force шеф-пышағы бар: ұзындығы 20 см, жүзі тот баспайтын болаттан, сабы бакелиттен, яғни ыстыққа төзімді пластиктен жасалған. Шай мен кофеге LARA LR06-56 френч-прессі бар: колбасы ыстыққа төзімді боросиликат шыныдан, өзі экологиялық таза материалдардан жасалған.
Көбірек нұсқа — Посуда и кухонные принадлежности бөлімінде.
Сұрақтар мен жауаптар
Индукциялық плитаға қандай таба жарайды?
Түбі магнитке тартылатын таба. Қорапта немесе ыдыстың түбінде индукция белгісі болады. Күмәніңіз болса, түбіне магнит тигізіп көріңіз: жабысса, жарайды.
Жабыспайтын жабын қанша уақытқа жетеді?
Нақты мерзімін айту қиын, бәрі қалай қолданғаныңызға байланысты. Ағаш не силикон қалақша, орташа от, жұмсақ губкамен жуу — жабынды ұзақ сақтайтын қарапайым әдеттер. Бетінде терең сызаттар пайда болса, табаны ауыстыратын уақыт келді деген сөз.
Табаны духовкаға салуға бола ма?
Сабы мен корпусы болат табалардың кейбірін салуға болады, бірақ өндіруші көрсеткен температурадан асырмаған жөн. Пластик сабы бар табаны духовкаға салмаңыз. Нақты шегін қораптан немесе нұсқаулықтан көресіз.
Бір қақпақ бірнеше ыдысқа жарай ма?
Иә, диаметрі бірдей болса жарайды. Мысалы, 22 см қақпақ 22 см таба мен кәстрөлге бірдей келеді. Сондықтан ыдыстарды бір өлшемде алсаңыз, қақпақ саны азаяды.
Шеф-пышақты қаншалықты жиі қайрау керек?
Пышақ қызанақтың қабығын оңай кеспей, тайып кете бастаса — қайрайтын уақыт келді. Арасында түзегішпен жүргізіп отырсаңыз, жүзі ұзақ өткір тұрады. Пышақты қолмен жуып, бірден сүртіп қойған дұрыс.
Френч-престе тек кофе дайындала ма?
Жоқ, шай да, жеміс қосылған сусын да жақсы шығады. Шай демделіп болған соң сүзгіні төмен басып, сусынды бірден құйып алыңыз — әйтпесе ащы дәм бере бастайды.
